मेक्सिको: भाग १ : प्रस्तावना

या लेखमालेत एका नव्या देशाविषयी. भारताशी खूप साधर्म्य असलेले काही देश आहेत त्यातील हा एक. सांस्कृतिक दृष्ट्या अतिशय समृद्ध वारसा असलेला, भौगोलिक वैविध्य असलेला, चविने खाणा-यांचा, विविधरंगी देश! भारताप्रमाणे लोकसंख्या, प्रदूषण, गरिबी, बेकारी, अमली पदार्थांचा वाढता व्यापार इ. ला तोंड देत उदयाला येणारी एक महत्वाची बाजारपेठ! थोडा इतिहास भूगोल, अतिप्राचीन नागरी संस्कृती जन्माला घालणा-या मोजक्या प्रदेशांपैकी हा एक. अॅझ्टेक, टोल्टेक, ओल्मेक, झापोटेक, माया हे काही महत्वाचे ऐतिहासिक समाज घटक. त्यातील माया व अॅझ्टेक हे त्यावेळच्या उपलब्ध साधनांचा वापर करून उत्कर्षाच्या परमावधीपर्यंत पोहोचले. पुढे माया संस्कृती बव्हंशी अज्ञात कारणाने उतरणीला लागली तर अॅझ्टेक लोक स्पॅनिश आक्रमणाचे बळी ठरले. माया जीवनपद्धती अजूनही जिवंत आहे, बाकी सगळे इतिहासजमा. हेमांगीके यांनी मिपावर याआधी मध्य अमेरिकेच्या इतिहासावर सखोल लेखन केले असल्याने त्यातील पहिल्या भागाचा दुवा देउन पुनर्लेखन टाळतो. पुढे वेळोवेळी त्या लेखमालेचा संदर्भ घेउच… मेसोअमेरिका - एक दृष्टिक्षेप हा प्रदेश उत्तर व दक्षिण अमेरिकेला जोडतो. १९व्या शतकात जवळजवळ एक तृतीयांश मूळ मेक्सिको अमेरिकन संघराज्याने गिळंकृत केला. आज आपण त्या भूभागाला पश्चिम टेक्सास, न्यू मेक्सिको, अॅरिझोना व कॅलिफोर्निया या नावांनी ओळखतो. स्पॅनिश प्रभाव तिथे आजही आढळतो. उर्वरित भूभाग पॅसिफिक व अॅटलांटिक सागराच्या मधोमध दक्षिणेकडे निमुळता होत कर्कवृत्त ओलांडतो, दक्षिण-पूर्वेकडे घनदाट जंगलं, उत्तरेकडे वाळवंट तर मध्यावर उत्तुंग ज्वालामुखीय शिखरे, तो आजचा मेक्सिको, उर्फ 'मेह्हीको'. सांप्रत ३१ राज्यांत विभागलेल्या या देशातील सांस्कृतिकदृष्ट्या महत्वाच्या ८ राज्यांतील हा एकल प्रवास. मेक्सिको चा भौगोलिक इतिहास (संदर्भ: विकी; जीआयएफ सपोर्टींग ब्राउझर मध्ये पहा) यूएसनिवासी लोकांसाठी महत्वाची माहिती; H1/L1/GC असेल तर या देशासाठी वेगळा व्हिझा लागत नाही, जमल्यास जरूर भेट द्या. मेक्सिको चा भौगोलिक संदर्भ: भाग २: मेरिदा, भाग ३: ऊश्माल व कबाह भाग ४: चिचेन ईत्झा