"ओरडू नका... पुस्तकाची किंमत? तीन? हे घ्या..."

माझ्या वडीलांना पुस्तके वाचायचा विलक्षण नाद. त्यामुळे घरात खूप पुस्तके. एका मोठ्या जुन्या गोदरेजच्या कपाटाचे तीन कप्पे भरून पुस्तके होती. त्यामुळे आम्हा सर्व भावंडानासुध्दा वाचनाची खूप आवड. मी माझ्या कुटुंबात सगळ्यांच्या वाढदिवसाला पुस्तकेच भेट देत असतो, तसेच ते ही मला. मी माझ्या मित्रांना आवडलेली पुस्तके सांगत असतो, ते ही मला वाचण्यासाठी पुस्तके आणून देण्याची विनंती करतात. मी तसे नेहमी करत आलो आहे , अजूनही करतो .. पण दिलेली पुस्तके ते प्रामाणिकपणे परत करत नाहीत, ती पुस्तके हस्ते-परहस्ते जातात. त्यातून वाईट ह्याचे वाटते कि, दिलेले पुस्तक वाचले आहे किंवा नाही हे सुध्दा हि मंडळी सांगत नाहीत. अश्या गेलेल्या पुस्तकांच्या यादी मध्ये खाली नमूद केलली काही चांगली पुस्तके आहेत. १. मिरासदारी २. तोत्तोचान ३. चिपर बाय द डझन - (मराठी ) ४. द अल्केमिस्ट - (मराठी ) ५. माणसे आरभाट आणि निस्सळ ६. अवघड अफगाणिस्तान ७. जेरुसलेम ८. गांवगाडा ९. ओसाडवाडीचे देव १०. माणसं ११. छंदाविषयी १२. द दा विंची कोड - ( मराठी ) १३. खोगीरभरती अजून कितीतरी . . . पण गेलेल्या पुस्तकांचा हिशोब मी करत नाही , कारण त्याचा उपयोग नसतो, फक्त एखाद्या पुस्तकाचा विषय निघाला हळहळ अशी वाटते हे पुस्तक आपल्याकडे होते, पण आता नाही. चांदनी आयी ID उडाने. ., सुझे ना कोई मंजील. नाना बेरके

आणि ते अक्कलाशून्य गृहस्थ आपल्या पाकिटातून पैसे काढू लागले. अगायायाया.. मला वाटलं आता मारामारीच होते की काय.... _____________________________ श्याम, आजची पीढी अशी आहे का रे?हे असे चित्र का रंगवायचे? आणि असेल तर बदलायला नको का रे श्याम?

मी माझी पुस्तके कोणासही देत नाहि ते ह्याच कारणांसाठी. असो. - पांथस्थ माझी अनुदिनी: रानातला प्रकाश... माझी छायाचित्रे - फ्लिकर

असे तर्‍हवाइक माणसे नेहमीच भेटतात.. पुस्तक विकत घेण्यासोबत ते टिकवुन ठेवणेही महत्वाचे आहे. पण काही वेळा जेव्हा आपण एखाद्याला पुस्तक देतो आणि तो त्याचा वाचुन योग्य उपयोग करतो.. किंवा योग्य व्यक्ती कडे आपण घेतलेले पुस्तक आहे ह्याचे समाधानही वेगळेच असते. निखिल ================================ करा चर्चा दुज्यांच्या पातकांची, स्वतःला तेवढे गाळून बोला!!!!

माझ्याकडच वपुंच पार्टनर आणि सखी ही दोन पुस्तक अशीच लंपास झाली आहेत. बर ही आउट ऑफ प्रिंट नाहियेत. पण ज्यांच्यामुळे गेली त्याना दुसरी विकत आणुन द्यावीत ही अक्क्कल नाही सुचलेली. पाच वर्ष होउन गेलीत. त्यामुळे कोणाला पुस्तक वाचायला द्यायच म्हणल की मला भ्या वाटत बॉ...

जगदाळे लबाड होते. त्यांना हे नक्की माहित होत कि तीन रुपयात बाहेर हे पुस्तक मिळत नाही.

काहे पुस्तके किंमतीच्या पलीकडे किती असतात ते समजण्यासाठी कोणत्याही प्रकारचे शिक्षण देता येत नाही.... ती बाब उपजतच असली पाहिजे या मताचा मी झालो आहे.

दुसर्‍याची चुक लपवण्यासाठी त्यांनी हा अशिक्षितपणाचा आव आणला. प्रकाश घाटपांडे आमच्या जालनिशीत जरुर डोकवा.

