Skip to main content
Skip to main content
✍ मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव
मिसळपाव मराठी साहित्य

Main navigation

  • मुख्य पान
  • नवे लेखन
  • कथा
  • कविता
  • चर्चा
  • पाककृती
  • पर्यटन
  • ललितकला
  • नवे प्रतिसाद

मस्तानी, काशीबाई आणि बाजीरावांकडून नववर्षाच्या शुभेच्छा ! (अजून येणे बाकी !!)

म — माहितगार, Wed, 12/23/2015 - 06:21
तुर्तासतरी क्षमा असावी, (उघडल्या उघडल्या एक कविता दिसावी अशी अपेक्षा असेल तर, किमान ह्या धाग्यातून स्फुर्ती घेऊन कुणी कविता बनवून प्रकाशित करत नाही तो पर्यंत) खरे म्हणजे इतिहासातल्या मस्तानी, काशीबाई आणि बाजीरावांना भारतात त्यांच्यावर एक चित्रपट रिलीज झाल्याचे कळले आणि मस्तानीला कवितेतून सर्वांना नववर्षाच्या शुभेच्छा द्याव्या वाटल्या अशी एक कविता/ काव्य कल्पना सुचता सुचता माझ्या मनातल्या मनात राहीली, -कविता सुचताना लगेच लिहिणेबल माहोल नाही मिळाला का कोण जाणे उगाचच जरासे अस्वस्थ वाटते - हि कवि मनाची अस्वस्थता स्वतःपाशीच न ठेवता इतरांशीही शेअर करून, 'मस्तानी कवितेतून सर्वांना नववर्षाच्या शुभेच्छा देते आहे' ह्या रुपक कल्पनेवर इतर कुणाला काही कविता सुचतात का पहावे असा उद्देश ठेऊन धागा काढला आहे. सध्या मस्तानी, काशीबाई आणि बाजीरावांबद्दल बरीच चर्चा चालू आहेच तर मिपाकर कवि/कवियत्री मंडळी कवितेतून जरासे अभिव्यक्त होऊ शकतील का ?मस्तानी, काशीबाई आणि बाजीरावांकडून नववर्षाच्या शुभेच्छा ! (अजून येणे बाकी आहेत बरें !!) :) मस्तानी, काशीबाई आणि बाजीरावांकडून नववर्षाच्या शुभेच्छा येई पर्यंत मिपाकर कवि/कवियत्रींपुढे हे एक आव्हान आणि शुभेच्छा.

प्रतिक्रिया द्या
18529 वाचन

💬 प्रतिसाद (36)
ज
ज्ञानोबाचे पैजार Wed, 12/23/2015 - 07:39 नवीन
अरे ओ सांभा कितना इनाम रक्खे है रे सरकार हमपर? पैजारबुवा
  • Log in or register to post comments
म
माहितगार Wed, 12/23/2015 - 10:37 नवीन
ठहरीए श्रीमंत को पुछकर बताते है.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: ज्ञानोबाचे पैजार
र
रातराणी Wed, 12/23/2015 - 14:14 नवीन
गुढीपाडव्यास असते हो मराठी नवीन वर्ष. इतिहास संस्कृती कशाशी मेला संबंध नाही. थांब तुला कडुनिंबाची डहाळीचं लावते खायला. हॅपी न्यू इयर म्हणा म्हणे. ;)
  • Log in or register to post comments
प
प्रचेतस Wed, 12/23/2015 - 14:35 नवीन
गुढिपाडव्यासच कशावरून हो मराठी नववर्ष? काही विदा आहे का? उगाचच आपलं अगलतगल.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: रातराणी
अ
अभ्या.. Wed, 12/23/2015 - 14:44 नवीन
अपण २ जानेवारीपासून वर्ष मोजणारेत असे ठरलेय ना वल्ली. ;)
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: प्रचेतस
प
प्रचेतस Wed, 12/23/2015 - 14:51 नवीन
जानेवारी पण परक्यांचंच, गुढीपाडव्याचंही परक्यांचच आणि विक्रम संवतही परक्यांचंच. अता राज्याभिषेक संवत मानणे आले.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: अभ्या..
र
रातराणी Wed, 12/23/2015 - 16:36 नवीन
हो का? खरंच विचारतीये. गुढीपाडवा म्हणजे नवीन वर्ष नाही?
