संयम आणि सबुरीचा महिना - रमजान!

श्री इंद्रराज पवार आणि मनोहररावांशी पूर्णपणे सहमत. दुसरी नमूद करण्यासारखी गोष्ट म्हणजे सदर लेखकाने लेखाच्या शेवटी दिलेला स्वतःचा फोन नंबर. मलातरी यात छुपा (प्रचारकी) अजेंडा दिसतो. वादग्रस्त विधान वगळून हा लेख पुनऱप्रकशित करावा असं वाटतं. संपादक मंडळाकडून खुलाशाच्या अपेक्षेत. नंदू

एवढेच पुरेसे नाही. हा लेख आणि अशा प्रकारच्या सर्व गोष्टींना इथे थारा दिला जाउ नये.

हा लेख अस्सच्या अस्सा कुठेतरी वाचल्याचे स्मरते ..बहुधा लोकमत मध्ये ...पण रमजान दरम्यानच !! ते आपणच का ? असो जेव्हा ईतक लिहीताय तर सकाळ्ची पहिली अजान आणी बाकी अजान मधला फरक सांगा बर !!

श्री इंद्रराज पवार यांच्याशी पूर्णपणे सहमत, >> अल्लाहची उपासना करणं म्हणजे अल्लाहव्यतिरिक्त इतर तथाकतिथ ईश्वरांना नाकारणं आणि अल्लाहचं एकत्व, एकेश्वरत्व मान्य करणं या दोन्ही मौलिक गोष्टी आहेत मूळ लेखात काही विधाने आक्षेपार्ह केल्यामुळे माझ्या आणि माझ्या बर्याच मित्रांच्या भावनांस ठेच पोहोचली आहे. प्रिय शाहजहान मगदुम साहेब , इतका वेळ तोंड बंद ठेऊन गप्प होतो याचा असा अर्थ असा समजू नये कि आम्हाला बोलता येत नाही. संपादक साहेबांना नम्र विनंती, त्यांनी लवकरात लवकर आक्षेपार्ह विधाने वगळून लेख पुन्हा प्रकाशित करावा. अन्यथा शाहजहान मगदुम यांनी एक अतिजहाल प्रतिक्रियेसाठी तयार राहणे आणि पुढे चालू होणार्या हिंदू मुसलमान आंतरजालीय लढ्यास आम्ही/मी जबाबदार नसेन ह्याची प्रखर दाखल घ्यावी.

"आणखी खोडसाळपणा कशाला?" कोणतीही नदी ही मुखापाशी स्वच्छ, नीतळ अशीच असते, पण नंतर तिला प्रवाहाचे रूप आल्यानंतर विविध प्रकारच्या "खोडसाळ" पणामुळे मूळचे निर्मळ रूप जावून जो "ताकदवान" घटक असेल तसे तो आपल्या बळावर तिला दिशा देत असतो तद्वतच श्री.मगदूम (ज्यांनी अद्यापि प्रतिसादावर भाष्य दिलेले नाहीत) यांचा हेतू रोजाची महती पटवणे असला तरी पडद्याआडून त्यांनी इतर धर्मापेक्षा "मुस्लिम"च आगळावेगळा (म्हणून "अल्ला"ला प्रिय) आहे हीच थाळी वाजवली आहे. "कुरआन" च्या मूळ प्रतीवर वेळोवेळी (हवा बदलेल त्यानुसार) भाष्यकार आणि अनुवादक यानी आपल्या मताची पुटे चढविली असल्याने ज्यावेळी "त्या" वाक्यातील भाष्य हे एखाद्या कट्टर धर्ममार्तंडाच्या सुपीक डोक्यातूनदेखील पैदा होत असते त्यावेळी उत्तरादाखल अन्य धर्मीयांनी त्याचे खंडन करणे म्हणजे मूळ ग्रंथावर टीका करणे नसून अशा प्रवृतीला आवर घालणे होय. इस्लाममध्ये "सजदा" या कृतीला फार महत्व आहे असे ते मानतात. "सजदा" चा मूळ अर्थ "झुकणे" असा आहे. पण त्यांच्या भाष्यकारांनी "आदरार्थी स्वरूपात हात, गुडघे आणि कपाळ जमिनीवर टेकणे" असा सोयिस्कर अर्थ घेतला आणि त्याची अंमलबजावणी मौलवी, बादशहा, पातशहा, जमिनदार यांच्याशी व्यवहार करताना जनतेने केली पाहिजे असा (लिखाणातून) हुकूमनामा बजावला. (आखाती देशात, जिथे आजही राजेशाही चालू आहे, तिथे "सजदा-ए-ताजीमी" कार्यरत आहे.). मूळ कुरआनात तर "अनिष्टापासून वाचविण्यासाठी अल्लाहसमोर उपासनात्मक सजदा करणे" असे म्हटले आहे, इतकेच नव्हे तर "ईश्वराशिवाय इतरांना केलेले सजदे हराम ठरविले गेले आहेत." पण आता पेट्रोडॉलर्सच्या गुर्मीवर धर्मगुरूना नाचविणार्‍यानी इस्लामी परिभाषेच्या संकल्पना बदलण्याचे ठरविले असल्याने श्री.मगदूम यांच्यासारख्यांनी धर्मवचनाला त्या हवेनुसार झुकविले, असेच म्हणावे लागेल. इन्द्रा