काही गोश्ति किमतिपलिकदे असतात हे १००% बरोबर. मी पन वाचनवेदी असल्याने माझ्याबाबतितही हे अनेकदा घदुन गेलय. लग्नाआधी मी भान्दुनही मिलवलीत काही पुस्तक परत. पन लग्नानन्तर सासूसाईन्च्या मैन्त्रिनीनेच पुस्तक हरवल्यावर तेही करता येत नाही. पन यावर इलाज आहे- कोनालाही पुस्तक दिल्यावर पुस्तकाचे, लेखकाचे अन प्रकाशकाचे नाव, दिल्याची तारिख अन त्या मानसाचा फोन नम्बर ही माहिती लिहुन थेवावी. म्हनजे पुस्तक परत मिलवायचा त्रास थोदा तरी कमी होतो. (अनुभवाचे बोल आहेत.)

जगदाळे दीड्शहाणा होता. सवतचि भासे मला| दूती नसे ही माला|| नच एकांती सोडी नाथा| भेटू न दे हृदयाला||

माझ्या एका मित्राकडे एक वैचारीक अभारतीय लेखक दुसर्‍यांदा भेटीला आला होता. माझ्या मित्राच्या स्टडीमधे अनेक पुस्तकाने भरलेली कपाटे आहेत. त्याचे वाचन आणि संग्रह पण छानच आहे. तर हा लेखक ती पुस्तके एखाद्या मुझियममधून जावे तसे बघत जात होता. माझ्या मित्राच्या बायकोने (नवर्‍याबद्दल) कौतुक वाटत या लेखकाला सांगितले की आमच्याकडे खूप विविध विषयांवर पुस्तके आहेत, वगैरे... हे महाभाग उत्तरले, "आय डोन्ट केअर, आय अ‍ॅम लुकींग फॉर जस्ट वन बूक, दॅट हॉ बॉरोड फ्रॉम मी इन माय लास्ट विझिट!" नंतर आमची ह.ह.पु.वा. स्थिती झाली. -------------------------------- मी या आणि इतर संकेतस्थळावर केवळ "विकास" याच नावाने वावरतो. त्याच्या मागेपुढे उभ्या (||) आडव्या (=), तिरप्या (\\ //) आदी कुठल्याच प्रकाराच्या रेषा नसतात. त्या अर्थाने माझी कुठेही शाखा नाही. :-)

तरी, तुमच्या मामांनी फार संयमानं घेतलं. :) मी पुस्तकं कोणालाच देत नाही. जरा वेळ राग येतो. पण तेवढा क्षण गेला की,मग नकार देण्याचं काही वाटत नाही. मला तर एका विद्यार्थ्यानेच चुना लावला. विद्यार्थीप्रियतेच्या नादात पोरांमधे मिसळून असायचो. एकदा पोरांची काही तरी शर्यत लागली. साठ षटकांचे वनडेवर की काही तरी असे. भरपूर खलबते झाली. 'सर, तुम्ही सांगा बरं. मी म्हटलं आहे माझ्याकडे पुस्तक त्याच्यात पाहू या. 'गिनिज बूक रेकॉर्डची मराठी आवृत्ती होती' दुसर्‍या दिवशी पोरांची शर्यत संपली. एका आघव पोरानं सर आजच्या दिवस पुस्तक वाचायला द्याचा धोशा लावला. मी त्याला पुस्तक दिलं. पुढे ते कार्ट आज देतो. उद्या देतो. असा टाइमपास करायचा. असे करता करता एक दिवस 'सर, माझ्याकडून पुस्तक हरवलं' मी तुम्हाला दुसरं घेऊन देतो म्हणाला. पुढे पोरानं काही पुस्तक आणून दिलं नाही. तेव्हापासून आजतागायत मी पोरांना पुस्तक देत नाही. मात्र पुस्तक विकत कुठे मिळेल. वगैरे माहिती जरुर देतो. फारच आवश्यक असते तेव्हा झेरॉक्सच्या दुकानापर्यंत जाऊन झेरॉक्स काढूनही दिले आहे. मात्र पुस्तक ना बाबा ना...!:) -दिलीप बिरुटे

माझे ही अशीच हालत लागली होती! शाळेत असतांना ब्रम्हांड हे मोहन आपटेंच पुस्तक भांडून मिळवले होते. ~२५० किंमत होती त्याची, काही काळातच विज्ञान परिषदेने मोहन आपटेंचे व्याख्यान लावले आणि त्यांची स्वाक्षरी सकट मला ते पुस्तक जपता आले. पुढे engg कॉलेजला असतांना seniors ने वाचायला म्हणून घेतले ते कधी परत केलेच नाही! विचारल्यावर घरी राहिले, बहीण वाचते आहे इ. कारणे सांगून लांबवले. परत कधीच बघायला पण मिळाले नाही...