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: प्रचेतस
प
प्रचेतस Wed, 12/23/2015 - 17:10 नवीन
हो आणि नाहिही. म्हणजे आपल्यासाठी नाही असे मानता यावे. बहुतेक संशोधक शालिवाहन शक हा कनिष्काने सुरु केला असे मानतात. इस. ७८ साली. त्याचे प्रांताधिपती असलेल्या शक क्षत्रपांनी ह्या कालगणनेचे निष्ठेने पालन केले. म्हणून हा शक प्रचलित राहिला. गौतमीपुत्राशी ह्याचा अर्थाअर्थी काहीच संबंध नाही. तर उत्तर भारतात मोठ्या प्रमाणात पाळले जाणारे विक्रम संवत हे इंडो सिथियन राज एझेस १ ह्याच्या राज्यारोहणाने (ख्रिस्तपूर्व ५८) सुरु झाले असे मानले जाते. हे संवत नंतर माळवा, राजस्थान ह्या प्रांती प्रचलित राहिले नंतर पाचव्या शतकात चंद्रगुप्त (दुसरा) अर्थात विक्रमादित्याने वाकाटकांची मदत घेऊन भडोच आणि माळवा प्रांत जिंकून शकांचा नायनाट केला तेव्हापासून ह्या संवत्सराला विक्रम संवत हे नाव मिळाले.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: रातराणी
L
llपुण्याचे पेशवेll गुरुवार, 12/24/2015 - 04:54 नवीन
गौतमीपुत्राशी ह्याचा अर्थाअर्थी काहीच संबंध नाही. ही माहीती कुठून मिळाली?
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: प्रचेतस
प
प्रचेतस गुरुवार, 12/24/2015 - 05:03 नवीन
Satavahana and Western satraps- history and Inscriptions : V. V. Mirashi Ancient and Medieavl India: Upinder Singh
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: llपुण्याचे पेशवेll
ब
बोका-ए-आझम गुरुवार, 12/24/2015 - 06:59 नवीन
म्हणजे मनमोहन सिंग यांच्या सुकन्या?
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: प्रचेतस
प
प्रचेतस गुरुवार, 12/24/2015 - 07:12 नवीन
हो. पण प्रचंड विद्वान बै.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: बोका-ए-आझम
ब
बोका-ए-आझम गुरुवार, 12/24/2015 - 16:53 नवीन
;) मनमोहन सिंगही विद्वान आहेत. म्हणून तर जास्त वाईट वाटतं.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: प्रचेतस
स
सुनील गुरुवार, 12/24/2015 - 06:33 नवीन
हैला. म्हणजे शलिवाहन शक म्हणा वा विक्रम संवत, दोन्ही शकांनी (पक्षी विदेशींनी) सुरू केले. आणि आम्ही इथे फुकाच्याच शोभायात्रा वैग्रे काढत बसतो! नपेक्षा ३१ डिसेंबरची रात्र जागवायला कै हर्कत आहे म्हणतो मी!! अवांतर - ते शक, हूण, कुशाण इत्यादी आता भारतीय समाजात मिसळून गेले असले तरी, सांप्रतच्या कुठल्या समाज घटकात त्यांची वैशिष्ठ्ये (शारीरिक, भाषिक इ.) जास्त प्रमाणात दिसून येतात? म्हणजे उदाहरणार्थ - आज राजपूत म्हणवणारे पूर्वाश्रमीचे शक (सरमिसळ धरून), असे म्हणता येईल काय?
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: प्रचेतस
प
प्रचेतस गुरुवार, 12/24/2015 - 06:54 नवीन
राजपूतांचे मूळ श्वेत हूणांमध्ये जाते असे बहुतेक जण मानतात. कुशाण/शकांचे सांगता येत नाही.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: सुनील
स
सुनील गुरुवार, 12/24/2015 - 07:00 नवीन
धन्यवाद.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: प्रचेतस
र
राही Fri, 12/25/2015 - 14:27 नवीन
आजकाल विद्यापीठांच्या इतिहासविषयक अभ्यासक्रमांतही अशीच दुरुस्ती शिकवली जाते.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: प्रचेतस
प
प्रचेतस Wed, 12/23/2015 - 17:10 नवीन
हो आणि नाहिही. म्हणजे आपल्यासाठी नाही असे मानता यावे. बहुतेक संशोधक शालिवाहन शक हा कनिष्काने सुरु केला असे मानतात. इस. ७८ साली. त्याचे प्रांताधिपती असलेल्या शक क्षत्रपांनी ह्या कालगणनेचे निष्ठेने पालन केले. म्हणून हा शक प्रचलित राहिला. गौतमीपुत्राशी ह्याचा अर्थाअर्थी काहीच संबंध नाही. तर उत्तर भारतात मोठ्या प्रमाणात पाळले जाणारे विक्रम संवत हे इंडो सिथियन राज एझेस १ ह्याच्या राज्यारोहणाने (ख्रिस्तपूर्व ५८) सुरु झाले असे मानले जाते. हे संवत नंतर माळवा, राजस्थान ह्या प्रांती प्रचलित राहिले नंतर पाचव्या शतकात चंद्रगुप्त (दुसरा) अर्थात विक्रमादित्याने वाकाटकांची मदत घेऊन भडोच आणि माळवा प्रांत जिंकून शकांचा नायनाट केला तेव्हापासून ह्या संवत्सराला विक्रम संवत हे नाव मिळाले.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: रातराणी
र
रातराणी Wed, 12/23/2015 - 20:41 नवीन
हायला! मग नक्की कधी करायच सेलेब्रेशन ? =))
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: प्रचेतस
न
नाखु गुरुवार, 12/24/2015 - 05:44 नवीन
  • हा दिवस नव वर्षाचा आरंभ दीन म्हणून साजरा करावा काय?
