माहितीबद्दल अतिशय धन्यवाद.
१. ही स्कीम अजुन चालु आहे काय ?
२. ही स्कीम दुस-या बँकेच्या कार्डला पण लागु आहे काय?
३. सध्या पोलिस या एटिएम वर लक्ष ठेवुन आहेत काय, आतुन जास्त पॅसे घेउन आला की धर आणि कर वसुल ?
४. पोलिसांनी पॅसे बँकेला परत केले काय ?
५. ''मी अनेक लाकाना खोटे सांगून तिथून फुटवले.'' या मागचा विचार / उद्देश कळला नाही, आपण त्याच बँकेत कामाला आहात काय ?
६. तुम्ही रिक्षा करुन पोलिस स्टेशनला जाउन परत येईपर्यंत इतर ब-याच जणांनी पॅसे काढले असतील ना ''पण नेमकी त्या वेळी इतर काही बँकेची यंत्र बंद झाल्याने '' - त्यांचे काय, जर त्यांना असे जास्त पॅसे मिळाले असतील तर बँक त्यांचे अकाऊंट ट्रेस बॅक करुन त्यांच्या कडुन पॅसे बसुल करेल ,तसेच तुमच्या बाबतीत देखिल होउ शकते, तेंव्हा सावध रहा. कारण पोलिसांनी तुमच्या कडुन पॅसे घेतल्यावर तुम्हाला काही पोचपावती दिलि आहे काय, कसले पॅसे,कुणाकडुन,कशाचे, कधी नाही ना, मग?
किंवा फोनवर झालेल्या संभाषणांचे ''पुरावे कसे करावे'' याच्या प्रशिक्षणासाठी मा.श्री.दिग्विजय सिंग यांना संपर्क करा.
अवांतर - शरदिनी तॅ, पुरावे कसे करावे यावर एक कविता कराल काय, एक नम्र विनंती.
हर्षद.
१) नाही.
२) मी पण दुसर्या बँकेचे कार्ड वापरले होते.
३) माहित नाही.
४) होय परत केले. इमानदारीने
५) नाही माझा मामा आणि भाऊ बँकेत कामाला आहेत मामा इंडिअन ओवेर्सेअस बँक मनेजर आणि भाऊ एक्सिस बँक मध्ये असीस स्टंट मनेजर.
६) बँकेन इतर लोकांना कामाला लाऊन पैसे वसूल केले अशी माहिते मिळाली
.
आणि महत्वाचे पोलीस काही प्रमाणात इमानदार असतात स्वतः चा अनुभव लक्षात घेऊन . काही गाडीवर असताना सिग्नल तोडल्यावर २० रु पण घेतात आणि काही पोलीस फुकट पण सोडतात
माझ्या विषयाशी संबंधित आहे म्हणून सांगतो.
ते पैसे तुम्ही परत केले नसतेत तरी ही चूक बँकेच्या लक्षात आलीच असती आणि मग त्यांनी तुमच्या अकाउंटला ८००० ची रिकव्हरी मारली असती / निगेटिव्ह बॅलन्स केला असता.
एटीएममधे नोटा भरण्यासाठी चार कॅसेट्स असतात त्यात नॉर्मली दोन कॅसेट्समधे एक डिनॉमिनेशन (उदा सर्व १०० च्या नोटा) आणि दुसर्यात अजून एक डिनॉमिनेशन (उदा. सर्व १००० च्या नोटा) भरल्या जातात. एटीएमला सर्व्हरकडून फक्त मेसेज जातो कॅसेट नं. १ मधून तीन नोटा आणि कॅसेट २ मधून एक नोट उचला.
आता.. नोटा लोड करणार्याने डुलक्या घेत जर १०० साठी कॉन्फिगर केलेल्या कॅसेटमधे १००० च्या नोटा भरल्या आणि हजारच्या कॅसेटमधे १००.. तर हे असले ब्लंडर होते.
अर्थात हजार ऐवजी ५००० हे बुचकळ्यात टाकणारे आहे.
