दर्शने २

वाचतेय!

अतिशय स्त्युत्य उपक्रम. शुभकामना. (विद्याभिलाषी) इंट्या.

दर्शन म्हणजे आचरण या अर्थाने तुम्ही दर्शने लीहिताय का? एकूणातच काहिही कळाले नाही. या दर्शनांचा उपयोग काय? बुद्धाने जे साम्गितले त्याला पाखंड म्हणतात तरिही बुद्धाला अवतार का मानतात?

लै भारी लेख..! :) शरदराव, असेच नेहमी छान लिहिते राहा ही विनंती. आपल्या लेख घटकाभर छान करमणूक करतात.. :) तात्या. -- दर्शनांची वाटून घोटून केली चांगली गोळी आणि मग बं भोले..! :) -- काकाजी अभ्यंकर, देवास. "न पेलणार्‍या गोळ्या घेऊ नयेत रे श्याम. मग त्या अध्यात्माच्या असोत वा भांगेच्या!" :) -- काकाजी देवासकर, देवासकरांची कोठी, इंदौर.

वाचतो आहे.

(संहितेत) दार्शनिक सिद्धांतांची मूल तत्वे प्रकट झाली. ब्राह्मणे व आरण्यके यात उहापोह झाला.

उदाहरणे द्याल काय? थोडासा निर्देश केला (फार तपशील नसले तरी चालेल), तर मुळात वाचायला सोयीचे होईल. "भाववृत्त" देवता असलेली थोडीशी सूक्ते सोडली तर संहितेतले उल्लेख मला माहीत नाहीत. ब्राह्मणांबद्दल/ब्राह्मणांचे माझे वाचन फारच थोडे असल्यामुळे त्यांतील दर्शनांबद्दल ऊहापोह कुठलाच माहीत नाही.

वळचणीचें पाणी आढ्या गेलें दर्शने या विषयावर लिहतांना मी प्रथमच कबूली दिली होती की या विषयाचा माझा अभ्यास नाही. चार पुस्तके वाचतांना जे समोर येते त्यातील काही आपल्या मित्रांनाही थोडक्यात सांगावे असे वाटते तेव्हा असे लिखाण होते. अशी कबूली देतांना संकोच वाटत नाही कारण याचा अभ्यास करावयास एक आयुष्य पुरे नाही. मग लिहूच नये का ? तसेही वाटत नाही. ज्ञानसूर्याचा अभ्यास शक्य नसेल तर मित्रांना कवडसा दाखवावयास काय हरकत आहे ? म्हणूनच त्याच वेळी ठरवले की प्रतिसाद नाही, प्रश्नांची उत्तरे देणे आपणास जमणार नाही. पण तरीही काही साध्या शंका असतील तर ? त्याचे उत्तर हाताशी होते. श्री. धनंजय.( यांना विनंती केली म्हणून त्यांनी "नासदीय सूक्तावर " लिहले होते.) इथेही काही शंका असतील तर त्यांना विचारा असे स्पष्ट केले होते. आता श्री. धनंजय यांनीच प्रश्न विचारल्यावर काय करावयाचे ? असो पुस्तकातले वाक्य असे " (संहितेत) दार्शनिक सिद्धांतांची मूल तत्त्वे प्रकट झाली. ब्राह्मणे व आरण्यके यात त्यांचा उहापोह झाला. " जरा बिचकलो कारण ब्राह्मणे यज्ञातील कर्मकांडांचा विचार करतात असे आठवत होते. त्यामुळे "आरण्यके " बद्दल बघितले . तेथील उद्धरण असे : "आरण्यकांचा विषय यज्ञ हा नसून, यज्ञांतर्गत आध्यात्मिक तत्त्वांची मीमांसा हा आहे; यज्ञीय अनुष्ठान हा नसून, तदंतर्गत दार्शनिक विचार हा आहे. सर्व आरण्यके ही ब्राह्मण ग्रंथांची अखेरची प्रकरणे आहेत." मला हे पुरेसे वाटले. श्री.धनंजय यांनी मला काही माहिती विचारणे याला म्हणतात "वळचणीचें पाणी आढ्या गेलें !" काय म्या पामरे बोलावी उत्तरे .. शरद