आरोप, अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य, बदनामी आणि अब्रूनुकसानी

भारतीय राज्यघटनेच्या १९.१.अ अन्वये व्यक्तीच्या सभांषण आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा अधिकार दिला जातो, त्याच १९व्या कलमातील २ र्‍या उपकलमात इतर काही गोष्टींसोबत बदनामी/बेअब्रू (डिफामेशन) करण्यासाठी हे स्वातंत्र्य नसल्याची आणि त्या दृष्टीने कायदे करण्याचा कायदे मंडळांना अधिकारही प्रदान करत. माझ्यासहीत बहुतांश सर्वसामान्य व्यक्तींकरता हे घटनात्मक अधिकार आणि त्यांच्या कायदेविषयक मर्यादा संभ्रमात टाकणार्‍या असतात. या दृष्टीने घटना आणि कायदेविषयक दृष्टीने अधिक चर्चा व्हावी म्हणून हा धागा काढत आहे. चर्चेस सुरवात म्हणून खाली काही दुवे देतो आहे. अभिव्यक्ती/भाषण स्वातंत्र्य उपभोगताना, व्यवहारात जाणता अजाणता कायद्यांचे उल्लंघन होणार नाही तरीही टिका करण्याचे स्वातंत्र्य वापरता यावे यासाठी काय काळजी घ्यावी ? स्वातंत्र्य आणि मर्यादा यातील पुसट सीमारेषा समजण्यास जरासा हात भार लागावा हा या चर्चा धाग्याचा मुख्य हेतू आहे. * इंग्रजी विकिपीडियावरील लेखात Tort_law_in_India#Defamation * mylaw.net वरील Defamation law in India हा लेख * indiankanoon.org/ वर अ‍ॅटो शंकर केस (मोठा लेख आहे वेळ वाचवण्याच्या दृष्टीने क्रमांक २६ पासून पुढचे मुद्दे महत्वाचे वाटतात Supreme Court of India R. Rajagopal vs State Of T.N on 7 October, 1994 Equivalent citations: 1995 AIR 264, 1994 SCC -6-632 *indiankanoon.org वर भारतीय दंड संहीता Indian Penal Code Section 499 ** Section 500 ** Section 501 *या धागाचर्चेत कायदाविषयक अधिक माहिती आणि दुवे मिळाल्यास हवे आहेत. * वरील दुवे इंग्रजीत आहेत बर्‍याच जणांना ते समजतीलही तरीही त्यातील आणि इतर संबंधीत माहिती कॉपीराईट नसलेली अथवा स्वतःच्या शब्दात मराठीत लिहून उपलब्ध झाल्यास सर्वच मराठी लोक्सना उपयूक्त ठरेल (सोबतच कदाचित मराठी विकिपीडियातही वापरता येईल म्हणून आपले या धाग्यावरील प्रतिसाद कॉपीराईट फ्री प्रताधिकार मुक्त गृहीत धरले जातील) * उत्तरदायकत्वास नकार: ह्या धाग्याचा उद्देश कायदेविषयक सर्वसाधारण जनजागृती असा असून येथील माहिती हा अंतीम कायदे विषयक सल्ला नसून अधिकृत सल्ला संबंधीत क्षेत्रातील तज्ञांकडून घेणे श्रेयस्कर असते. या धाग्याचे आणि प्रतिसादांचे लेखक कोणतीही कायदेशीर जबाबदारी घेत नाहीत. *चर्चा सहभाग आणि प्रतिसादांसाठी सर्वांना मनःपुर्वक धन्यवाद