Skip to main content
Skip to main content
✍ मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव
मिसळपाव मराठी साहित्य

Main navigation

  • मुख्य पान
  • नवे लेखन
  • कथा
  • कविता
  • चर्चा
  • पाककृती
  • पर्यटन
  • ललितकला
  • नवे प्रतिसाद

लोनाड (जानवल) ची बौद्ध कालीन लेणी आणि शिवमंदिर .

श
शान्तिप्रिय
Tue, 01/19/2016 - 08:24
💬 28
मित्र मैत्रिणींनो, मिपावरील आजकाल होत असलेले वितंडवाद पाहुन मन खिन्न होते. म्हणून असे पर्यटनाचे लेख लिहितानाच बरे वाटते. असो . मागील शनिवारी लोनाड येथे जाउन एक छोटे डोंगरात कोरलेले शिवमंदिर पाहण्याचा योग आला. या मंदिरात छोटी बौद्ध लेणीही आहेत. लोनाड हे मुंबई नाशिक महामार्गावर ठाण्याच्या ईशान्येला भिवंडीपासून १२ किमी आहे. पिसे किंवा भातसा धरणापासून मुंबईला पाणी पोहोचवणारी पाइप लाइन या मार्गावर दिसते. या ठिकाणी जाण्यास भिवंडीतील वंजारपट्टी येथून रिक्षाची सोय आहे (लोनाड किंवा जानवल येथे उतरणे) . किंवा अगदी मर्यादित बसॆस भिवंडी स्थानकातून मिळतात. येथून पिसे धरणाला जाणारी बस पकडून लोनाड किंवा जानवल (लोनाड पासून पिसे धरणाच्या दिशेने केवळ १०० मीटर अंतरावर) येथे उतरावे . याशिवाय लाल चौकी कल्याण येथे उतरून सावदे येथे रिक्षाने जाऊन नंतर दुसऱ्या रिक्षाने जानवल येथे जाता येते. येथे उतरून एका छोट्याश्या टेकडीवर चढून गेल्यावर हे मंदिर आहे. हे अतिशय छोटे मंदिर असून , याच्या पायथ्याला बहुधा व्हर्लपूल कंपनीचे गोडाऊन आहे. वारसा स्थळाची औपचारिकता पूर्ण न केल्यास हे मंदिर अतिक्रमणाच्या भक्ष्यस्थानी पडण्याची भीती आहे. मंदिराबाहेर जातककथा हे लेणे असून काही लेणी मन्दिराच्या सभामंडपावर कोरली आहेत. मंदिराबाहेर एक छोटे कुंड पाहावयास मिळते. प्रकाशचित्रे डकवत आहे. शांत परिसर ! L1 l2 l3 l4 l5 l6 l7 l8 l9 l10 l11 l12 l13 l14

प्रतिक्रिया द्या
13358 वाचन

💬 प्रतिसाद (28)
प
पैसा Tue, 01/19/2016 - 09:54 नवीन
या लेण्यांबद्दल कधी ऐकलेही नव्हते! खरंच अशी असंरक्षित आहेत?
  • Log in or register to post comments
श
शान्तिप्रिय Tue, 01/19/2016 - 10:01 नवीन
असंरक्षित असतिल असे माझे मत आहे. काही ट्रेकर्स येथे अधून मधून येतात. पण फारसे माहित नसलेले असे हे ठिकाण आहे. ज्याअर्थी सरकारने तेथे कोणतीही माहितिपर पाटी लावली नाहि त्याअर्थी अतिक्रमण फारसे अवघड नाही असे माझे वैयक्तिक मत आहे.
  • Log in or register to post comments
प
पैसा Tue, 01/19/2016 - 10:07 नवीन
आता शेंदूर फासला आहे आणि काहीतरी लिहिलेले दिसते आहे. मोडतोड होण्याची बरीच शक्यता आहे.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: शान्तिप्रिय
प
प्रचेतस Tue, 01/19/2016 - 11:53 नवीन
ऑफबीट लेणं. साधारण ६ व्या/ ७ व्या शतकात कोरलं गेलेलं महायानपंथीयांचं लेणं. जातककथांमधला प्रसंग वेस्संतर जातक दिसतोय. वेस्संतर (विश्वंतर राजाच्या रूपात पूर्वजन्मीचा बोधीसत्व) आणि हाती मद्याचा पेला असणारी त्याची राणी मद्दी. गणपती आणि महिषासुरमर्दिनी साधारण १७/१८ व्या शतकातली स्थानिक रुपात (लोकलाईज्ड फॉर्म).
  • Log in or register to post comments
श
शान्तिप्रिय Tue, 01/19/2016 - 12:00 नवीन
धन्यवाद प्रचेतस . सुन्दर माहिति. इतिहास हा तुमचा प्याशन दिसतोय.
  • Log in or register to post comments
प
प्रचेतस Tue, 01/19/2016 - 12:01 नवीन
:)
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: शान्तिप्रिय
क
कंजूस Tue, 01/19/2016 - 12:52 नवीन
तुम्ही चांगल्या जागा शोधून सांगता.इतक्या जवळ असून गेलो नाही. जातक कथांवर दोन पुस्तके आहेत फ्री पिडिएफ http://esahity.com वर.
  • Log in or register to post comments
ए
एस Wed, 01/20/2016 - 11:02 नवीन
छान माहिती व छायाचित्रे.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: कंजूस
श
शान्तिप्रिय Tue, 01/19/2016 - 12:57 नवीन
धन्यवाद कंजूस . निरनिराळी ठिकाणे हुड्कुन ती पाहणे हा एक छोटासा छंद आहे माझा. बहुतेक वेळी मी एकटाच अशा ठिकाणी जाऊन येतो.
  • Log in or register to post comments
अ
अजया Tue, 01/19/2016 - 14:16 नवीन
नवीच माहिती कळते तुमच्या धाग्यांतून.धन्यवाद.
  • Log in or register to post comments
म
मनिमौ Tue, 01/19/2016 - 15:31 नवीन
कोरीव काम सुरेख आहे. तुमच्या छंदाला सलाम
  • Log in or register to post comments
म
मदनबाण Tue, 01/19/2016 - 15:37 नवीन
बर्‍याच दिवसांनी रुइचे झाड फोटोमुळे पाहण्यात आले.