५०० * १ आणि १०० *५
१०० * ५ आणि ५० * १०
१००० * १
अशा कोणत्याही कॉम्बिनेशनचे उलट केले तरी १००० ऐवजी ३००० किंवा १२५० अशा चुकाच होऊ शकतात.
फक्त एक कॉम्बिनेशन आहे. ५०० आणि ५० चे.
आल्गोरिथम प्रमाणे तुम्हाला ५०० ची १ आणि ५० च्या दहा नोटा = १००० द्या असा आदेश आल्यावर एटीएमने
५० ची एक आणि ५०० च्या १० दिल्या असतील तर मग ५०५० रुपये तुम्हाला मिळाले असते. ५००० नव्हे.
एटीएम मधली बरीच फ्रॉडे शोधली म्हणून याची उत्सुकता वाटली.
तुम्ही नेमक्या किती डिनॉमिनेशनच्या किती नोटा आल्या हे सांगितलेत तर काय घोळ होता ते नेमकं शोधता येईल. अर्थात सर्वांना यात रस असेलच असं नाही..
असो.. बँकेने नक्कीच अगदी आवर्जून आभार मानायला हवे होते, पण ओबीसी सारख्या सर्कारी बँकेला काय पडलीय कस्टमर रिलेशनची चिंता आणि कुठून आलीय कर्टसी ?
खाजगी ब्यांकांविषयी बोलावे तरी आनंदच आहे.
१००० रु द्या असे मी मशीन मध्ये टाईप केले. १००*१० = १००० च्या ऐवजी ५००*१०=५००० असे एकदा मला आणि असेच जेन्वा पोलिसाला दाखवले तेंवा झाले.माचीन मद्धे फक्त ५०० रस च्याच नोटा होत्या ५० ,१०० आणि १०० नवत्या हे मागाहून कळले
बरोबर आता उलगडा झाला.
१०० आणि ५०० अशा दोन्ही कॅसेट्समधे त्या लोड करणार्याने ५०० च लोड केले. त्याला त्या दिवशी १०० चा स्टॉक मिळाला नसणार.
पण असे करण्यापूर्वी आपण कोणत्या कॅसेटमधे भरत आहोत आणि ती सिस्टीममधे किती रुपयांची म्हणून रेकग्नाईझ होतेय हे पाहणे राहिलेले दिसते.
ह्म्म.
१०० आणि ५०० अशा दोन्ही कॅसेट्समधे त्या लोड करणार्याने ५०० च लोड केले. त्याला त्या दिवशी १०० चा स्टॉक मिळाला नसणार.
एटीएम या पद्धतीने चालते हे वाचून डोक्याला शॉट बसलाय. जर का ५०० ऐवजी १०० च्याच नोटा लोड केल्या असत्या तर ५००*२ = १००० ऐवजी १००*२ = २०० च रुपये मिळतील. तुम्ही ज्या अधिकारवाणीने बोलत आहात त्यावरुन या कार्यप्रणाली वर विश्वास ठेवणे भाग आहे.
पण मला एक सांगा की कोणत्याही कॅसेटमधून कितीही नोटा जरी आल्या तरी त्या कन्सॉलिडेट झाल्यावर त्या मोजून त्या प्रोग्रॅमने कॅलक्युलेट केलेल्या आकड्याशी मॅच करुन बघत असणारच ना. मग तिथेच ही चूक व्हॅलिडेट व्हायला पाहिजे.
- गोंधळलेला
पण मला एक सांगा की कोणत्याही कॅसेटमधून कितीही नोटा जरी आल्या तरी त्या कन्सॉलिडेट झाल्यावर त्या मोजून त्या प्रोग्रॅमने कॅलक्युलेट केलेल्या आकड्याशी मॅच करुन बघत असणारच ना. मग तिथेच ही चूक व्हॅलिडेट व्हायला पाहिजे.
>>>>
कन्सॉलिडेट म्हणजे रिकन्साईल असं तुम्हाला म्हणायचं असावं. हो.. अन्यत्र एका प्रतिक्रियेत मी रिकन्साईल करताना ही चूक बँकेला लक्षात येणारच आणि ते रिकव्हरी काढणारच असं म्हटलंच आहे.
