:) हा सिनेमा मला आवडतो. पूर्णपणे, म्हणजे दिग्दर्शकाला जे काही म्हणायचे आहे ते सगळच आणि प्रत्येक अन प्रत्येक रूपक मला समजलं आहे असा दावा मी करत नाही. मला हा सिनेमा का आवडला असं विचार करता खालील मुद्दे सुचले.
१. सिगरेट हे या सिनेमात स्वातंत्र्याचं रूपक आहे. आणि परेश रावल आणि त्याचा कंपू हे स्वातंत्र्याची मुस्कट्दाबी करणार्यांचं रूपक. आता स्वातंतत्र्यासाठी सिगरेट हेच रूपक का घ्यावसं वाटलं असेल? मला वाटतं कि सिगरेट ओढणं हे आजकाल फार बर्याच लोकांसाठी तिरस्करणीय आहे. ( आठवा नुकताच निघालेला फुकाड्यांवरचा धागा आणि त्या धाग्यावर फुकड्यांना घातलेल्या शिव्या ). मला वाटत कि या रूपकातून 'दुसर्याचं स्वातंत्र्य हे कितीही तिरस्करणीय वाटलं तरी ते त्या व्यक्तीसाठी अती महत्वाचं असतं. आणि ते त्याला मिळालं पाहिजे.' असा विचार मांडला आहे. आता या स्वातंत्र्याचा उपभोग घेणं माझ्यासाठी हानिकारक आहे असं दुसर्याकोणी ठरवलं आणि माझ्या कल्याणाची जबाबदारी स्वतःवर (म्हणजे त्या दुसर्या व्यक्तीवर) आहे असं कोणी वागू लागला तर? इथे त्या मानसिकतचे उदाहरण परेश रावल दर्शवतो. त्याचं पात्रं म्हणत 'इस बिमारी का इलाज करने के लिये हमें नियुक्त किया गया है?' मला स्वतःला अशी संस्कारचा मक्ता घेतलेली माणसं आवडत नाहीत. हे एक. आणि मी स्वतः सिगरेट ओढतो. (जॉन अब्राहम इतकी नाही पण ओढतो) हे दुसरं. या कारणांमूळे मला त्या पात्रांशी रिलेट करता आलं लवकर. आवडण्याचं हे एक कारण.
२. पण त्याच वेळेला एखाद्याच्या स्वातंत्राचा इतरांना त्रासपण होउ शकतो हे दाखवलय. जसा के च्या भावाला होतो. पण नीट बघितलं तर के च्या भावाला परेश रावलचा माणूस मारतो. यातून असं सांगायचं आहे बहूदा की मुस्कटदाबीवाले 'तुमच्या स्वातंतत्र्याचा इतरांना बघा कसा त्रास होतोय' अस दाखवून देण्यासाठी तो त्रास मॅन्युफॅक्चर पण करतील.
३. आता कोणी म्हणेल की हे असं घडूच कसं श़कत? म्हणजे रणवीर शोरीच बोट परत जोडलं जाण, के च चेक बूक परेश रावलकडे असणं, त्याचे सिगरेट्चे प्रयोग त्या विडीओ कॅसेट मध्ये असणं, परेश रावलची लोकं एवढा वॉच ठेऊ शकणं वगैरे... मला वाटत की याचा विचार करायची गरजच नाहीये. कसं घडल असेल यापेक्षा गोष्टीत काय सांगायचय दिग्दर्शकाला हे महत्वाचं. सुपरमॅन बघताना आपण हा विचार नाही करत कि माणूस खरच ऊडू शकतो का? आपण काही गोष्टी अध्यारूत धरतो आणि त्याच्या पुढची गोष्ट पहातो. तेच इथे पण लागू आहे असं मला वाटतं.
४. सिनेमातलं संगीत खूप आवडलं. सगळी गाणी सिगरेट आणि धूर या बद्दल आहेत. चाली खास. आणि गाण्यांचं चित्रिकरण उच्चं ! एकदम मिसळून गेलीयेत गाणी सिनेमात.