उनक चा खडा सवाल
  • दि १४ नोव्हेंबर पासून नवे वर्ष चालू करणेत यावे..
बाळ (बुद्धी) युवराजांची मागणी.
  • हुताशनी पौर्णीमेपासून नवीन संवस्तर किंवा साल चालू करावे.(आणि त्याचा विशेष भत्ता देणेत यावा)
दोन्ही सभागृहातील बोलके पोपट आणि (संधी) डोमकावळे बाकी कल्प्ना विस्तार इतरेजनांसाठी खुला ठेवला आहे. प्र.मात्र नाखु
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: रातराणी
प
प्रचेतस गुरुवार, 12/24/2015 - 05:49 नवीन
=))
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: नाखु
म
माहितगार गुरुवार, 12/24/2015 - 07:42 नवीन
=))
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: नाखु
र
रातराणी गुरुवार, 12/24/2015 - 13:47 नवीन
स्त्रीप्रधान संस्कृतीत चक्क बैलपोळ्याला नवीन वर्ष करायचा प्रस्ताव? भारीच धाडसी नाखूकाका तुम्ही. =))
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: नाखु
म
माहितगार गुरुवार, 12/24/2015 - 06:08 नवीन
गुढीपाडव्यास असते हो मराठी नवीन वर्ष. इतिहास संस्कृती कशाशी मेला संबंध नाही. थांब तुला कडुनिंबाची डहाळीचं लावते खायला. हॅपी न्यू इयर म्हणा म्हणे. ;)
हि काव्यरचना काशीबाईंची का काय? ;)
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: रातराणी
द
देशपांडे विनायक गुरुवार, 12/24/2015 - 05:09 नवीन
पण मग आम्ही कोण म्हणायचे ? बालक /तरुण /वृद्ध /जेष्ठ वृद्ध
  • Log in or register to post comments
म
माहितगार गुरुवार, 12/24/2015 - 07:40 नवीन
तरुण-बालक :)
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: देशपांडे विनायक
म
माहितगार गुरुवार, 12/24/2015 - 07:38 नवीन
@ रातराणी आणि प्रचेतस धाग्यात अवांतर झालच आहे तर त्यात आणखी एक, आपण सध्या साप्ताहीक सुट्टी सहसा रविवारी घेतो पण हि रविवारी सुट्टी घेण्याची पद्धत भारतीय आहे का परकीय आहे ? रविवारची साप्ताहीक सुट्टी मुळची भारतीय नसेल तर भारतीय पारंपारीक साप्ताहीक सुट्टीचा दिवस कोणता ? मला ह्या शंका निटशा विचारता आल्या आहेत का माहित नाही पण या माझ्या मनातल्या लै जुन्या शंका आहेत त्या या निमीत्ताने विचारुन घेतो.
