माझ्या मनातला एक ना-पाक प्रश्न

पॅरीस हल्ल्याचा उघड निषेध करणारे उरी हल्ल्याचे वेळी सोयीस्कर मौन बाळ्गतात्,फवाद खान इथून तिथे गेल्यावर काय बोलतो ते पहा. फवाद खान पाकिस्तानमध्ये 'एम. एस. धोनी'वर बंदी! मुजोरपणा आणि तरीही कलाकार खेळाडूंना यापासून लांब आहेत हे सांगणार्यांची फक्त कीव वाटते. सुस्पष्ट नाखु

मी तरी असा फरक करत नाही, मला पाकिस्तानी कलाकारांचं - ते कितीही ग्रेट असले तरी- बॉलिवूड सॉरी हां हिंदी चित्रपट सृष्टीतील घुसखोरी कधीच आवडली नाही, राहत फते मुळे कैलास खेर सारख्या गुणी गायकावर अन्याय झाला आहे, गरज नसतांना अनेक ठिकाणी झालेली ही घुसखोरी प्रत्यक्ष जाणवते, दाऊद तिकडे गेल्यापासून हा प्रकार सुरू झाला, जो पाकिस्तानी कलाकार पाकिस्तानच्या भारताविरुद्ध कारवायांचा निषेध करत नाही त्याला भारतात येऊन कामे व कमाई चा अधिकार नाही, ह्यात न समजण्यासारखे काय आहे?

की जो न्याय एका पाकिस्तानी कलाकाराला लावायचा तोच सगळ्यांना लावायला हवा.

गृहितक चुकीचे आहे असे वाटते. भारतीय नागरीक आणि परकीय नागरीक ( पाकीस्तानी ) ह्यांना एकच न्याय लावायचे काहीही कारण नाही.

बोकासाहेब, लेख आणि प्रतिसाद, दोन्हींशी सहमत. काही वर्षांपूर्वी युरोपातल्या दोन युद्धमान देशांपैकी (नक्की कोणते देश ते खात्रीने लक्षात नाही) एका देशाने दुसऱ्या देशाचं संगीत ऐकणं सुद्धा सोडून दिल्याचं वाचनात आलं होतं. मी स्वतः पूर्वी राहत फतेह अली खानची गाणी ऐकायचो पण आता सोडून दिलंय.

मग तशी परिस्थिती तर फाळणीच्या काळापासून आहे. भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात त्यांच्या निर्मितीपासून तणाव आहे. मग अशी बंदी आधीपासून असायला हवी होती. उरीचा हल्ला झाल्यावरच तणावाची परिस्थिती आहे याचा साक्षात्कार झाल्यासारखं जे लोक वागताहेत त्याबद्दल आश्चर्य वाटतं.

पण जसं आयपीएलमध्ये पाकिस्तानी खेळाडू घेतले जात नाहीत त्याप्रमाणे भारतात कुठेही पाकिस्तानी कलाकार घेतले जाणार नाहीत असं ठरवणं कठीण नाही. हा न्याय फक्त चित्रपटांनाच लावणं चुकीचं आहे. वर्गात जर एक मुलगा/मुलगी गडबड करत असेल तर सगळ्या वर्गालाच शिक्षा करणं हे जसं चुकीचं आहे तसं. त्या मुलाला/मुलीला वर्गाबाहेर जायला सांगून प्रश्न सोडवता येतो. In short, पाकिस्तानी कलाकार - मग ते गायनासारख्या वैयक्तिक कलेत असोत किंवा चित्रपटासारख्या सामुदायिक कलेत - त्यांना सरसकट बॅन करा किंवा मग कला या सामरिक आणि राजकीय विषयापासून दूर ठेवा. दुर्दैवाने आपण इथेही मध्यममार्ग स्वीकारतोय. चित्रपट कलाकार हे सरळसरळ दिसून येतात, त्यामुळे त्यांना लक्ष्य केलं जातंय पण इतर क्षेत्रातील पाकिस्तानी - गायक, संगीतकार, लेखक - यांना सोडलं जातंय. हा भेदभाव आहे आणि अन्यायसुद्धा.