पण रिकन्सिलेशन नंतर होतं. कॅश भरणारा इसम ठराविक फ्रीक्वेन्सीने(डेली, आठवड्यात दोनदा इ इ) अपेक्षित रक्कम (स्विचनुसार) आणि प्रत्यक्ष (फिजिकल कॅश इन एटीएम) साईटवर कंपेअर करतो आणि एक्सेस अथवा शॉर्टेज रिपोर्ट करतो.
इतरत्र म्हटल्याप्रमाणे ओव्हरॉल एक्सेस मिळालेली रक्कम एकूण शॉर्टेजपेक्षा जास्तच असते..पण तो वेगळा विषय.
बाकी एटीएमच्या प्रत्येक ट्रांझॅक्शनच्या वेळी नोटा अशाच पद्धतीने उचलल्या जातात. कॅसेट्स वेळोवेळी सर्व्हर साईडने कॉन्फिगर करुन त्यातल्या करन्सीचे टायटल बदलावे लागते (उदा. नोटा आरबीआय कडून हव्या त्या डिनॉमिनेशनच्या मिळाल्याच नाहीत तर..किंवा त्या एटीएमचा डिस्पेन्स पॅटर्न पाहून ५०० ऐवजी हजार ठेवावे असे वाटले तर्..इ इ).
तस्मात एटीएमला लोकल इन्टेलिजन्स फार नसतो.
कॅसेटचे लेबल (सर्व्हर साईडने सेट केलेले) "५००" असेल आणि १* ५०० + ५ *१०० अशी आज्ञा सर्वरने दिली तर तर एटीएम त्या "५००" मार्क केलेल्या कॅसेटेतून "वरुन" आलेल्या आदेशाप्रमाणे एक पत्ती उचलणार. मग त्यात कागद का भरलेले असेनात. कागद फार जाड किंवा चुरमुरी असतील तर गोळा होऊन अडकून बसतील, पण एटीएमला ती खरेच ५००ची नोट आहे का हे प्रत्येक वेळी चेक करायला लावण्याची यंत्रणा फिजिबल नाही, आवश्यकही वाटत नाही. ते डंब टर्मिनलच आहे.
ता.क. आता कॅश तपासून डिपॉझिट करून घेणारी (नोट बाय नोट स्कॅन) अशी मशीन्स येत आहेत. त्यात नोट रेकग्निशन आहे. पण ते डिपॉझिटला. भारतासारख्या देशात इतके ट्रांझॅक्शन लोड आहे आणि नोट्स पर ट्रांझॅक्शन इतक्या जास्त आहेत की प्रत्येक नोट ओळखून बाहेर टाकायची म्हटले तर दिवसाला वीसेकच लोकांना एटीएम वापरायला मिळेल आणि प्रत्येकाला अर्धा तास वेटिंग पडेल.. असो.. :) पण शंका अगदी रास्त आहे.
>>ते पैसे तुम्ही परत केले नसतेत तरी ही चूक बँकेच्या लक्षात आलीच असती आणि मग त्यांनी तुमच्या अकाउंटला ८००० ची रिकव्हरी मारली असती / निगेटिव्ह बॅलन्स केला असता.
ओ चिप्लुन्कर जरा बँकेत जाउन खात्री करा नही तर तुम्ही ८००० परत देउनही परत तुम्हालाच ८०००चा चुना लागायचा.
तत्क्षणी नव्हे पण रिकन्सिलेशनच्या वेळी एटीएमच्या आत जर्नलवर नोंद सापडतेच. प्लस बॅलन्स करणार्याला इलेक्ट्रॉनिक नोंदींनुसार अपेक्षित रकमेपेक्षा कमी फिजिकल कॅश उरलेली दिसते. (शॉर्टेज..) तेव्हा बँक रिकव्हर करते. ते करण्याचा बँकेला हक्क आहे.
गगनविहारींशी असहमत.
