मोदीप्रेम आणि मोदीद्वेष: -१०० ते +१००

>>वर अनेक लोकांनी नेहरूंना -१०० मार्क दिले आहेत. अतिद्वेषाबद्दलचा हा सल्ला त्यांना देखिल लागू पडतो. याबद्दल सहमत आहे. पण माणसाची काही तडजोड न करता येण्यासारखी मते असतात त्यामुळे माणूस -१०० पर्यंत जातो. नेहरूंबाबतही कदाचित तसेच आहे. बघण्यासारखी रोचक गोष्ट म्हणजे नेहरूंनी स्वातंत्र्यानंतरच्या काळात खूप पायाभूत कामे केली. आणि त्यांची फळे आपण भोगतो आहोत. पण काश्मीर आणि चीन या दोन बाबतीत त्यांचे निर्णय चुकले असे लोक मानतात आणि त्यामुळे त्यांची सर्व चांगली कामे धुवून जातात. उलट इंदिरा गांधी यांनी राजकारण म्हणून खूप वाईट कामे केली. लोकशाही खिळखिळी करणे, व्यक्तिकेंद्रित राजकारण, राजकारणाचे भणंगीकरण, आणीबाणी आणून विरोधाचा गळा घोटणे वगैरे. आणि बांगला देश निर्मितीचे एक काम चांगले केले. त्या एका गोष्टीने त्यांची सगळी पापे धुवून निघाली. आज अनेक लोक नेहरूंपेक्षा इंदिरा गांधी चांगल्या पंतप्रधान असे मानतात. खरे पाहिले तर चीन / काश्मीर आणि बांगलादेश यात जे काय चांगले वाईट झाले त्याने देशातल्या बहुतांश जनतेच्या आयुष्यात फार काही चांगले किंवा वाईट होणार नव्हते/झाले नाही. ----------------------------------------------------- त्याचप्रमाणे मोदींनी सध्या जे आर्थिक क्षेत्रात चालवले आहे त्याचे दीर्घकालात खूप फायदे होतील असे म्हटले जाते. तसे झालेले दिसले तर आम्ही त्यांना ६० - ७० मार्क देऊ. (सब्जेक्ट टु हिंदुत्ववाद्यांचा हिंसाचार हाताबाहेर जाऊ न देण्यात त्यांनी यश मिळवले). ----------------------------------------------------- राव पंतप्रधान होते तेव्हा त्यांच्यावर भ्रष्टाचाराचे खूप आरोप झाले. राजीव गांधींच्या जवळच्यांनी बोफोर्स प्रकरणात पैसे घेतले असे आरोप झाले. पण राव यांच्यावर स्वतःच पैसे घेतल्याचे आरोप झाले. हर्षद मेहताने "मी राव यांना एक कोटी रुपये सूटकेसमधून दिले" असा आरोप केला . त्याचप्रमाणे लखुभाई पाठक या लोणचेसम्राटाने "मी कुठल्यातरी परमिट्साठी राव यांना पैसे दिले" असा आरोप केला. त्याचप्रमाणे झारखंड मुक्ती मोर्चाच्या शिबू सोरेन यांना लोकसभेत सरकारच्या बाजूने मतदान करण्यासाठी पैसे दिले गेल्याचे प्रकरण गाजले आणि राव यांना आरोपी बनवण्यात आले. परंतु आज राव यांना लोक खूप मानतात असे दिसते. राव हे गांधी कुटुंबातले असते तर त्यांना हे भाग्य लाभण्याची शक्यता नव्हती.

वर अनेक लोकांनी नेहरूंना -१०० मार्क दिले आहेत. अतिद्वेषाबद्दलचा हा सल्ला त्यांना देखिल लागू पडतो. खरं तर नेहरूंना उणे इन्फिनिटी गुण द्यायला पाहिजेत. भारतातील सांप्रत सर्व भीषण समस्यांंचे जनक नेहरू आहेत.

सर टोबी, तुमचं हे विधान रोचक आहे :

नेहरूंना तर दीडशे वर्ष पुरता लुटलेला देश हातात मिळाला होता.

नेहरूंनी मोठमोठाले प्रकल्प उभारले खरे, पण त्यांचा फायदा होण्यासाठी जी प्रशासकीय यंत्रणा हवी होती ती उभारण्यासाठी अक्षरश: काहीच प्रयत्न केले नाहीत. काळाबाजारवाल्यांना फासावर द्यायला पाहिजेत म्हणून गर्जना करणाऱ्या नेहरूंच्या कारकिर्दीत प्रत्यक्षात एकही काळाबाजारवाला फासावर गेला नव्हता. विकासाची फळं जनतेला एकतर मिळाली नाहीत किंवा निवडक लोकांच्या घशात गेली. लायसन्स राज खास नेहरूंची देणगी. जर प्रशासकीय सहाय्य मिळालं असतं तर भारत कधीच विकसित देशांच्या पंक्तीत जाऊन बसला असता. आ.न., -गा.पै.