अरे रे रे रे, व्हिडीओ एंबेड करताना जरा धिंगाणा झाला, प्रिय संपादक मंडळ कृपया हे झ्यांगाट थोडे निस्तरावेत अन व्हिडो तासात आणावातही नम्र विनंती!!!.

चांगला होता. आम्ही २००८ मध्ये जयहिंद काॅलेज आॅडिटोरियममध्ये तो नासिरुद्दीन शाहच्या उपस्थितीत दाखवला होता. त्याला मुस्लिम मुलींची उपस्थिती भरपूर होती.

एक नंबर चित्रपट आहे हो "खुदा के लिये." आणि नसीरुद्दीन शाह तो क्या कहने ,कोर्टातील युक्ती वाद पण जबरा आहे . नसीरुद्दीन शाहच्या तोंडी एक डॉयलॉग आहे " दीन में दाढी है ,दाढी में दीन नहीं ".

मग आधीचं सगळं संगीत आता भारतीय आहे. शिवाय अदनान सामीने कधीच भारतावर टीका वगैरे केलेली नाही. अदनान सामी is reformed now.

पाकिस्तानी अभिनेत्यांना ते महान कलाकार नाहीयेत म्हणून नव्हे, तर त्यांच्या देशाच्या सरकारने घेतलेल्या काही निर्णयांमुळे आपल्या देशाचे जवान मारले गेले त्याचा निषेध म्हणून बॅन केलं जातंय. मग तो निर्णय इतर पाकिस्तानी कलाकारांनाही लागू का नको व्हायला? साधं उदाहरण आहे. जर सलमान खानऐवजी अमिताभ बच्चन गाडी चालवत असते आणि त्यांच्या गाडीखाली येऊन काही लोक मरण पावले असते तर आपण महान कलाकार म्हणून अमिताभ बच्चनना सोडून दिलं असतं का? जो न्याय एकाला तोच सगळ्यांना. तरच त्याला न्याय म्हणता येईल. Selective Justice is tantamount to injustice.

http://jagatapahara.blogspot.in/2015/12/blog-post.html यात असं म्हटलंय "दोनच महिन्यापुर्वीची गोष्ट आहे. जगजितसिंग या गझल गायकाच्या पुण्यतिथी निमीत्त गुलाम अली या पाकिस्तानी गायकाच्या कार्यक्रमाचे आयोजन केले होते. खुद्द जगजितसिंग यांनीच आपल्या हयातीत पाकिस्तानी कलावतांना इथे आणू नये, असा आग्रह धरला होता. त्याचे कारण पाक कलावंत पक्के भारतद्वेषी असतात, असाच त्यांचा आरोप होता. किंबहूना त्याच कारणास्तव गुलाम अली याच्यावर भारतात यायला प्रतिबंध लागू झाला होता. ही माहिती आपल्यापर्यंत माध्यमांनी कशाला पोहोचवू नये? शिवसेनेने त्याला विरोध केल्यावर गदारोळ माजवला गेला. पण गुलाम अली याच्याविषयी किती सत्य आपल्यासमोर आणले गेले? एकदा भारतातून मायदेशी परत जाणारा हा गुलाम अली शेजारी बसलेल्या भारतीय दूतावासातील अधिकार्‍याशी गप्पा मारू लागला. तो अधिकारीही त्या गायकाचा चहाताच होता. मात्र हा प्रवासी भारतीय आहे याची गुलाम अलीला किंचितही कल्पना नव्हती, म्हणून तो मनमोकळा बोलत होता. अगदी खास पंजाबी भाषेत त्याने भारतीयांची काफ़ीर कुत्ते अशी अवहेलना चालवली होती. आपण सच्चे मोमीन म्हणजे मुस्लिम असल्याने काफ़ीरांचे पैसे, बायकांची मजा लुटतो, असे गुलाम अलीने मन मोकळे केले. मात्र इस्लामाबाद विमानतळावर उतरल्यावर त्या अधिकार्‍याने आपली खरी ओळख या गायकाला करून दिली. तेव्हा गुलाम अली गयावया करून माफ़ी मागू लागला. कारण शेजारचा प्रवासी पाकिस्तानी आहे अशा विश्वासाने त्याने मनमोकळे केले होते. पण त्यातून संभवणारा तोटा लक्षात आल्यावर गुलाम अली गांगरला होता. अर्थात अधिकार्‍याने त्याला दमदाटी वगैरे काही केली नाही. पण भारत सरकारला त्याविषयी माहिती दिल्यावर गुलाम अलीच्या भारतात येण्यावर वा कार्यक्रम करण्यवर प्रतिबंध लावण्यात आला. त्याचा फ़ारसा कुठे गाजावाजा झाला नाही. पण अनेक वर्षे हा प्रतिबंध कायम होता." हे जर खरे असेल तर तर आपण गुलाम अलीचे कौतुक कसे करायचे?

