भिगवण - पोएट्री इन मोशन

माझी ‘बकेट लिस्ट’ तशी फार साधारण आणि छोटी आहे. ‘भिगवणला एकदा तरी जायचे !’ हा माझ्या या छोट्या लिस्टमधला एक पॉइंट होता. कित्येक वर्षांपासून फक्त प्लॅनच तयार व्हायचा आणि ऎनवेळी कोणत्या तरी कारणाने तो रद्द व्हायचा. गेल्या २ वर्षांपासून पुण्यात राहतोय, तरी योग जुळून येत नव्हता. शेवटी मागच्या महिन्यात २९ तारखेचा प्लॅन केला आणि यावेळी तो रद्द होऊ दिला नाही. भिगवणबद्दल ‘वेगळे’ काही लिहिण्यासारखे माझ्याकडे नाहीये, कारण भिगवण कशासाठी प्रसिद्ध आहे हे सगळ्यांनाच माहित आहे. त्यामुळे फक्त माझा अनुभव शेअर करतो. भिगवणबद्दल बरेच ऎकून, वाचून आणि फेसबुकवर बघून होतो. भिगवणला जाऊन आलेले पर्यटक अनेक ब्लॉग आणि वेबसाईट्सवर संदिप नगरे (दूरध्वनी क्रमांक-9960610615) यांचा उल्लेख करतांना दिसायचे. या संदिप नगरेंवर Pune Mirror मध्येसुद्धा एक लेख आला होता. http://www.punemirror.in/pune/others/Birding-takes-wing-for-Bhigwans-fisherman/articleshow/45608840.cms संदिप नगरे कुंभारगावला (Birding Point) पर्यटनाचा व्यवसाय चालवतात, कसलेही ‘व्यावसायिकीकरण’ होऊ न देता. भिगवणच्या जवळ पोहोचल्यावर रस्ता विचारण्यासाठी आम्ही फोनवरून सतत त्यांच्या संपर्कात होतो. एका ठिकाणी त्यांच्या ‘अग्निपंख बर्ड वॉचर ग्रूप’ची पाटी दिसली म्हणून आम्ही आमची गाडी तिथे थांबवली. तिथे काही सदगृहस्थ उभे होते, त्यांना आम्ही संदिप यांच्याबद्दल विचारले तर त्यांच्यापैकी एक सदगृहस्थ म्हणाले, ’तो पुढे गेलाय. मी तुमच्याबरोबर एक मुलगा पाठवतो, तो तुम्हाला बोटीजवळ घेऊन जाईल.’ त्यांनी बोलावलेला एक मुलगा आमच्या गाडीत बसला आणि ड्रायव्हरला रस्त्याबद्दल गाईड करायला लागला. बरेच अंतर पुढे आल्यावर त्या मुलाने एका घराजवळ गाडी थांबवायला सांगितली. गाडीखाली उतरून आम्ही संदिप भाऊंची वाट बघायला लागलो. तेव्हढ्यात संदिप भाऊंचाच फोन आला. आम्ही कुठवर पोहोचलोत याची विचारपूस ते करत होते. आम्ही त्यांना सगळी परिस्थीती सांगितल्यावर त्यांनी आम्हाला आहोत तिथेच थांबायला सांगितले आणि थोड्याच वेळात स्वतःच्या दुचाकीवर ते तिथे आले. तिथून गाडी परत फिरवून मग आम्ही संदिप भाऊंच्या घरी पोहोचलो. संदिप भाऊंनी सांगितले की ज्या सदगृहस्थांनी आम्हाला पुढे पाठवले होते, त्यांचा स्वतःचा एक वेगळा ग्रूप आहे. बरं, त्या सदगृहस्थांचा काही गैरसमज झाला असेल असे म्हणायलासुद्धा काही वाव नव्हता, कारण आम्ही संदिप भाऊंकडे आलो आहोत हे आम्ही त्यांना सांगितले होते. तेव्हा मात्र आम्हाला जाणीव झाली की या ठिकाणी व्यावसायिक स्पर्धा सुरू व्हायला लागली आहे. तुमच्यासोबत अशी फसवणूक होऊ नये म्हणून हा अनुभव शेअर केला. गरमागरम पोह्यांचा नाश्ता करत संदिप भाऊंसोबत चर्चा करतांना जाणवत होते की त्यांचा पक्षी, पक्ष्यांचा अधिवास, पक्ष्यांची दिनचर्या वगैरे गोष्टींचा अभ्यास फार चांगला आहे. पोहे संपवून संदिप भाऊंच्या ग्रूपमधल्या एका मुलाच्या