आपलं बरंच म्हणणं ग्राह्य वाटतं.

आज आपण सिंहावलोकन करताना फार गोष्टी सहज सोप्या होत्या असे गृहीत धरतो.

मग व्यवस्था फेल गेलेल्या, फेल्यूअर स्टेट म्हणून मानल्या गेलेल्या, आपल्या शेजारच्याच, आपणच भंग केलेल्या किमान पाकिस्तानपेक्षा भारतीय जीवन विकासांक बरे असायला हवेत कि नै? म्हणजे श्रीलंका, भूतान, चीन, अफगाणिस्तान, म्यानमार, हे सगळे तर नेहरू मरताना भारताच्या पुढे होतेच पण पाकिस्तानपण होता. जसं पाकिस्तानच्या इतिहासात त्या भूमिचा गौरवशाली पूर्वेतिहास शिकवला जात नाही तसं आपण देखिल आपल्या शेजार्‍यांपेक्षा आपलं असलेलं मागासलेपण लपवून ठेवायचो. आजही तसा थोडासा प्रयत्न करतो. (उदा. चीन भारतापेक्षा जितके पट पुढे आहे तितके पट आपण त्याला मान देत नाही. स्वातंत्र्य नसलेल्या दबलेल्या लोकांचा देश असंच चित्र प्रामुख्यानं मांडतो.). सिंहावलोकन करताना ३०० वर्षे ब्रिटिशांनी लुटलेला पाकिस्तान देखिल त्याच्या प्रथम शासकांनी कसा विकसित केला - (विकिपेडिया)

1950s and 1960s: Initial Decades[edit] Between 27 October 1958 and 25 March 1969 under Ayub Khan Pakistan economic growth averaged 5.82% growth during his eleven years in office. Manufacturing growth in Pakistan during this time was 8.51%, far outpacing any other time in Pakistani history. It was the time when Pakistan first got an automobile industry, a cement industry and few other heavy manufacturing industries. However tax collection was low averaging less than 10% of GDP.[15] The Export Bonus Vouchers Scheme (1959) and tax incentives stimulated new industrial entrepreneurs and exporters. Bonus vouchers facilitated access to foreign exchange for imports of industrial machinery and raw materials. Tax concessions were offered for investment in less-developed areas. These measures had important consequences in bringing industry to Punjab and gave rise to a new class of small industrialists.[16] Land reform, consolidation of holdings, and stern measures against hoarding were combined with rural credit programs and work programs, higher procurement prices, augmented allocations for agriculture, and, especially, improved seeds were introduced as part of the green revolution. However, academics have argued that while the HYV technology enabled a sharp acceleration in agricultural growth, it was accompanied by social polarization and increased inter personal and inter regional inequality.[17] Mahbub ul Haq blamed the concentration of economic power to 22 families which were dominating the financial and economic life of the country controlling 66% of the industrial assets and 87% of the banking.[18] During the same period there were construction of several infrastructure projects (notably Tarbela Dam and Mangla Dam), including canals, dams and power stations, began Pakistan's space programme. In 1959 the country began the construction of its new capital city.[19] A Greek firm of architects, Konstantinos Apostolos Doxiadis, designed the master plan of the city based on a grid plan which was triangular in shape with its apex towards the Margalla Hills.[20] The capital was not moved directly from Karachi to Islamabad; it was first shifted temporarily to Rawalpindi in the early sixties and then to Islamabad when the essential development work was completed in 1966.[21]