..

तुमचं म्हणणं चुकीचं नाही, पण मग प्रश्न हा उद्भवतो की कला ही कलाकारापासून वेगळी काढता येते का? विशेषत: सादरीकरणप्रधान कला (performing arts) या कलाकारांपासून वेगळ्या काढता येतील का? आणि तसं जर नसेल तर कलेला धर्म, प्रांत, जात, देश हे नसतात पण कलाकारांना असतात याला काय अर्थ आहे? याचा अर्थ त्या कलाकाराची कलाही या सगळ्या बंधनांत अडकणार. मी तेच तर म्हणतोय. एक तर ही बंधनं अजिबात मानू नका, किंवा मग पूर्णपणे मान्य करा आणि सगळ्यांवर ती लागू करा. काही जणांना ती लागू आणि काही जणांना नाही हे जाॅर्ज आॅरवेलच्या All people are equal but some are more equal या वाक्याप्रमाणे होईल आणि तो दांभिकपणा असेल.

पाकिस्तानी रेसिपीवर सुद्धा.

त्या सगळ्या मुळात भारतीय आहेत. पाकिस्तानी रेसिपी असं काही अस्तित्वात नाही.

आणि या संस्थळापुरत बोलायच तर असल्या बुद्धिभेद करणार्‍या धाग्यांवर सुद्धा बॅन असावा

That's news to me. बुद्धिभेद कसा काय?

प्रत्येक वाक्याशी सहमत...!! "हाडवैर आहे तर त्यात ऑनेस्टी असावी." विशेष आवडलं. केलं तर आरपार कर हागरं काही ठेवू नगं - इति आमची इरसाल आजी

कारण पाकिस्तानच्या इतर कलाकारांबद्दल कोणीच काही बोलत नाहीये. कोणत्याही पाकिस्तानी कलाकाराच्या कलेला आपण आश्रय देणार नाही हे एकदा ठरवा की. मग पाकिस्तानी लेखकांची पुस्तकं, पाकिस्तानी संगीतकार आणि गायकांच्या सीडीज, पाकिस्तानी चित्रकारांनी काढलेली चित्रं - या सगळ्या गोष्टी भारताबाहेर काढायला हव्यात. पण आपण फक्त चित्रपट अभिनेत्यांबद्दल action घेतोय. बाकीच्या कलाकारांचं काय? ते कमी पाकिस्तानी आहेत का? जर पाकिस्तानी या एका कारणावरून आपण एकाला बाहेर काढणार असू तर तोच न्याय सगळ्यांना लावायला हवा. मग एखाद्या पाकिस्तानी रुग्णाला, मग भले तो लहान मुलगा का असेना, आपल्या देशात उपचार नाकारायला हवेत. कराची बेकरी किंवा चंदू हलवाई कराचीवाला ही दुकानं बंद करायला हवीत किंवा जबरदस्तीने त्यांची नावं बदलायला हवीत. तरच पूर्णपणे बॅन ही संकल्पना प्रत्यक्षात येईल. नाहीतर मग आपण selective ban करणार हे मान्य करुन आपला दांभिकपणा चालू ठेवावा. मध्यममार्ग अशा बाबतीत चालणार नाही.