भिशी, काही प्रश्न
बचतगट, सहकार वगैरे विषयातील काही चर्चा विषय मनात होते पण विषयांचा तोच तो पणा नको म्हणून भिशीचा वेगळा विषय चर्चेसाठी घेऊन माहित नसलेल्या प्रश्नांबाबत माहिती करुन घेऊया असा विचार केला.
भिशी म्हणजे दर महिन्याला ठराविक पैसे एकत्रकरून एकमेकांना वापरण्यास देणारा ग्रूप किंवा गट असे काहीसे स्वरुप असावे. महिन्याच्या भेटींना कुणाच्यातरी घरी किंवा अमुक ठिकाणी जमावयाचे छोटीपार्टी किंवा मनोरंजन मग त्या महिन्याचे पैसे ज्यास मिळतील तो मिळालेल्या पैसा आवडेल त्यासाठी वापरणार असे काही या भिशीचे स्वरुप असावे. मी स्वतः भिशी या प्रकारात कधी सहभाग न नोंदवल्यामुळे माझे वर्णन नक्किच तोकडे असणार. भिशीशी जवळून परिचय झालेली मिपाकर मंडळी या विषयी अधिक सांगू शकतील असे वाटते.
हा भिशी प्रकार महिलांमधे आणि व्यापारी वर्गात अधिक प्रचलित असावा. भिशी प्रकाराची गृहीणींसाठी उजवी बाजू कमीतकमी औपचारीकेतून उभे रहाणारे पैसे जे कधी अडी अडचणिला कधी हौसे मौजेला -एक प्रकारच सेल्फ हेल्प ग्रूप द्वारे मायक्रो फायनासींग ! तर व्यापार्यांच्या बाबतीत खेळते भांडवल ज्यात कर न भरलेला पैसा सहज गुंतवता येतो कदाचित या माध्यमातून सावकारी करता येते तर क्वचित काही मार्केटींग स्कीमही दिसून येतात ! मुख्य मर्यादा तीन पहिली व्याजाचे आणि बचतीचे नुकसान - बँकेत अथवा पोस्टात दर महिना तेवढेच पैसे टाकले तर व्याज मिळते दुसरे दीर्घकालीन सुरक्षित बचत होते, भिशीची दुसरी समस्या पैशाच्या सुरक्षेचा अभाव -पहील्याच महिन्यात पैसे घेऊन जाणार्या व्यक्तिने पुढील महिन्यांचे हप्ते/ठरावीक रक्कम दिली न देता पोबारा केला तर काय? शेवटी सरकारच्या दृष्टीने महत्वाचा पण भारतीय भिशी हौशीं दुर्लक्षीलेला कि भिशी हा प्रकार कायद्याच्या परिघात बसत नाही अगदी अलिकडे २०१४ मध्ये महाराष्ट्रात भिशी विरोधी सरकारी मोहीम राबवत होते त्याची ही बातमी पहा.
माझे प्रश्न
१) आपला /आपल्या परिचितांचा भिशीशी जवळून परिचय झाल्या असल्यास भिशी म्हणजे काय ? भिशीचे स्वरुप कसे असते/ होते ? भिशी तुम्हाला आवडते का ? भिशीचे आकर्षण का वाटते ? तुमच्या मतानुसार भिशीचे फायदे तोटे कोणते ?
२) भिशीला कायद्याच्या परिघात मान्यता का नसते ? भिशीला कायद्याच्या परिघात मान्यता असावी की नको आणि त्याबद्दल तुमची कारण मिमांसा काय ?
३) भिशीबाबत अजून काही चर्चा करण्या जोगे असल्यास जसे की तुमचे भिशी अनुभव, जसे की भिशीला इंग्रजीत काय म्हणतात, परदेशातही भिशी प्रकार असतो का ? तिथे त्याबद्दल काही कायदे आहेत का ?
४) कुणाला भिशि प्रकाराचा इतिहास माहित असल्यास अथवा शोधून देता आल्यास.
मुस्लिम लोक धर्मानुसार व्याज घेत नाहीत. पण ह्या भीशीत ९० टक्के मुस्लिम होते. हे वर्तन विचित्र वाटले.त्यात काय विचित्र आहे? मुस्लिम धर्मात सुरापान सुद्धा निषिद्ध आहे आणि आमचे झाडून सगळे मुस्लिम दोस्त पस्तीस होईपर्यंत ढोसतात.