तुम्ही अशा परीस्थितीत काय केले असते ?
फेब्रुवारीच्या पहिल्या आठवड्यातली गोष्ट आहे. मी १४ फेब्रुवारी ला इंग्लंड ला येणार होतो. त्यामुळे आवश्यक असलेली खरेदी करण्यासाठी मी आणी पत्नी कॅम्प मधल्या महात्मा गांधी रोड वर फिरत होतो. बायको जरा पुढे गेली एक दुकान उघडे आहे का ते पाहायला आणी मी फुटपाथ वर उभा होतो.. अचानक एक लहान मुलगा १२-१३ वय असेल समोर आला. हातात फक्त एक प्लास्टिक ची पिशवी.
'दादा बूट पोलिश करून देऊ का? '
नको. मी करतो घरीच नेहमी. (म्हणजे ६ महिन्यातून एकदा)
'एकदा करा ना. अगदी चमकवून टाकतो बूट.'
मग बूट पोलिश करता करता सांगू लागला. 'हडपसर ला झोपडपट्टीत राहतो. रोज इकडे येतो बूट पोलिश करायला. सकाळी नी संध्याकाळी थोडा थोडा वेळ काम करून शाळेत जातो. माझ्याकडे बूट पोलिशचा खोका नाही. त्यामुळे असे पिशवीत सामान घेऊन फिरावे लागते गिर्हाईक शोधत. आणि त्यामुळे लोक माझ्याकडे येत नाहीत. खोका असला की मी पुणे स्टेशनला बसेन आणि मला जास्त गिर्हाईक मिळतील. घरात फक्त आई आणी लहान भावंडे आहेत. थोडे जास्त पैसे मिळाले तर सर्वाना पोटभर धान्य आणता येईल. मी गेले सहा महिने पैसे साठवायचा प्रयत्न करतोय पण फक्त २०० साठ्लेत. अजून ५०० हवेत. मला कराल का मदत?'
तेवढ्यात बायको परत आली. तिला त्या मुलाचा प्रोब्लेम सांगितला. नेहमी प्रमाणे प्रश्न पडला 'हा खरे बोलतोय कशावरून'?
'खोका कुठे मिळतो ?' अस्मादिक
'फातिमा नगर ला' . ७०० ला आहे. मी बघून ठेवलाय दुकानात.
'आम्ही पण हडपसर ला राहतो. चल आमच्याबरोबर गाडीतून. तुझ्या घरी जाऊ. तुझे साठलेले २०० घे. मी ५०० देतो. आपण दुकानात जाऊ आणी खोका घेऊ किंवा मी तुला माझा पत्ता देतो. तू उद्या ये माझ्या घरी. आपण जाऊन खोका घेऊन येऊ. '
तसेही केलेत तरी चालेल, तो बोलला.
प्रत्यक्षात मी फक्त बघत होतो तो ह्या गोष्टीला तयार होतोय का नाही.
ज्या अर्थी तो ह्याला तयार झाला त्या अर्थी त्याला खरोखर गरज होती आणी तो प्रामाणिक होता असा मी एक अंदाज बांधला. पाकिटातून ७०० रुपये काढून त्याला दिले आणी म्हटले ठेव तुझ्याजवळ. घे तुझा खोका.'
हा अनुभव सांगायचे कारण मला फक्त विचारायचे आहे मी असा विश्वास दाखवून योग्य केले का? तुम्ही अशा परीस्थितीत काय केले असते?
मी १४ फेब्रुवारी ला इंग्लंड ला येणार होतो.हे कारण आहे. एक विदेशवारीचे थ्रिल असते, एक Onsite चा आनंद असतो, मनात Pound Vs Rs. चे हिशोब असतात.. त्यात जर पहिल्यांदा Onsite असेल तर सांगायलाच नको. डेली मिळणा-या अलाउंसपुढे ७००-१००० द्यायला खुप मन तुटत नाही. सहसा मन आनंदी असते, त्यामुळे अश्यावेळी मन उदार होतेच. विचार करा, नेहमीसारखा दिवस असता तर तुम्ही त्या मुलाला शु तरी पोलिश करू दिले असते का ?मी करतो घरीच नेहमीत्याच्याशी संवाद तर दुरच राहिला. मुळात खरेदी करतांना कधीतरी शु पालिश केल्याचे आठवते का ? एखाद्या इन्टरव्यूला केले असेल कदाचित... मी कबूल केलेलेच आहे, माझे विचार चक्रम वाटू शकतात, मी फक्त स्वःताला तुमच्या जागी ठेऊन अंदाज बांधलेत. अर्थात मुळात तुमच्या स्वभावातच तो द्याभाव असावा लागतो.. फक्त मन प्रसन्न असते, तेव्हा आपण कर्ण बनतो.. आणि महत्वाचे म्हणजे "नेकी करो, दर्या मे डालो...