ले गई दिल 'दुनिया' जापानकी.. ७

याआधी: ले गई दिल 'दुनिया' जापानकी..६
रोक्कुसान
रोक्कूसान,रोक्कू पर्वत!आपण जसं हिंदीत आदरार्थी 'जी' लावतो ना,तसे हे जपानी 'सान' प्रत्यय लावतात.निसर्गाशी इतके कृतज्ञ असलेले हे जपानी लोक पर्वताच्या नावापुढेही 'सान' लावतात एवढेच नव्हे तर पेंग्विन्सान,डॉलफिनसान असेही संबोधतात.रोक्कूसानच्या पायथ्याशी असलेलं रोक्कूमिची हे सान नो मियापासून म्हणजे आमच्या गावापासून दुसरं स्टेशन,साधारण आपलं ठाणे-भांडुप अंतर असेल.तिथे जाऊन रोक्कूसान चढून तेथून मायासानवर जाऊन खाली उतरायचे असा बेत आम्ही ठरवला.त्याप्रमाणे रोक्कूमिची स्टेशनात उतरून पायथ्याशी जायला बस घेतली.एक जपानी आजोबा भारताविषयीच्या प्रेमाने आमच्याकडे कौतुकाने पाहत,तोडक्यामोडक्या इंग्रजीतून संवाद साधू लागले.त्यांनी आम्हाला केबलकारने वर जाण्याचा प्रेमळ सल्ला वजा आग्रहच केला.फुजितासानही हेच म्हणाली होती,केबलकारने वर जा आणि मग चाला हवे तितके.
रोक्कू केबलकारची ती भव्य पाटी आधी नजरेत भरली आणि लगेचच दिसली त्या पाटीखाली दिमाखात उभी असलेली ती केबल कार!आपल्या पेशवे उद्यानातील फुलराणी सारखी पण एकाच डब्याची ती गाडी साधारण ६०,६५ अंशाच्या कोनात उभी असावी.तिच्यात बसण्यासाठी मोठ्ठा जिना चढून जायचे.आजूबाजूला चिवचिवणारी मुलं,त्यांच्या आज्या,काचा नसलेल्या उघड्या खिडक्यातून दिसणारी रोकूसानची हिरवाई! डोंगरच्या कुशीतून,नव्हे अंगाखांद्यावरून थेट वरपर्यंत अत्यंत कठीण चढावर आपल्याच मस्तीत मशगूल होऊन ती जात असते, आणि रोकूसान आपल्याला बोलावत असतो,या माझ्याकडे! पहा तरी इथली झाडं,पानं,इथला निसर्ग!

डोळे भरून किती पाहू आणि किती नाही असे ते सारे दृश्य डोळ्यांनीच पित असताना आम्ही वर पोहोचलो.१००० मी उंचीवर, भन्नाट वारा, ढगाळ हवा,मध्येच येणारे चुकार किरण.. चालायला,फिरायला एकदम मस्त वातावरण!पक्ष्यांची किलबिल ऐकत,फुलं,पानं आणि फुलपाखरं पाहत,हवे तेथे थांबत,रोकूसानशी ओळख करून घेत आम्ही चालत सुटलो.पक्ष्यांच्या किलबिलाटाखेरीज दुसरा कसलाच आवाज नाही.एका बाजूने उंच उंच कडे तर दुसर्‍या बाजूला धुक्याच्या दुलईत गुरफटून शांत झोपलेली खोल खोल दरी! माळशेज किवा खंडाळ्याच्या घाटातल्या पावसाळी सहली आठवण साहजिकच होतं.. आमची बडबड,गप्पा आपसूकच थांबल्या आणि आम्हीही त्या नीरव शांततेत मिसळून गेलो.अक्षरशः भारावून चालत होतो.रोक्कूसानशी हळूहळू दोस्ती होत होती.

दरीऐवजी आता छोट्या छोट्या टेकड्या ,त्यावर चरणार्‍या मेंढ्या दिसायला लागल्या.येथे जपानमधील सुप्रसिध्द वूल आणि चीज फॅक्टरी आहे.'रोकूसान पाश्चर,कोबे चीज हाऊस' चा तो परिसर खरोखरच पाहण्यासारखा आहे.चीज आणि लोकर कसे तयार करतात ते पहायला मिळते.एवढेच नव्हे तर कोबे चीज रेस्टॉरंट मध्ये चीजचे वेगवेगळे पदार्थही खायला उपलब्ध आहेत आणि लोकरीचे वेगवेगळ्याप्रकारचे गुंडे आणि कपडेही विकायला ठेवलेले आहेत.चरणार्‍या मेंढ्या,घोडे,गाई यांच्यातून वाट काढत,टेकड्या चढत,उतरत त्या परिसरात मनमुराद भटकलो.चीजकेक,चीजचॉकलेटांवर ताव मारला आणि परत डोंगरमाथ्यावरून दर्‍यांकडे पाहत,फुलं निरखित,फोटो काढत,रमतगमत पुढे चालू लागलो.'माया केबल शीता' च्या रस्त्याने जाताना उंच डोंगरमाथ्यावरून जावे लागते.तेथून सारे कोबे दिसते.

