सवय नाही पण मला सुध्दा कॉफि फार आवडते हॉट अन कोल्ड दोन्हिही.
लहानपणी कोणि चहा पिणार का विचारले कि नको कॉफि द्या म्हणायचो. कारण घरातल्यांनीच बजावुन ठेवले होते कि कोणी चहा घेणार का विचारल्यास "नको" म्हणावे ;)
कॉफीचा जन्म, प्रसार, औषधी पेय ते दैनंदिन उत्तेजक पेय हा भौगोलीक आणि सामाजिक प्रवास अत्यंत रंजक वाटतो आहे.
अरबस्थानात कॉफीला 'काहवा' नांवाने ओळखतात. पण नेसकॉफी, फिल्टर कॉफी इ.इ.ला ते कॉफीच मानतात तर अरबी कॉफीबियांपासून बनविलेली कॉफी अरबस्थानात 'काहवा' ह्या नांवानेच ओळखली जाते.
ह्या कॉफीबिया 'डार्क' आणि 'लाईट' अशा रंगात आणि स्वादात मिळतात. त्या दुकानात समोरच दळून मिळतात. कोणी 'डार्क' काहवा घेतात तर कोणी 'लाईट' घेतात. चांगल्या चवीचे जाणकार दोन्ही बियांचे वेगवेगळ्या प्रमाणात मिश्रण करून दळून घेतात.
'काहवा' बनविताना त्यात साखर घालतात पण दुध घालीत नाहीत. साखरे सोबत वेलची पावडर, केशर असे वेगवेगळे स्वाद त्यात मिसळतात. पण असे स्वाद मिसळणे वैकल्पिक (Optional) असते. वेलची बहुतेक सर्वजणं मिसळतात पण कांही खास प्रसंगी, खास पाहुण्यांसाठी केशरही मिसळण्यात येते.
'काहवा' हे पेय, बहुतेक सरकारी कचेर्यांमधून, कांही अरबी उपहारगृहांमधून 'स्वागत पेय' (वेलकम ड्रिंक) म्हणून विनाशुल्क आणि कितीही कप दिले जाते. 'काहव्या'चे कप आपल्या नेहमीच्या चहा-कॉफीच्या कपापेक्षा आकाराने लहान (अर्ध्या आकाराचे) असतात. 'काहवा' पिण्याची पद्धत आहे. तुमच्या कपात 'काहवा' ओतणारा माणूस तुम्ही 'काहवा' पिऊन संपवेपर्यंत तिथेच अदबीने उभा असतो. तुम्ही 'काहवा' पिऊन कप खाली ठेवला की तो लगेच पुन्हा भरतो. 'काहवा' पिऊन झाल्यावर तुम्हाला अजून 'काहवा' नको असेल तर तो छोटासा कप खाली ठेवण्याआधी, आपण देव्हार्याती घंटा वाजवताना हलवतो तसा, हलवून ठेवायचा. म्हणजे 'काहवा' ओतणार्याला समजते की आता तुम्हाला 'काहवा' नको आहे. नुसते हाताने किंवा तोंडाने 'बस' म्हणणे शिष्टाचारात बसत नाही. बिगरअरबी माणसे कधी कधी प्रथा माहित नसल्याने हाताने खुण करून, किंवा 'बस' असे म्हणून किंवा 'शुक्रन' (शुक्रिया, Thanks) असे म्हणतातही आणि अरब चिडतही नाही. पण पारंपारीक पद्धत वरील प्रमाणे कप हलवून ठेवण्याची आहे. तसे केल्याने त्यांना, त्यांची प्रथा पाळल्याबद्दल, तुमचा आदर वाटतो.
कॉफी बद्द्ल अजून वाचायला आवडेल. तेंव्हा पुढील भागांच्या प्रतिक्षेत आहे.
कॉफीविषयी सांगोपांग माहिती देणारा हा लेख कमालीचा रोचक वाटला.
धन्यवाद, आणि पुढील भागाच्या प्रतिक्षेत. (काही चित्रे मी पण देऊ का ?):
कॉफीची पाने, फळे व बिया:
Coffee, from 'Drawings of Plants from Malacca', c.1805-18
कॉफी पिणार्या युरोपीयन स्त्रियांची चित्रे:
चित्रकारः Edward Killingworth Johnson
चित्रकारः Jean-Baptiste Vanmour
कॉफी पिणारा अरब बंदुकधारी:
चित्रकारः Edwin Long (1829-1891
कॉन्स्टंटिनोपल मधील एक कॉफीगृहः
चित्रकरः Ivan Konstantinovich Aivazovsky
कैरो मधील कॉफीगृहः
चित्रकारः Arthur von Ferraris
तुर्किश कॉफी बनवताना:
चित्रकारः Daniel Israel
चित्र विकिगॅलरी वरून साभार.
नेहमीप्रमाणेच अतिशय माहितीपूर्ण लेख. मागे एकदा, कुठे तरी मला कॉफीच्या फ्लेवरचे मद्य चाखायला मिळाले होते, त्याची कोणी माहिती देऊ शकेल का ?( कॉलिंग सोकाजीराव)
कॉफी लिक्युअर.
लिक्युअर हे, जेवणानंतर आपण बडीशोप खातो तसे, अगदी अल्प प्रमाणात, मुख्य ड्रिंक्स नंतर, घेतले जाते. त्याची चव तोंडात घोळवत घोळवत मजा लुटत घ्यायचे असते. घिसाडघाई करायची नाही.
बाकी सोत्री गुरू भाष्य करतीलच, त्याने आमच्या ज्ञानात भर पडेल, त्यामुळे त्यांच्या प्रतिसादाच्या प्रतिक्षेत आहे.
प्रतिक्रिया
वाचतोय
वा.
काहवा.
रंजक
माहीती आवडली.
मस्त माहीती.
कॉफीविषयी सांगोपांग माहिती देणारा हा लेख
माहितीपूर्ण
कॉफी लिक्युअर.
धन्यवाद
कॉफीप्रवास आवडला-यद्यपि कॉफी
*****
सुंदर !
कॉफीचा वास आला अगदी........
सर्वांना धन्यवाद !
सुरेख लेखन !
कॉफी तर आवडते.
कॉफी तर आवडते.