टेक्निकली हे कसे होते माहित नाही, पण अस्मादिकांना रु. १८०० चा फायदा याच प्रकारे झालेला आहे. २०० रु काढले पण २००० निघाले मात्र नोंद २००चीच झाली. स्टेट बॅंक ऑफ इंडिया, मद्रास. तिथले मॅनेजर पांडुरंग नावाचे सद्गृहस्थ होते, त्यांना मी झालेला प्रकार सांगितला, म्हणलं मी हे पैसे द्यायला तयार आहे पण ते माझ्या खात्यातुनच बँकेने वळवुन घेतले तर देईन. इतर कुणाच्या हातात देण्यापेक्षा माझ्याकडेच काय वाईट? २ वर्षात तरी बँकेला झालेली चुक लक्षात आली नाही... असो.
तेच तर ना..
मला प्रथम वाटलं तशा प्रकारची ही केस दिसत नाही असंच म्हणालो आणि इतर कोणत्या प्रकारातली आहे ते शोधण्यासाठी अधिक प्रश्न इचारले.. :) एटीमच्या चुकांचे अनंत प्रकार आहेत...
ओक्के. पण एक प्रश्न मला आहे, बँक हे पैसे नक्की कुठल्या बुडित खात्यात टाकते?
मला शंका आहे की अमुक एका मशिनमध्ये चुक झाली असे बँकेला कळाले असावे. म्हणजे नक्की पैसे कुठे गेले ह्याचा पत्ता लागणं कठिण आहे.
तुमच्या केसमधे तुमच्या आधीच्या ट्रांझॅक्शनचे जर्नल तपासले असता आढळून येईल की त्या व्यक्तीला कमी रक्कम आली होती किंवा आलीच नव्हती. तो कंटाळून निघून गेला.
ही रक्कम काहीवेळा डिस्पेन्सरच्या आत अडकून राहते आणि नेक्स्ट कस्टमरला मिळते.
जो फटका बसला तो त्याला बसला असणार.
बँक अनेक मार्ग अवलंबूनही रिकव्हर न होऊ शकलेली रक्कम रिस्क प्रोव्हिजनच्या खात्यात दाखवते.
माझ्या बाबतीत ही चुक झाली नसावी असे वाटते. कारण त्यावेळी १०००च्या नोटा नव्हत्या. १०० आणि ५००. मला ३*५०० आणि ५*१०० अश्या मिळाल्या.
असो, धन्यवाद. :)
(हे सांगितल्यानंतर अनेक मित्र घाबरुन स्टेटबँकेचे खाते सतत तपासत होते हे आठवले ;-) )
इंटरेस्टिंग..
बादवे, या बाबतीत डिनॉमिनेशनची चूक आहे असं मी म्हणतच नाहीये. ही हार्डवेअरची एरर असावी असं वाटतं.
कोणत्याही डिनॉमिनेशनमधे रक्कम असली तरी आधीच्या व्यक्तीची किती रक्कम (पार्शल किंवा पूर्ण) अडकून पडली होती ते पाहणे आता शक्य नाही आणि पाहिल्याशिवाय नुसताच एक तर्क राहणार. काय काय होऊ शकते ते सांगत होतो.
रिस्कची प्रोविजन असते पण बर्याचशा बँकांत कस्टमरने न नेलेली / क्लेम केलेली (एक्सेस सापडलेली) टोटल कॅश ही अशा शॉर्टेजेसपेक्षा खूप पटीने जास्त असते.. त्यामुळे बॅंकेला खिशातून जात काही नाही उलट अधिकची रक्कम पडून राहते.
जल्ला किति भोले हो तुमी..
फटाफट काडून घेयाचे नाय का पैशे.....दुसरी बँक तुम्चे पैशे कशी काय कापतील...
मस्त पैशे काडायचे दाबून, दुसर्या दिवसापासून "णिल" करायच ना अकावूंट..नवीन अकावूंट खोलायचा ना.
जल्ला तुमान्ला सगल सांगावा लागत....
२जी च्या राजा माननिय कलमाडी साहेबांना ला सांगीतली पाहिजे तुमचि कहाणी....
-----------------------------------------------------------------------------------------
पण दुर्दैव म्हणजे त्या बँकेने नंतर परत कधी हि फोन करून माझे आभार मानले नाहीत.