५. शेवटी शेवटी काय होतय हे काही मला समजलं नाही. बाथ टब, तो एक रुपया वगैरे. पण तो जेल मधला आंघोळीचा सीन हा शिंड्लरर्स लिस्ट या सिनेमावरून घेतला होता. बहुदा नाझी विचारसरणीच द्योतक म्हणून शिंडलर्स लिस्ट चा वापर. रशिया मधले सीन हे कम्युनिस्ट राजवटीचे , आणि पर्यायाने मुस्कटदाबीचे द्योतक वाटलं.
थोडक्यात, मला हा सिनेमा बघण्याचा अनुभव खूप आवडला. एकदा तरी बघावा असा नक्की.
शेवटी: मला असं फणस सोलल्यासारखं पिच्चर सोलायला आवडत नाही.(*) पण आधीही एकानी 'रसग्रहण लिहा' असं सांगितलं होतं आणि आत्ता धागा निघालाच आहे म्हणून हा प्रतिसाद.
* - साभार पु,ल,
सिगरेट हे या सिनेमात स्वातंत्र्याचं रूपक आहे. आणि परेश रावल आणि त्याचा कंपू हे स्वातंत्र्याची मुस्कट्दाबी करणार्यांचं रूपक. आता स्वातंतत्र्यासाठी सिगरेट हेच रूपक का घ्यावसं वाटलं असेल? मला वाटतं कि सिगरेट ओढणं हे आजकाल फार बर्याच लोकांसाठी तिरस्करणीय आहे.
आत्तापर्यंत हा सिनेमा का (म्हणे) एवढा चांगला हे माहित नव्हतं म्हणून पहाणं टाळत होते. आता चित्रपट जरूर बघेन.
मी सिग्रेट ओढत नाही, उलट मला सिग्रेटच्या धुराचा अलर्जीक त्रासही होतो. पण त्याचा चित्रपटाशी फार संबंध नसावा हे या प्रतिसादातूनच दिसतंय. स्वतःच्या धर्म, संस्कृती, परंपरा वगैरेंपायी इतरांच्या स्वातंत्र्यावर बिनधास्त घाला घालणारे आणि वर पुन्हा "आपण किती धुवट" असा आव आणणारे लोक मायदेशात आणि सध्या वास्तव्य असणाऱ्या देशातही चिकार आहेत. त्यामुळे चित्रपटाबद्दल आपुलकी निर्माण होणं सहजशक्य आहे.
त्यातून जॉन अब्राहम आहे म्हटल्यावर काय वेगळं कारण हवं? ;-)
आता या स्वातंत्र्याचा उपभोग घेणं माझ्यासाठी हानिकारक आहे असं दुसर्याकोणी ठरवलं आणि माझ्या कल्याणाची जबाबदारी स्वतःवर (म्हणजे त्या दुसर्या व्यक्तीवर) आहे असं कोणी वागू लागला तर? इथे त्या मानसिकतचे उदाहरण परेश रावल दर्शवतो. त्याचं पात्रं म्हणत 'इस बिमारी का इलाज करने के लिये हमें नियुक्त किया गया है?'
असं असेल तर मग जॉन अब्राहमकडूनच एक भरपूर लाखाचा चेक का घेतो परेश रावल ? जर परेश रावल मॉरल पोलीस किंवा नियुक्त अधिकारी अशा तर्हेने काम करत असेल तर मोबदला / फी/ डिपॉझिट किंवा तत्सम कोणतीही अधिकृत रक्कम त्याने का मागावी ?
रोजच्या निकोटीन ची सवय अचानक मोडण्याचा प्रयत्न केला तर जी भितिदायक स्वप्ने (नाइट्मेअर्स) पडु शकतात तसाच जॉन ला आलेला भन्नाट अनुभव त्या चित्रपटात मांडण्याचा प्रयत्न आहे असे वाटले होते.