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- हम तेरे बिन कही रह नहीं पाते ... :- Sadak
  • Log in or register to post comments
म
मयुरMK Wed, 01/20/2016 - 08:44 नवीन
रुई ची झाड आमच्या गावात ''माय्यीनाती''
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: मदनबाण
क
कंजूस Wed, 01/20/2016 - 18:05 नवीन
________________________________________ शान्तिप्रिय यांचेकडून स्फूर्ती घेऊन लोनाडला आज संध्याकाळी भेट दिली. त्याचे काही फोटो- १ ) या रस्त्यावर आहे Image removed. Image removed. २ ) दालन Image removed. ३) खांब Image removed. ४ )उजवीकडचे एक मोठे शिल्प Image removed. ५ ) काय उपदेश देतोय? Image removed. ६) लेण्यासमोर उभे लिहिले तर Image removed.
  • Log in or register to post comments
श
शान्तिप्रिय गुरुवार, 01/21/2016 - 05:56 नवीन
व्वा व्वा. कंजूसजी ............. मस्त प्रकाश चित्रे. मला आपल्याला एकदा भेटायलाच हवे. गुढीपाडव्यानंतर जमते का बघू.
  • Log in or register to post comments
य
यशोधरा गुरुवार, 01/21/2016 - 06:04 नवीन
चांगली माहिती.
  • Log in or register to post comments
स
स्वच्छंदी_मनोज गुरुवार, 01/21/2016 - 09:02 नवीन
शांन्तिप्रियजी आणी कंजूसजी मस्तच फोटो. यावरून मी या लेण्यांना आणी गावातल्या मंदीराला ७ वर्षांपुर्वी भेट दिली होती त्याचा आठवणी ताज्या झाल्या, वर पैसातै म्हटल्याप्रमाणे या तश्या पुर्णपणे संरक्षीत लेण्या नाहीयेत आणी ASI ने त्यांचा तो नेहेमीचा नीळा बोर्ड लावून ठेवलाय बाकी संरक्षण आणी मेंटेनन्सच्या नावाने बोंबच आहे :( पण अत्यंत्य दुर्लक्षीत असल्याने लेण्या आणी गावातले मंदीर ह्याची अक्षरशः भग्नावस्था झालेय. वरच्या लेखात आणी प्रतीसादात लेण्याला रंगवून टाकलेले दिसते आहे पण ते अलीकडले आहे कारण आम्ही सात वर्षांपुर्वी गेलो होतो तेव्हा असे रंगकाम नव्हते. माझ्याकडे ह्याचे बिनारंगकामवाले फोटो आहेत. शोधून इथे डकवतो. ह्या लेण्यात नंतरच्या काळात स्थानीक लोकांकडून खंडेश्वरी देवीची स्थापना झाल्याने स्थानीक लोक ह्याला खंडेश्वरीच्या लेण्या म्हणतात.
  • Log in or register to post comments
प
प्रचेतस गुरुवार, 01/21/2016 - 09:41 नवीन
लोनाड गावातले शिवमंदिर शिलाहारकालीन आहे. तिथे एक गधेगाळ सापडला होता.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: स्वच्छंदी_मनोज
श
शान्तिप्रिय गुरुवार, 01/21/2016 - 09:38 नवीन
धन्यवाद या सुंदर माहितिबद्दल मनोज. खंडेश्वरीच्या लेण्या .... लक्षात ठेवायला हवे.
  • Log in or register to post comments
क
कंजूस गुरुवार, 01/21/2016 - 17:15 नवीन
आणखी काही फोटो आहेत ते इथे देऊ का?
  • Log in or register to post comments
य
यशोधरा गुरुवार, 01/21/2016 - 17:21 नवीन
द्या की.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: कंजूस
म
मदनबाण Fri, 01/22/2016 - 02:32 नवीन
कंजूस मामांचे फोटो बी भारी...

