झोपडपट्ट्या नेस्तनाबूत पण लवासा मात्र नियमित!

पेशवे, तुम्ही आणि मी एकच मुद्दा मांडत आहोत. तुमच्या सर्व मुद्द्यांशी मी सहमत आहे, काल वेळेअभावी सदर मुद्द्यांचा उहापोह राहुन गेला. तुम्ही म्हणता तेच करेक्ट आहे, सदर ग्रामिण भागातील जनतेचा अशिक्षितपणा, आळशीपणा किंवा इच्छाशक्तीचा अभाव, राजकिय संधिसाधुपणा, कष्ट करण्याची वृत्ती न ठेवता ऐतखाऊपणे मिळेल त्याचा उपभोग घेण्याची वृत्ती वगैरे वगैरे सगळे मान्य आहे. ह्यात त्या नव्याने बंगले घेतलेल्यांचाही दोष नाही हे ही मान्य. पण फरक कुठे पडतो आहे ते पहा. समजा नव्याने उभारलेल्या एखाद्या अलिशान वसाहतीजवळची रोजच्या गरजेच्या वस्तु किंवा भाज्या पुरवणारी छोटी दुकाने घ्या, हे दुकानदार फ्लॅटवाल्यांना परवडते आहे व त्यांच्याकडुन मागणी आहे म्हणुन त्याच वस्तु किंवा भाजी अव्वाच्या सव्वा किमतीत विकतात. हे पैसेवाले फ्लॅटवाले ( अर्थात ते पैसेवाले असावेत व त्यांचे पैसे खर्च करण्याची तयारी आहे हे माझे गृहीतक ) जास्त दुर जायचे नाही व थोडक्यासाठी कशाला घासाघीस म्हणुन मुळची २ रुपायाची वस्तु अगदी १० रुपायापर्यंत घेतात व असा चढ्या भावाचा बाजार चालु होतो. मागणीही असते व पुरवठा होतो, हे जोपर्यंत दुकानदार व नव्यानेच आलेले फ्लॅटवाले ह्यांच्यापुरते मर्यादित आहे तोपर्यंत कुणाचीच तक्रार असायचे कारण नाही. पण त्या नव्या वसाहसीशेजारी जुनी घरेही असतात, तिथले जुने स्थानिक रहिवासीही असतात. त्यांनाही रोजच्या वापरातील किरकोळ वस्तुंची खरेदी इथुनच करणे क्रमप्राप्त असते. मग आधी ते ज्या वस्तुला २ रुपये द्यायचे आता त्याच वस्तुला केवळ फ्लॅटवाले १० रुपये देतात म्हणुन आपणही तेवढेच १० रुपये द्यायचे हे कसे मान्य होईल ? बहिष्कार हा मार्ग त्यांच्याच अडचणीचा आहे व बहुसंख्य दुकानदार हे त्यांच्यातलेच असल्याने हे ही घडत नाही. मग आपोआपच दरवाढ झाली की नाही ? हेच इतर सेवांबाबत, आधी शहरातुन इथल्या भागात येणार्‍या रिक्षांचे पुर्वीचे व आत्ताचे दर ह्यातली तफावत पाहिली तर नक्की फरक काय आणि कसा पडतो आहे हे आपल्य लक्षात येईल. इइथल्या सामान्य जनतेला रात्री अपरात्री इइथे येण्यासाठी केवळ फ्लॅटवाले देतात म्हणुन ३००-४०० रुपये देणे कसे परवडेल ? अहो तेवढ्यात त्यांचा आठवडा भागतो हो कदाचित. फरक दरवाढीपुरताच मर्यादित नाही. ह्याचे इतरही सामाजिक आणि साम्स्कृतिक पैलुही आहेत. वर्षानुवर्षे चालत असलेल्या गावकर्‍यांच्या स्थानिक, धार्मिक, सामाजिक कार्यक्रमांमुळे आता ह्यातल्या काही फ्लॅटवाल्यांना त्रास होऊन त्यांच्या हस्तक्षेपामुळे व त्या अनुषंगाने आलेल्या सिस्टिमचा दबावामुळे हे अनेक असे कार्यक्रम बंद पडले आहेत किंवा दबुन गेले आहेत. पुण्याच्या बाहेरच्या अनेक वाड्यावस्त्यात पुर्वी दर एकादशीला होणारे सामुदाईक भजन्-किर्तन आज किती ठिकाणी पुर्वीसारखे स्पिकर वगैरे लाऊन होते हो ? हाच प्रकार उलट बाजुनेही पाहता येईल, अशा फ्लॅटमध्ये बर्‍याच वेळा विकेंड पार्ट्या किंवा त्या करुन दंगा ( पक्षी : एंजॉय ) करत परत येणार्‍या ग्रुपचा त्रासही गावकर्‍यांना होणे सहाजिक आहे, त्यातुनही बर्‍याच तक्रारी होतात. ही केवळ काही उदाहरणे आहेत, असा संघर्ष प्रत्येक पातळीवर आहे. दोष किंवा समर्थन कुठल्या एका बाजुला नाही. पण भिन्न पातळीवरचे २ सामाजिक घटक अपरिहार्यतेमुळे एकत्र आल्याने व नैसर्गिकपणे त्यांच्यात अटळ असणार्‍या संघर्षाची ही नांदी तर नाही ना हाच केवळ प्रश्न आहे. ह्यात कुठल्या एका गटाचा विजय किंवा मांडवली हा प्रश्नच नाही, त्याने हा प्रश्न सुटु शकत नाही. जर काही तोडगा काढायचा असेल तर त्यासाठी आपण वर सांगितल्याप्रमाणे खंबीर राजकिय इच्छाशक्ती आणि दुरदृष्टी नेतृत्व आदी बाबी महत्वाच्या ठरतात असे आम्हाला आग्रहाने वाटते. - छोटा डॉन

इंग्रजांच्या काळात अशा लोकांच्या मुसक्या बांधून फाशी दिले असते.

त्यातल्या काही लोकांना क्रांतिकारक वगैरे म्हणतात. असो. इंग्रजांचा काळ कसा सुंदर होता असं कोणी म्हणायला लागलं की मी पूर्वी वाद घालत असे, पण सध्या मी चर्चेतून नम्रपणे बाहेर पडण्याचं धोरण स्वीकारलं आहे. एकंदरीत चर्चेत मुद्यांपेक्षा भावनिक निचरा (व्हेंटिंग) चालू आहे असं वाटतं. चालूद्यात.