पुस्तकप्रेमींनाच कळेल की हा किती हृदयद्रावक प्रसंग आहे ते... खूप लागून राहतं असं काही. अवांतर: मी ढापलेली पुस्तकं.... ०१. तिढा - लेखक: श्रावण मोडक. ०२. दोन कवितासंग्रह - त्यातला एक सौमित्रचा. पण मी ही पुस्तकं लवकरच परत देणार आहे, ;) बिपिन कार्यकर्ते

बऱ्याच लोकांना पुस्तकाची किंमत कळत नाही......दुसर्याचे पुस्तक तिसर्याला देताना काही लोकांना आपण काही चुकीच करतोय हे वाटतच नाही...पुस्तकाचे महत्त्व त्याच्या किमतीवरच ठरवतात...वर अजून हरवलेय सांगतात...त्यात काही शरमही नाही...काय बोलणार. असो..बाकी लेख छान. http://shilpasview.blogspot.com/

माझाही अनुभव सांगावासा वाटतो. 'पाच पूर्णांक कोणीतरी' नावाचं पुस्तक बाजारात नवीनच आले होते. इंग्रजी पुस्तक वाचण्याची पहिलीच वेळ होती (इंग्रजीची भीती मात्र नव्हती). त्या वयात पुस्तक तुफान म्हणजे अगदी तुफान आवडले. मित्रांमधे, इकडे-तिकडे त्या पुस्तकाचीच चर्चा. ५ व्या सेमच्या सुट्टीत वाचायला आमच्या ग्रुपमधल्या मित्राने ते माझ्याकडे मागितले. मी दिले. पुस्तक व्यवस्थित वापरायची माझी सवय. त्यामुळे त्यालाही नीट काळजी घेण्यास मैत्रीच्या खास शब्दात बजावले. आता या मित्राला स्वतःच्या वहीत इकडे-तिकडे स्वतःच्या गावाचे नाव लिहिण्याची हौस! नाव लिहून त्याखाली समुद्राच्या लाटांसारखे डबल अंडरलाइन करणे वगैरे. झालं... त्याने तोच प्रकार पुस्तकातसुद्धा केला. सुट्टीत फोनवर पुस्तक कसे वाटले विचारले तर याचं म्हणणं काय तर पुस्तकातलं इंग्रजी डोक्यावरुन जातंय. म्हटलं धन्य आहे तुझी!!! साहजिकच त्याने पुस्तक वाचले नाही. पुस्तक परत घेताना त्याचा वर उल्लेखलेला पराक्रम कळल्यावर तळपायाची आग मैत्रीच्या अतिखास शब्दात त्याच्यावर बरसवली. आपलाच मित्र असल्यामुळे तात्काळ आगपाखड करणे शक्य झाले. इतर कुणावर असे बरसणे कदाचित शक्य झाले नसते. मित्राला चूक उमगली आणि आपली सवय त्याने हळूहळू कमी करत शेवटी पूर्णपणे बंद केली. मात्र आपल्या मामांच्या मनाची अवस्था त्यावेळी कशी झाली असेल हे कल्पनेनेच अनुभवण्याचा प्रयत्न केल्यावरही मन दु:खी होतेय. एक पुस्तकवेडा

माझा ह्याबाबतीत अनुभव वर नमुद केल्याप्रमाणेच आहे. पण मी शांत स्वभावाचा असूनही एका पुस्तकापायी कचाकचा भांडलो आहे... (पुस्तकप्रेमी) पिंगू

तसेच घरी लहान मुले असतील तर पुस्तके नीट संभाळुन ठेवावी लागतात. माझ्या कडील पुस्तके मी जितका वेळ जमतील तितकी त्याची पारायणे करतो. कारण कुणी मित्राने ते जर वाचायला नेले तर परत मिळण्याची हमी नसते. जर त्यातुन ते परत आले तर सरळ आमच्या वाचनालयाला देवुन टाकतो. वेताळ

ह्म्म्म. जव्हार येथील यशवंत वाचनालयाच्या एका सभासदाच्या हातून १९८८ मध्ये आइनस्टाईनचे नवे विश्व - ले. वा ज खेर हे पुस्तक 'गहाळ' झाल्याची आठवण झाली. ;) नितिन थत्ते