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- Just Can't Get Enough... :- The Black Eyed Peas
  • Log in or register to post comments
श
शान्तिप्रिय Fri, 01/22/2016 - 07:04 नवीन
जरूर द्या.
  • Log in or register to post comments
र
राही Mon, 02/01/2016 - 14:38 नवीन
शिलाहार राजा अपराजित (Aparajita) ह्याच्या एका दानपत्रात लवणेतट (Lavanetata), सध्याचे लोनाड येथील लोनादित्य मंदिरास भूमिदान दिल्याचा उल्लेख आहे असा संदर्भ मिळाला. हे एक आदित्य मंदिर असावे.
  • Log in or register to post comments
प
प्रचेतस Mon, 02/01/2016 - 14:53 नवीन
सहमत आहे. भडान (भिवंडी) ताम्रपट बहुधा. लोनाडच्या लोणादित्यास धूप दीपाची सोय करून दिल्याचा त्यात उल्लेख आहे. बाकी कंजूसकाकांनी लोनाड लेणी आणि शिवमंदिर ह्या धाग्यात मंदिराचे अधिक फोटो टाकलेले आहेत.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: राही
क
कंजूस Mon, 02/01/2016 - 17:02 नवीन
बोरिवलीच्या कान्हेरी लेण्याला पूर्वी खूपदा गेलेलो आहे.त्यावेळी रे स्टेशनवरूनच बेस्टची बस मिळायची.गेटवर एक कर्मचारी प्रवेशफी घ्यायचा आणि सकाळ ते संध्याकाळ पाचपर्यंत मनसोक्त भटकता यायचे.आता फक्त कारवाल्यांनाच आत जाता येते.एकट्या दुकट्यास वाहन नसलेल्यांची फारच गैरसोय केली आहे.प्रथम गेटमधून वीस रु भरून आत जा,यग एक काडेपेटीछाप जाळ्या लावलेली बस(!) येते एक तासातासाने.त्यात तेराजणच बसतात(!).चवथीतली मुलं बसू शकतील अशा सीट्स आहेत.आठ किमीचे पंचवीस रु तिकिट आहे.
  • Log in or register to post comments
प
प्रचेतस Mon, 02/01/2016 - 17:06 नवीन
आत खाजगी जीप सुद्धा पुष्कळ आहेत हो. आम्हाला फार वेळ थांबावे नव्हते लागले. ५/१० मिनिटात खाजगी वाहन मिळाले होते.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: कंजूस
स
स्वच्छंदी_मनोज Tue, 02/02/2016 - 08:53 नवीन
कंजूसजी आता परत कान्हेरी लेण्याला भेट द्या आणी आता त्यासाठी कारणपण झकास आहे. दोनेक आठवड्यापुर्वी कान्हेरी लेणी समुहामध्ये नवीन सात लेण्यांचा शोध लागला आहे. ही बातमी - http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Seven-ancient-Buddhist-caves-found-in-Mumbai/articleshow/50609347.cms
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: प्रचेतस
मिसळपाव.कॉम बद्दल
  • 1आम्ही कोण?
  • 2Disclaimer
  • 3Privacy Policy
नवीन सदस्यांकरीता
  • 1सदस्य व्हा
  • 2नेहमीचे प्रश्न व उत्तरे
लेखकांसाठी
  • 1लेखकांसाठी मार्गदर्शन उपलब्ध
  • 2लेखन मार्गदर्शन
संपर्क
  • 1सर्व मराठीप्रेमींचे मनापासून स्वागत!
  • 2अभिप्राय द्या
  • 3संपर्क साधा
© 2026 Misalpav.com  ·  Disclaimer  ·  Privacy Policy मराठी साहित्य व संस्कृतीसाठी  ·  प्रवेश  |  सदस्य व्हा