त्यामुळे फार सुसंगती वगैरे लावण्याचा प्रयत्न केला नाही. शेवटी टीमला यश मिळुन जॉन भानवर येतो आणी व्यसनमुक्त होतो असे त्यावेळेचे अनुमान होते. आणी एकदा बघायला उत्कंठावर्धक पटकथा आहे असे माझे मत आहे.
मी स्वतः कधीही धूम्रपानाचा अनुभव घेतला नाही, आणि एकदा लागलेले हे व्यसन सोडण्याचा तर मुळिच नाही. सिग्रेट सारखे व्यसन सोड्ण्याचा प्रयत्न करणार्या एका मित्राच्या अनुभवावरुन (त्यानी सांगितलेल्या) आता विषय निघालाच आहे म्हणुन हे लिहित आहे. आधिक जाणकार सांगतिलच .. ह्या बाबतित वैद्याकिय शास्त्राचे (सुबोधकाका वाचताय ना ?) म्हणणे काय ते ही जाणुन घ्यायला आवडेल.
त्या प्रकाराला "कोल्ड टर्की" म्हणतात. व्यसन जितकं भयानक तितकी कोल्ड टर्की दाहक असं समीकरण असतं. "शांताराम" नावाच्या कादंबरीमध्ये त्याचं भयाण वर्णन आहे. "मटरू की बिजली का मंडोला" मधल्या मंडोलाला गुलाबी म्हैस दिसत असते हा पण त्यातलाच प्रकार.
सिगरेट सोडतानाची कोल्ड टर्की इतकी वाईट असेल असं वाटत नाही. थोडा अस्वस्थपणा वगैरे येत असावा, पण असला अपचनी चित्रपट काढण्याइतकं नसावं.
हम्म मलाही, मला आता प्रतिक्रिया वाचून कळले.
याउपर काल जी गाजावाजा झालेली कसोटी होती, ती पण कोणा वर्सेस होती हे हि मला माहित नव्हते. (अरेरे झालेच विषयांतर!) :)
काय झाले बॉबे डाइंगवाले दिलीपकुमार कडे चादरी, बेड्शीट आणी उशांचे कव्हरच्या जाहिरातीसाठी गळ घालायला गेले.
तो म्हणे चादरी बेड्शीट ठीक आहे उशांच्या कव्हराची मला जम्णार नाय ती नवी हिरवीन आल्याली आहे तिच्याकडे जा, कोण म्हणे तर आयशा टकिया/तकिया तिच्या नावातच तकिया आहे.
हा चित्रपट जॉनच्या २-३ स्वप्नांमध्ये आणि वास्तवामध्ये(?) फिरत राहतो. कोणती कथा वास्तवातली आणि कोणती स्वप्नातली/ भासातली कळत नाही, पण सगळ्या कथा समांतरपणे चालू राहतात आणि त्यांचा काही न काही शेवटहि होतो. खूप वर्षांपूर्वी पाहिलेला हा चित्रपट. आता बारकावे आठवत नाहीत.
प्रतिक्रिया
तो सिनेमा कळाला नव्हताच
ओह...
**
हा सिनेमा मला आवडतो. पूर्णपणे
सिगरेट हे या सिनेमात
हे विश्लेषण आवडलं
उत्तम
असं आहे होय..
परेश रावल स्वतःची फी फक्त १रू
तसे कथा सूत्र साध सोपं आहे
नाइट्मेअर्स
त्या प्रकाराला "कोल्ड टर्की"
अश्या नावाचा हिंदी चित्रपट
+१
हां चित्रपट थेटरात बघायची झिंगच न्यारी
अश्या नावाचा....हेच माहित नव्हत
एकदा
हा .... हा .... हा .... !
मला आवडला बुवा पिक्चर!
आज यूट्यूबवर पाहिला. शेवट
"थँक यु फॉर स्मोकिंग"
मस्त सिनेमा आहे. स्टीफन