एखाद्या धर्मातल्या विशिष्ट उपासनापद्धती विषयी लेख लिहिला तर त्यात उपासना का महत्त्वाची, व उपासकांचे व त्या धर्मग्रंथातले अंतिम शक्तीविषयी विचार काय आहेत, हे येणारच. जर क्ष धर्माच्या धर्मग्रंथात लिहिलं असेल की क्ष धर्मच सर्वश्रेष्ठ, तर ते मत, ('त्या ग्रंथात तसं लिहिलं आहे' हे सत्य विधान) यायला काय हरकत आहे? यात आक्षेपार्ह काय आहे? जर कोणी मॉर्गनने किंवा मेघवेड्याने सचिन तेंडुलकर सर्वश्रेष्ठ फलंदाज आहे असं म्हटलं तर ते त्यांचं मत म्हणून मान्य करायला काय हरकत आहे? ते कोणावर लादलेलं नाही. जर कोणी लिहिलं की 'ब्रॅडमन म्हणाला सचिन सर्वश्रेष्ठ' तर ते आणखीनच पत्रकारितेच्या जवळ जातं. असं जर झालं तर अनेक विचार, मतं मिपावर मांडलीच जाऊ शकणार नाहीत. 'खानाचा कोथळा काढा' अशी विधानं मिपावर चालतात, पण 'अल्लाह एकमेव व सर्वश्रेष्ठ आहे असं मुसलमान मानतात' हे आक्षेपार्ह वाटतं? काय चाललंय हे?

८७ साली दिल्ली स्टेशनासमोर 'हम है हिंदू साठ करोड, हड्डी पसली देंगे तोड' अशी सहा फुटी अक्षरांची पाटी लागलेली होती.

१६८९ मध्ये इस्लाम स्विकारला नाही म्हणुन संभाजी महाराजांची निर्घॄण हत्या झाली होती.