मायाकेबल शीताचा प्रवास दोन टप्प्यातला आहे.पहिल्या टप्प्यात एका बंद पाळण्यातून १०/१२ माणसे २०० मीटर खाली आणतात. तेथे मायादेवीचे मंदिर आहे.तिची मूर्ती काही शतकांपूर्वी भारतातून येथे आणवली हे ऐकून आणि वाचून मंदिराबद्दलचे कुतुहल वाढले होते तसेच 'माया' नावामुळेही!मंदिर साधेसेच आहे, सर्वत्र इतकी शांतता आहेच आणि तेथे गेल्यावर अजूनच शांत वाटतं.
येथून आता केबल कारने रोकूमिचीला जायचे होते.सकाळी ७० अंशात उभ्या केबलशीतातून चढलो होते आता तसेच खाली उतरायचे होते.ज्युरासिकपार्कच्या राइडच्या आठवणी ताज्या होत्याच, आणि फोटो काढायचे म्हणून अगदी पुढे जाऊन बसलो.अगदी ड्रायवरसीटच्या लगतच्याच बाकड्यावर टेकलो.ड्रायव्हर होती एक जपानी सुहास्यवदना!बस,टॅक्सी,इंजिन ड्रायव्हर बाया पाहिल्या होत्या पण केबलकार हाकणारी ही ललना प्रथमच पाहत होते.तिचे कौतुक वाटल्यावाचून आणि कौतुक केल्यावाचून राहवले नाही.
चढतानाची मजा वेगळी,उतरतानाची वेगळी!त्यातून येता आणि जातानाचा आमचा मार्गही वेगळा होता.एका ठिकाणी समोरून चढणारी केबलशीता येत होती,आमची उतरत होती.एकच ट्रॅक,फक्त क्रॉसिंगपुरती काही फिटची डबल लाईन,आम्ही उतारावर,समोरची चढणीवर..एका मिनिटाचा जरी हिशेब चुकला असता तरी ... काही क्षण जीव मुठीत धरून बसलो होतो आणि हे दिव्य कसे पार पडते याचे कुतुहलही होतेच. बरोब्बर क्रॉसिंगला दोन्ही केबलशीता समांतर आल्या,रुमाल,हात हलले आणि गाड्यांचे क्रॉसिंग सहज झाले.कुतुहलाने समोरच्या शीतातल्या चालकाकडे पाहिले.इथेही जपानी वनिता!

खाली सुखरूप आल्यावर आमच्या चालिकेचे पुनःपुन्हा आभार मानत आणि कौतुक करत आम्ही तिला रोकूमिचीला जाणारी बस कुठून सुटते ते विचारले.उत्तरादाखल ती धावतच सुटली.१०/१२ पायर्‍या उड्या मारतच उतरुन तिने रोकूमिचीला जाणारी बस थांबवली.असा सुखद,सुंदर अनुभव बहुतेक सारेच जपानी देतात,पटकन मदत करून मोकळे होतात.आपण 'अरिगातो गोझायमास' म्हणून धन्यवाद दिले तर परत परत झुकून स्वतःच 'अरिगातो' म्हणतात.तिला सायोनारा करून बसमध्ये चढलो.काही अंतर गेल्यावर समजले वाटेत एक बस बंद पडल्याने रस्ता बंद झाला आहे.काही अंतर चालावे लागेल किवा ती बस वाटेतून बाजूला होईपर्यंत थांबावे लागेल असे २ पर्याय उरले.दिवसभराच्या चालण्याची नशा अजून असल्याने आम्ही चालायला सुरुवात केली.आणि थोड्या अंतरावर दिसलेलं दृश्य पाहून परत जपानी वेगळेपण जाणवलं.आमच्या बसमधले काही प्रवासी,बंद बसमधले प्रवासी आणि दोन्ही बसचालक मिळून बंद बस रस्त्यातून बाजूला काढण्याचा प्रयत्न करत होते.येणार्‍या मदतीची वाट न पाहता आपणहूनच मदतीचे अनेक हात पुढे आले.आम्हीही आपला हातभार लावायला तेथे गेलो तर 'अतिथी' म्हणून आम्हाला नम्र नकार आणि सगळ्यावर कडी म्हणजे मदत करणार्‍या दोन्ही बसप्रवाशांकडून आणि बस सोडून चालत पुढे गेलेल्या सर्व प्रवाशांकडून चालकाने तिकिट घेतले नाही! तसदीबद्दल क्षमस्वच नाही तर तसदीबद्दल चक्क फुकट प्रवास! सामाजिक बांधिलकीच्या लंब्याचौड्या भाषणांपेक्षा ही एक कृतीच खूप काही सांगून आणि शिकवून गेली. रोक्कूसानने दाखवला खर्‍या अर्थाने जपानी माणूस!