नेकि कर कुवेमे डाल
१. श्री.चिपळूणकर यानी वर काही प्रश्नांना दिलेल्या उत्तरातील "क्रमांक ४" चे उत्तर वाचून खरोखरी समाधान वाटले. आशादायक चित्र आहे, पोलिस खात्याचे.
२. श्री.गगनविहारी यानी एटीएम कार्यप्रणालीची पुरविलेली माहिती प्रथमच कळाली. धन्यवाद.
आता इतके त्यानी सांगितले आहेच तर ते हे सांगतील का? ~ अशा ज्या तांत्रिक चुका होत राहतात [भले त्या इंटर्नल्/रेग्युलर स्टाफ मेंबरकडून होवो, वा आऊटसोर्सिंग पार्टीकडून...] त्याचे दायित्व कुणाकडे जाते? दुसर्या शब्दात समजा काहीतरी वरच्या पातळीवर अशा प्रकरणाबद्दल चौकशी झाली तर संबंधित बॅन्क मॅनेजरला जाब विचारणे वा त्या टेबलच्या अधिकारी/क्लार्कवर दंडात्मक कारवाई होते का?
इन्द्रा
आउटसोर्स्ड पार्टीच्या बिलातून कापून घेतले जातात.असे स्वत:च्या स्टाफच्या पगारातून मोठ्या रकमा कापणे अवघड असते म्हणून आउटसोर्सिंगला प्रेफ़रन्स.दायित्व बँकेकडे अर्थात.मागचे सर्व त्यांनी बघावे.
Yes. स्टाफ मेंबर,आऊटसोर्सिंग पार्टी मेंबर, त्या टेबलच्या अधिकारी/क्लार्कवर दंडात्मक कारवाई होते
पोलिसाने मला परत पोलीस स्टेशन वर नेले व माझे २००० रु माल देऊन वरील ८००० रु स्वतः कडे ठवले आणि तसे त्या संबधित मनेजर ला कळवले.
तुम्ही स्वतःच का नाही सांगितंलं की मी बँकेत काउन पैसे भरीन म्हणून. त्याच्या हातात कशाला द्यायचे ? मुळात तुम्ही पोलिसाला बोलवले हीच मोठी चूक केली.
याउलट आहे.
एटीएम मधुन १०००० काढायचे होते.
पैसे आलेच नाहीत. उलट अकाउंटमधुन १०००० वजा झाले.
दिवाळीमुळे २ दिवस बँक बंद.
उधार घेउन गावी गेलो. परत आल्यावर बँकेत गेलो.
ते म्हणाले २१ दिवसाने तुमच्या अकाउंटमधे जमा होतील.
हा अनुभव मी दुबईत दोन वेळा घेतला आहे. पैसे कट व्हायचे पण हाती काही यायच नाही.
अश्यावेळी बँकेत ताबडतोब फोन करुन कळवावे. (जी रिकामी रिसिट येते ती फेकु नये.)
अरे वा.. तुम्ही केले ते योग्यच वाटते. :)
आणि हे वाचून वाटते, मी दोन वर्षांपूर्वी नोटापुराणात लिहिलेले खरंच होत आहे तर ;)
"त्यामुळे एटीएम मशीनमधून एखादी नोट जास्त मिळाल्याचे (५०० किंवा १००० हं, कारण आजकाल ह्याच नोटा जास्त मिळतात एटीएम मधून) स्वप्नही आपण पाहू शकतो."
पण एक प्रश्न आहे.
"स्वयं चलित यंत्रातून मी रु १००० काढले पण त्या उदार यंत्रा ने मला रु १००० ऐवजी ५००० मात्र दिले आणि माझ्या खात्यातून रु १००० वजा केले."
असे तुम्ही म्हणताय तर मग
"पोलिसाने मला परत पोलीस स्टेशन वर नेले व माझे २००० रु माल देऊन वरील ८००० रु स्वतः कडे ठवले आणि तसे त्या संबधित मनेजर ला कळवले." कसे काय?
तुम्ही १००० रु काढलेत की २००० रू? :)
प्रतिक्रिया