जत्रा इष्टुर फाकडा ची नसून ग्रामदैवत पोटोबाची असते. अर्थात लोक पूर्वी इष्टुर फाकडाला नवस बोलायचे. अजूनही बोलत असावेत. त्याच्या मृत्युदिनाला नैवेद्यकोंबडं वैगरे वाहायाचे ते त्याच्या भितिपोटी. त्याचे भूत रात्री अपरात्री येणार्या लोकांच्या पाठी लागायचे अशी समजूत होती. पण त्याची हद्द पोटोबाच्या मंदिरापर्यंतच. एकापरिने पोटोबा गावचा राखणदारच असे. आज मात्र इष्टुर फाकडाचा / इंग्रजांचा पराभव हां गावात विजयदिन म्हणून साजरा केला जातो.
ते सेलिब्रेशन तसे का होते ते पाहण्यासारखे आहे. इंग्रज सैन्यात त्या लढाईत बह्वंशी महार समाजातील लोक होते आणि मराठी सैन्य म्हंजे पेशव्यांचे सबब ब्राह्मणांवर दलितांचा विजय असे त्या सेलिब्रेशनला रूप दिले गेलेय.
आणि ते संकुचित मनोवॄत्ती दाखवते.
महारांनि ब्राह्मणांवर/मराठ्यांवर मिळवलेला विजय साजरा करायचा, की इग्रजांनि एत्तदेशीयांवर विजय मिळवला त्याचे दु:ख करायचे?
(छे छे छे!!!! उगाच मी शिवाजीमहाराज, लोकमान्य टिळक, महात्मा फुले अन् डॉ. आंबेडकर या सर्वांविषयी आदर बाळगतो. आतापासून फक्त जय भवानी! जय शिवाजी!!)
वल्लीजी या माहितीबद्दल धन्यवाद. Capt James Stewart याच्या कारकीर्दीवर आधारित एक चित्रपट “Singularity” दिवाळीच्या सुमारास भारतात प्रसिध्द होणार असं वाचलं. भर म्हणून त्याचा एका मराठी युवतीबरोबर (भूमिका बिपाशा बसू) प्रणय आहे. दिग्दर्शक--Roland Joffé (City of Joy and Killing Fields fame), कथा--अजय झणकर. तू नळीवर trailer पाहायला मिळतो.
नमस्कार ,
Capt James Stewart - ‘इष्टुर फाकडा’ जर सविस्तर माहिते हवी असेल तर अजय झंनकर याची "दोहपर्व " हि कादंबरी वाचा.
तुमी मनत आहात ती फिल्म बहुतेक त्या वर च आहे वाटते
मधे एकदा वाचले होते, पेशवेकालात ३ लोकांना त्यांच्या हुशारी, तडफ आणि हजरजबाबीपणामुळे 'फाकडा' म्हणायचे.
इष्टुर फाकडा एक, मानाजी फाकडा दुसरा.. हा राघोबादादांच्या पक्षाचा माणुस बारभाई कारस्थानाच्या वेळी नानांच्या पक्षाला मिळाला.
तिसरा फाकडा कोण माहीतेय का कोणाला>
तिसरा फाकडा हा वास्तविक पहिला फाकडा आहे. त्याचं नाव "कोन्हेर त्रिंबक एकबोटे". नानासाहेब पेशव्यांनी त्यांना "फाकडे" हा किताब दिला होता.
http://ketkardnyankosh.com/index.php/2012-09-06-10-41-48/6312-2013-01-30-06-27-06
अजेय झणकर यांनी त्या चित्रपटासाठी द्रोहपर्व च्या मुल संहितेमध्ये खूपच तडजोड केली आहे. सिङ्ग्युलरिटि मध्ये जादूटोणा इत्यादी प्रकार घुसडून त्याचा टुम्ब रेडर केलाय असा मला वाटतंय. वास्तविक मराठ्यांच्या इतिहासावर हॉलीवूड सिनेमा यावा या घटनेने भयानक उत्साहित होतो मी, पण ट्रेलर पूर्ण अपेक्षाभंग करणारा वाटला. शिवाय चित्रीकरण पूर्ण होऊन किती वर्ष झाली अजून मुहूर्त मिळेना या सिनेमाला.
प्रतिक्रिया
जत्रा इष्टुर फाकडा ची नसून
आज मात्र इष्टुर फाकडाचा / इंग्रजांचा पराभव.....
ते सेलिब्रेशन तसे का होते ते
हो...
सहमत आहेच.
इष्टुर फाकडा वर चित्रपट
"दोहपर्व "
+१
३ फाकडे कोण?
तिसरा फाकडा हा वास्तविक पहिला
“Singularity”
हे-