होडीतून आम्ही पक्षी निरीक्षणासाठी निघालो. एका होडीमध्ये साधारणतः ८ लोक बसू शकतात. शेरींगमध्ये होडी केल्यास प्रत्येकी ८० ते १०० रूपये लागतात, आणि फक्त एकट्यासाठी किंवा एका छोट्या फॅमिलीसाठी सेपरेट होडी केली तर ६०० रूपये लागतात असे त्या मुलाने सांगितले. होडीतून प्रवास करतांना आम्ही अनेक पक्षी पाहिले. (फोटो अपलोड केले आहेत.) आयुष्यात पहिल्यांदा नैसर्गिक अधिवासात फ्लेमिंगो (रोहित पक्षी) मी इथेच पाहिले. शेकडोंच्या संख्येने असणारे रोहित पक्षी जेव्हा एकाच वेळी आकाशात उडाले, तेव्हा त्यांना मिळालेले अग्निपंख हे नाव किती यथार्थ आहे याची प्रचिती आली. रोहित पक्ष्यांची आकाशभरारी केवळ अनुभवण्यासारखीच ! चांगल्या दोन-अडीच तासांच्या बोटिंगनंतर आम्ही परत फिरायचे ठरवले. फिरून आल्यानंतर आम्ही संदिप भाऊंना जेवणाचे बघायला सांगितले. जेवण अगदी घरगुती पण तितक्याच उत्तम चवीचे होते. विशेष म्हणजे जेवण अतिशय स्वस्त होते. आत्ता निट आठवत नाही, पण फिश थाळी बहुतेक १०० रूपयांना आणि व्हेज थाळी बहुतेक ८० रूपयांना होती. आदरातिथ्यासाठी संदिप भाऊ आणि त्यांच्या टिमचे आभार माणून आम्ही परतीचा मार्ग धरला. अथांग पसरलेल्या उजनी धरणाच्या बॅकवॉटरमध्ये होडीत बसून केलेला प्रवास आणि पक्षी निरीक्षण माझ्या कायम स्मरणात राहील. ता. क. :- भिगवणला बोटिंगवर बंदी आणल्याचे मागच्या आठवड्यात वर्तमानपत्रात वाचले होते. त्यामुळे भिगवणला जाण्याअगोदर खात्री करूनच जा. अथांग पसरलेला जलाशय
Northern Shovelers - थापट्या
बघा, मोजता येत असतील तर. तरी फक्त ५० टक्केच आलेत या फ्रेममध्ये. Northern Shovelers - थापट्या
Northern Shovelers - थापट्या
Asian Openbill Stork (मुग्धबलाक) and Black headed ibis (काळा शराटी)
Asian Openbill Stork (मुग्धबलाक)
Brown headed gullls (तपकिरी डोक्याचा कुरव) and Greater flamingos - रोहित/अग्निपंख (background)
Brown headed gull - तपकिरी डोक्याचा कुरव
Brown headed gull - तपकिरी डोक्याचा कुरव
Brown headed gull - तपकिरी डोक्याचा कुरव
अशी ‘बझुका लेन्स विकत घेणे’सुद्धा आहे माझ्या बकेट लिस्टमध्ये
Greater Flamingos - रोहित/अग्निपंख
Greater Flamingos - रोहित/अग्निपंख
Greater Flamingos - रोहित/अग्निपंख
Greater Flamingos - रोहित/अग्निपंख
Greater Flamingos - रोहित/अग्निपंख
Greater Flamingos - रोहित/अग्निपंख
Greater Flamingos - रोहित/अग्निपंख
Greater Flamingos - रोहित/अग्निपंख
भुरटा चोर Brown headed gull (तपकिरी डोक्याचा कुरव) and Painted Storks (रंगीत करकोचा)
Painted Stork (रंगीत करकोचा)
Painted Stork - Juvenile (रंगीत करकोचा)
Painted Stork (रंगीत करकोचा)
Painted Stork (रंगीत करकोचा)
Brown headed gulls - तपकिरी डोक्याचा कुरव
Brown headed gull - तपकिरी डोक्याचा कुरव
Brown headed gulls - तपकिरी डोक्याचा कुरव
Grey Heron - राखी बगळा
Great Egret - बगळा
Pond Heron - वंचक