पाकिस्तानात जे काही केलं गेलं ते भारतापेक्षा उत्तम होतं. (आर्थिक, ई.) नेहरूंच्या जागी कोण्याही सोम्या गोम्याला बसवलं असतं तरी हेच सिंहावलोकन झालं असतं. वास्तविक, नेहरू एक जस्ट सोम्या गोम्या होते. पण आता इतकी हजार वर्षे पारतंत्र्य आणि गुलामीत राहिलेल्या लोकांच्या पहिल्या निवडीला सोम्या गोम्या म्हणायचं म्हणजे एक मोठा आत्मापमान होता. आपल्याच आनंदात विरजण. शिवाय पंतप्रधान कोण आहे यापेक्षा आपण स्वतंत्र आहोत, आपलाच कुणी आहे, कसा का असेना अशीच भावना जास्त होती. त्यात चिकित्सा, टिका इ बुद्धी नव्हती. लोकही अशिक्षित होते. माय मेली म्हणून ४०५ सिटा देणारांपेक्षा अशिक्षित होते!!! ============================================== सर्वधर्मसमभाव, शांति, शेजार्‍यांशी सलोख्याचे संबंध, जमिनीची लालसा नसणे, युद्धखोर नसणे, समाजवाद, स्वातंत्र्य, समता, बंधुता, खेड्याकडे चला, समाधान, मर्यादित विकास, आपल्या अस्मितांना आपण कसे चार हात दूर ठेवतो, नोबेल लालसा, केंद्रिय प्लॅनिंग, इ इ तेव्हाची पुरोगाम्याची फॅडं होती. आणि नेहरू अर्थातच या सगळ्या फॅशनचे व्हिक्टिम होते. यातलं काहीही त्यांचं स्वतःचं, नवं नव्हतं. त्यांचेसारखे लोक जगभर हेच करत होते. जिथे अनागोंदी माजली तिथे असले भोळसट सोम्या गोम्या लष्करशहांनी गिळले. अन्यत्र लोकांनी हाकलले. भारतात मात्र नेहरू, गांधी खानदानातल्या समोर ठेऊन (जसं अगोदर ब्रिटिशांना ठेवलं होतं) देशाला लुटणार्‍या नेत्यांचं , बाबूंचं, उद्योजकांचं, गुंडांचं, शत्रूंचं, अधिकार्‍यांचं विस्तृत जाळं निर्माण झालं. =================================================================== लांब सर्व करणं पण महान नव्हे. इथे राजघराण्याचे नसलेले जगातले नेते आहेत ज्यांनी खूप खूप लांब सत्ता केली. https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_longest-ruling_non-royal_national_leaders_since_1900 यांच्यात नेहरूंचं नाव पण नाही. तेव्हाच्या लोकांना असले येडचोट सतत निवडून देणे , सत्तेत राहू देणे सामान्य वाटत असावे. आत्ता हा ट्रेंड बदलला आहे. ======================================================================================== नेहरूंच्या समकालीन जागतिक नेत्यांत आपल्या देशाचे हित करणारे वा उत्तुंग दिर्धकालीन हित साधणारे म्हणून नेहरू एक मेडीऑकर पंतप्रधान होते. तत्कालिन उपलब्ध काँग्रेसच्या आणि विरोधक नेत्यांतही नेहरू एक मेडिऑकर नेते होते. त्यांच्यानंतरच्या झालेल्या अनेक नेत्यांच्या तुलनेत देखिल ते मेडिऑकर आहेत. मंजे "व्यक्तिगत अवगुणांमुळे" देशाच्या केलेल्या नुकसानाचे गुण वजा करण्यापूर्वी १५-२० गुण द्यावे असे. ============================================================ जगात तीन क्रमांकाचे जास्त पाणी असलेल्या नदीवर धरण बांधणे, जगात दुसर्‍या क्रमांकावर जास्त असलेल्या खनिजाचा धातू काढणे हे सुचायला फार अक्कल लागत नाही. ते ही नेमकं त्यांच्याच डोक्यात सुचायची गरज नाही. (जशी नोटबंदी नेमकी नेमकी मोदींच्या दोक्यात सुचली याची जगाला का जाणो खात्री आहे!)

भारतीय लोकांचे एक अत्यंत आवडते वाक्य आहे ते असे " ही सुवर्ण भूमी होती इथे सोन्याचा धूर निघत होता.....! " इतके भंपक धादांत खोटारडे वाक्य मी आज तागायत ऐकले नाही. नेहरूं पुढे दीडशे वर्षे लूटून नेलेला भारत होता असे जर असेल तर इंग्रजानी भारतीय वास्तू लूटून नेल्या, तलावे नेले, की नदीचे घाट .. शेते नेली की गंगाकाठची सुपीक भूमी... ? भारतीय लोकानी मिळेवेलेली पेटंट्स की आणखी काही... ? दोन हजार वर्षात राजे लोकांनी स्वतः चे मोठमोठे महाल बांधण्याखेरीज काय केले याची जरा यादी इथे इतिहासाचे अभ्यासक देतील काय..? हजारो साल भारतीय लोक धर्म प्रेमी, देव प्रेमी रूढी प्रेमी , जातीभेद प्रेमी च राहिले, आळशी राहिले व गरीब राहिले.

मी खूपच निराश झालो होतो, हताश झालो होतो. कोणीच मला भाव देत नसे रस्त्यावरचा कुत्रासुद्धा मला विचारात न्हवता. परफेक्ट! याची प्रत्यक्ष उदाहरणे म्हणजे शत्रुघ्न सिन्हा, यशवंत सिन्हा, अरूण शौरी . . .

अमर्त्य सेन यांनाही अर्थशास्त्राचे नोबेल मिळाले होते नाही का? पण असो..

>>>अमेरिकेच्या दबावामुळे मोदींनी नोटाबंदी केली हे आता निर्विवाद सिद्ध झाले आहे. कसे? आणि काय रेफरंस आहे याचा? इधरभी तुम उधरभी तुम खेळताय काय?

>>>त्यांनी मागील वर्षी भारतातील निश्चलीकरणाचे समर्थन केले होते. त्यांच्या आणि राजन यांच्या मतात फरक असेल तर याविषयी अधिक वाचायला नक्की आवडेल. काही दुवा वगैरे उपलब्ध आहे का त्यांच्या लेखाचा?