  • Log in or register to post comments
स
सुनील गुरुवार, 12/24/2015 - 07:43 नवीन
भारतीय पारंपारीक साप्ताहीक सुट्टीचा दिवस कोणता
रैवारच काय घेऊन बसलात. मुदलात 'वार' हे संकल्पनाच परकीय आहे.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: माहितगार
म
माहितगार गुरुवार, 12/24/2015 - 07:53 नवीन
खरंच की काय, असे काही बाही सांगू नका विवीध वारी विवीध व्रत-वैकल्य-उपासतापास करणार्‍यांना रातराणी तैंना बर्‍याच कडूनिंबाच्या डहाळ्या खाऊ खाव्या लागतील, पर्यावरणवादी आमचं कुडूनिंबाच झाड हरवलं म्हणून रातराणी तैंच्या धाग्यांवर मोर्चा काढतील :)
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: सुनील
र
रातराणी गुरुवार, 12/24/2015 - 13:59 नवीन
हय आपुन लय कमी धागे उसवतो. ते मोर्चा घेऊन येण्र्य्ना म्हणा बसा वाट बघत. अजून टैंब हाय.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: माहितगार
प
प्रचेतस गुरुवार, 12/24/2015 - 08:08 नवीन
सहमत. मला वाटते रोमन सम्राट constantine ह्याने रविवार हा सुट्टीचा वार म्हणून घोषित केला. देवाने जग सहा दिवसात निर्मिले आणि उरलेल्या शेवटच्या दिवशी त्याने सुट्टी घेतली. रविवारी काम केले तर शिक्षा दिली जात असे हल्लीच कुठेतरी वाचले होते. भारतीयांना बहुधा साप्ताहिक सुट्टी नव्हती. ब्रिटिश मात्र रविवारी सुट्टी घेत. बहुधा कामगार नेते नारायण मेघाजी लोखंडे ह्यांनी आंदोलन करून ब्रिटिशांना भारतीयांसाठी साप्ताहिक सुट्टी द्यायला लावली होती असे मध्यंतरी वाचल्याचे आठवते.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: सुनील
र
राही Fri, 12/25/2015 - 14:34 नवीन
एकोणिसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धातल्या एका स्मरणलेखात पाठशाळेला अमावास्या, पौर्णिमा आणि अष्टमी या दिवशी सुट्टी असे, अशी एक आठवण वाचल्याचे आठवते. 'अष्टम्यां अनध्यायः' असे वचन त्यात होते. शिवाय अमावास्या-पौर्णिमा हे पर्वकाळ. तेव्हा याही दिवशीं शाळेला सुट्टी असे. सार्वजनिक सुट्टीविषयी मात्र माहिती नाही. दक्षिण भारतात अष्टमी ही तिथी आपल्या शनिवारासारखी 'न कर्त्याची तिथी' मानतात आणि सहसा कोणते शुभकर्म या दिवशी करीत नाहीत.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: प्रचेतस
प
प्रचेतस Mon, 12/28/2015 - 05:06 नवीन
हे रोचक आहे.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: राही
म
माहितगार गुरुवार, 12/24/2015 - 12:27 नवीन
@ रातराणी तै तर सर्वशी सुनील आणि प्रचेतस भाऊंनी या धागा लेखात माहिती दिली त्यावरून परकीय दिवस-वार त्यांच्या नावांचे भारतीयकरण करून करता येतात एवढेच नव्हे तर तसेच करण्याची आपली प्राचीन परंपरा आहे तेव्हा ३१ डिसेंला संपून १ जानेला चालू होणार्‍या संवत्सर वर्षाचे आवडीनुसार त्यासंवत्सराच्या महिन्यांच्या नावांचेही भारतीयकरण करून धागा लेखास अभिप्रेत कविता करण्यात पुढाकार घ्यावा, तेही नाही जमले तर गुढी पाढवा आहे असे समजून कविता लिहावी. महाराष्ट्रीय परंपरनुसार गुढी कोणत्याही चांगल्या प्रसंगी उभारली तरीही चालते-आपल्या कवितांचे वाचन हा चांगला प्रसंग आहे या बद्दल आजतरी मिपाकरात दुमत नाही- गुढी परंपरे बद्दलचा आमचा संशोधन धागा लेख आपण वाचला असेलच तेव्हा आपण आपली कविता एखाद्या गुढीच्या छायाचित्रासोबत सादर करण्याचे आवाहन आहे.
  • Log in or register to post comments
म
माहितगार गुरुवार, 12/24/2015 - 12:29 नवीन
कृपया सर्वश्री वाचावे संपादकांनी दुरुस्तीस मदत करावी.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: माहितगार
र
रातराणी गुरुवार, 12/24/2015 - 14:06 नवीन
पास. बिजी हाय सध्या. म्होरल्या वर्षी बगु दादा.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: माहितगार
मिसळपाव.कॉम बद्दल
  • 1आम्ही कोण?
  • 2Disclaimer
  • 3Privacy Policy
नवीन सदस्यांकरीता
  • 1सदस्य व्हा
  • 2नेहमीचे प्रश्न व उत्तरे
लेखकांसाठी
  • 1लेखकांसाठी मार्गदर्शन उपलब्ध
  • 2लेखन मार्गदर्शन
संपर्क
  • 1सर्व मराठीप्रेमींचे मनापासून स्वागत!
  • 2अभिप्राय द्या
  • 3संपर्क साधा
© 2026 Misalpav.com  ·  Disclaimer  ·  Privacy Policy मराठी साहित्य व संस्कृतीसाठी  ·  प्रवेश  |  सदस्य व्हा