श्री.राजेश घासकडवी (ज्यांचे लिखाण मी कायम आत्मियतेने वाचत असतो) यांच्या प्रतिक्रियेमधील काही वाक्ये ही सर्वसमावेशक असल्याने वैयक्तिकरित्या त्यातील काहीचे खंडन प्रथम करणे मला निकडीचे वाटते. १. जर क्ष धर्माच्या धर्मग्रंथात लिहिलं असेल की क्ष धर्मच सर्वश्रेष्ठ, तर ते मत, ('त्या ग्रंथात तसं लिहिलं आहे' हे सत्य विधान) यायला काय हरकत आहे? यात आक्षेपार्ह काय आहे? आक्षेपार्ह काही नाही; पण याचा अर्थ असा नाही ते मत मांडताना भाषेचा संयम सोडावा. त्यातही विशेषतः ज्यावेळी लेखाचे शीर्षकच मुळी "संयम आणि सबुरी" याचे महत्व सांगणारा आहे. "अल्लाहव्यतिरिक्त इतर तथाकतिथ ईश्वरांना नाकारणं आणि अल्लाहचं एकत्व, एकेश्वरत्व मान्य करणं या दोन्ही मौलिक गोष्टी आहेत" ~~ 'रोजा'चे महत्व विशद करताना इतर ईश्वरांना नाकारा असे लिहिताना ज्या "तथाकथित" शब्दाचे प्रयोजन करण्यात आले आहे ते माझ्या हिंदू मनाला अपमानस्पद वाटले तर तसे प्रतिसादात (भाषेचा तोल न ढासळता) दिले तर आक्षेपार्ह मानले जाईल का? २. कुठले वाक्य चालते, कुठले नाही या विषयावर इथे वारंवार मंथन झाले आहे आणि संपादक मंडळानेदेखील त्याबाबत वेळोवेळी मार्गदर्शन केले आहे, करीत आहेत. पण तुम्हाला व मला जे शब्द, वाक्य वा विधान आक्षेपार्ह वाटतात त्यावर संपादकांचीही नजर असेलच कारण ती मंडळी तुम्हाआम्हापेक्षा वेगळी नाहीत. आपण केवळ तशी सूचना करू शकतो, शेवटी कात्री त्यांच्या हातात आहे. ३. "असं जर झालं तर अनेक विचार, मतं मिपावर मांडलीच जाऊ शकणार नाहीत." बरोबर आहे हा मुद्दा. पण मतमांडणीतही काही ताळतंत्र असणे अपेक्षित नाही का? उद्या श्री.मगदूम मशिदीतील त्यांच्या एखाद्या शिष्याने मिपावर "इस्लामला मानणारे पुण्यात भरपूर आहेत म्हणून दर शुक्रवारी शनिवारवाड्यावर भगव्याऐवजी हिरवा फडकविण्यात यावा काय?" असा विचार मांडला तर तोदेखील एक "वैचारिक अभिव्यक्ती" म्हणून चर्चेला घ्यायचा काय? ४. "ते मत चुकीचं आहे म्हणून खंडन करणं वेगळं आणि ते विधान नष्ट करण्याचं आवाहन करणं वेगळं. " यावर माझे वैयक्तिक मत मी प्रतिसादात मांडले आहे. तरीही थोडक्यात सांगत आहे की, शक्य त्या योग्य आणि सौम्यरितीने मी 'त्या' मताचे खंडन केले आहे. विधान नष्ट करण्याचे आवाहन केलेले नाही. ५. "मुसलमानांचा नायनाट झाला पाहिजे या विधानाला नुकताच इथे अनेकांनी दुजोरा दिला. कोथळा काढण्याची विधानं आली आणि गेली." यात मी नाही. माझ्या अत्यंत जवळच्या मित्रात तीन मुसलमान आहेत आणि ते हमीद दलवाई, हुसेन जमादार यांच्या पंथातील आहेत. माझ्या अनेक आवडत्या शिक्षकांपैकी एक मुस्लिम होते ज्यांचा "मराठी" हा विषय होता. त्यांच्या व त्यांच्या सहकार्‍यांसमवेत कुरआनवर वारंवार मी विचारांचे आदानप्रदान केले आहे. त्यामुळे वरील वाक्यात दिसणारी अतीटोकाची मते मी कधीही करू शकणार नाही. ६. "पण अल्ला सर्वश्रेष्ठ आहे व एकमेवाद्वितीय आहे या विधानावर इतकी राळ उडते." मतांचे जे रूप वर प्रकट झाले आहे त्याला "राळ" म्हणणे अन्यायकारक आहे कारण "राळ" याला इंग्रजी प्रतिशब्द आहे "डिस्ग्रेस" अन ६० पेक्षा जास्त प्रतिक्रिया या "डिसग्रेसफुल" आहेत असे कृपया मानू नका. मी दोनतीन ठिकाणी लिहून श्री.मगदूम याना येथील लेखावरील चर्चेत भाग घ्यावा असे आवाहन केले आहे. पण तसे झालेले नाही. शेवटी "धर्म" आणि "सचिन" या दोन्ही अभिमानाच्या गोष्टी असल्या तरी त्या एकाच तराजूत येत नाहीत. आज २०१० मध्ये 'सचिन' ने तुमच्या आमच्या हृदयात घर केले आहे. १९७५ साली तिथे "सुनील" होता, कुणी सांगावे २०२५ ला तिथे एक "सत्यजीत" येईल. पण धर्माचे स्थान एकमेव म्हणून अढळ आहे. इन्द्रा

अरे प्रिय मिपाकरांनो, कुणी एक उपटसुंभ एक काडी टाकुन जातो आणि मग आपण सगळे आपापल्या परीने त्यात तुप, तेल, घासलेट,डिझेल, पेट्रोल ओतत बसतो. जर का धागा प्रवर्तक स्वतः या काथ्याकुटात भाग घेत आसेल वा निदान विचारलेल्या शंकांना उत्तर तरी (मग ती चुक वा बरोबर असो) देत असेल तर एक वेळ समजु शकतो. सदर धाग्यातही शाहजहान मगदुमने एक काडी सारली आणि आपण सगळे बसलोय चर्वण करत.