तुमच्या दु:खात सहभागी आहे. एक सुभाषित आठवले (उत्तरार्ध)- मुर्खहस्ते न दातव्यम एवं वदति पुस्तक् म* |

माझ्याकडे कुणि पुस्तक मागितलं तर मला नाही म्हणायला जमत नाही. मग ते पुस्तक परत मिळे पर्यंत डोक्याला भुंगा. बरे नेणार्‍याला आठवण करुन दिली की बरेचदा मी काय पळून जात नाहिये पुस्तक घेऊन वगैरे ऐकवले जाते. सुदैवाने आत्तापर्यंत सगळी पुस्तके उशिराने का होईना परत आली.

पुस्तके मागून नेणारी व परत न करणारी/हरवणारि आणखी एक जमात म्हणजे "नातेवाईक". हे फारच अवघड जागेचे दुखणे असते. काहीच बोलता येत नाही. मी माझ्या एका चुलत भावाला वाचायला दिलेले पुस्तक त्याच्याकडून हरवले असे कळाले.माझी चिडचिड झाली. सहा महिन्यांनी तेच पुस्तक माझ्या आतेबहिणीकडे सापडले. आता बोला.परंतु तोपर्यंत ते पुस्तक मी परत खरेदी केले होते. उगाच मनस्ताप झाला.

पुस्तक वाचन हे एकमेव मला व्यसन आहे.(आता असे व्यसन लागणे नव जनरेशला अवघड वाटते.)बरयाच लोकांकडे असा अमुल्य ठेवा असतो, ज्याचे मुल्य त्यांना नसते अश्यांकडून मी पण पुस्तके चोरली आहेत. शैलु

विचारात पडलो. मग आठवले की माझ्याकडे अशीच सहा (आत्ता आठवलेली संख्या ;)) पुस्तके आहेत. जी परत करायची राहून गेली आहेत. गेल्या वर्षभरातील. त्यात 'पारधी' आहे. वपुंचे एक आहे. झाडाझडती आहे. ही पुस्तकं आता परत केलीच पाहिजेत. एक पुस्तक असं आहे की, ते ज्याचं होतं, तो मित्रच मधल्या काळात निवर्तला. ते परत करणं शक्य नाही. त्याची आठवण राहिली. माझ्याकडची गेलेली पुस्तकं - काही खास आठवतात. 'रारंग ढांग' सहा-सात वेळा खरेदी केलं. व्यक्ती आणि वल्लीचं असंच झालं, संख्या कमी. सिंहासन, स्फोट यांचंही तेच झालं. एक पुस्तक गमावल्याचं दुःख खूप आहे. त्र्यं. वि. सरदेशमुखांचं - 'प्रदेश साकल्याचा'. आणखी एक गमावलं - नावही विसरलो, बहुदा संधीकाल. फ्रिट्जॉफ काप्रा यांच्या बहुदा टर्निंग पॉईंट या पुस्तकाचा अनुवाद. प्रदेश साकल्याचा जिथं गेलं आहे ते समजू शकतो. कारण त्या व्यक्तीला समीक्षा वाचण्याचा थोडा सोस होताच. पण काप्राचं पुस्तक कुठं गेलं हे मात्र आठवूनही आठवत नाही. कारण ते किंवा त्या पठडीतील पुस्तक हवं असणारे कोणी भेटलेलेही आठवत नाही. काही पुस्तकं मी सांगून उचलतो. रेड सन हे अलीकडचं एक. पण अशावेळी मी त्या पुस्तकाचा मालकी हक्कच हस्तांतरित करून माझ्याकडे घेत असतो. त्याचे मूल्य चुकवतो, तेव्हाच किंवा नंतरही. हा परस्पर नात्यातील मामला असतो. मित्रही असे असतात, की त्याची नोंद केलीच पाहिजे. परदेशातून येताना विचारतात, काय आणू तुझ्यासाठी? मी पुस्तकांची यादी देतो. मला ठाऊक आहे की हे काम कटकटीचं असतं - प्रवासातील वजन वगैरे अर्थाने. पण माझे बहुतेक मित्र हे काम आवडीनं करतात. माझ्याकडून या पुस्तकाचे पैसेही घेत नाहीत. ती त्यांची भेट म्हणूनच माझ्याकडे राहते. मी पैसे देण्याचा आग्रह केला तर रोष ओढवून घेतला हे नक्की.