कोविड-१९, थांबा आणि गांभीर्याने घ्याच अजून जरासे
माझ्या एका परिचितांनी ऑनलाईन मिटींगमध्ये बॉसना कोरोनाचे वादळ कधी पर्यंत घोंघावणार, आपण जुन्या नॉर्मलला कधी जाऊ असे विचारले, बॉसने लगेच त्यांची इम्युनॉलॉजीस्टशी झालेल्या चर्चेचा दाखला देत अजून दिड एक वर्षात सगळं पुर्वी सारखे नॉर्मल असेल असा विश्वास दिला आणि ऑनलाईन मधली सगळी मंडळी सुखावली. लगोलग व्हॉट्सअॅप युनिव्हर्सिटीतून रशियन लस तयार असल्याची बातमी अगदी उद्यापासून उपलब्ध असल्याचा भास निर्माण करेल अशी फिरली.
....पण थांबा जरासे वस्तुस्थिती कदाचीत बरीच वेगळी असण्याची शक्यता आहे.
वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशनचे डायरेक्टर जनरल Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, AIIMS
चे डॉ. रणदीप गुलेरीया आणि प्रा. वेंडी बार्कले यांच्या बद्दलच्या तीन वेगवेगळ्या वृत्तांची गोळाबेरीज केली तर समोर येणारे चित्र वेगळे आहे असे दिसून येईल. वृत्तांचे संदर्भ दुवे खाली दिले आहेत मला जे आकलन तीन वृत्तांचे मिळून झाले त्याचे एकत्रिकरण केले तर खालील चित्र तयार होताना मला दिसते.
* कोविड -१९ अजूनही शत्रु नंबर १ आहे. पण अनेक व्यक्ती, नेतृत्व आणि सरकारांचे वागणे त्याचा मुकाबला करण्याच्या अनुषंगाने पुरेसे नाही.
* कोणतीही लस येण्यास -यशस्वीपणे आलीचतर- अद्यापही किमान वर्षभराचा आणि सार्वत्रिक उपलब्धतेसाठी किमान दोनेक वर्षांचा कदाचित अधिक कालावधी लागू शकतो. त्यामुळे जुन्या सर्वसाधारण स्थितीत पोहोचणे अगदी नजिकच्या भविष्यात दिसत नाही.
* ज्यांना कोविड-१९ होऊन बरे झालेत त्यांना तो पुन्हा होणार नाही हे अद्यापही सिद्ध झालेले नाही.
* ज्यांना कोविड-१९ होऊन बरे झालेत त्यांच्या शरीरात फुफुस आणि इतर अवयवांनाही अनुषंगिक क्षमतांवर उर्वरित आयुष्यासाठी विपरीत परिणाम होत असल्याची बरीचशी शक्यता आहे - म्हणजे शास्त्रीय परिक्षण न झालेले नैसर्गिक हर्ड इम्युनिटीचे प्रयोग -म्हणजे काळजी न घेता आजार अंगावर ओढावून घेणेअथवा आपल्या शरीरामार्फत दुसर्याच्या अंगावर पोहोचवणे पूर्ण आयुष्यभरासाठी जोखीमीचे आणि अत्यंत महागात पडू शकतात. (- डॉ. रणदीप गुलेरीयांच्या वक्तव्याचे संदर्भ अभ्यासा)
* कोविड-१९ चे सुक्ष्म तुषार, आधी समज होता त्यापेक्षा, वातावरणात जरासे अधिक दूरवर आणि जरासा अधिक काळ रहात असू शकतात. पण वीषाणूचे जरासे अधिक दूरपर्यंत आणि जरासा अधिक काळ वातावरणाचा सामना कराव्या लागणार्या व्यक्तींना भारी पडत असू शकतात. विशेषतः 'व्यवस्थीत' खेळती हवा नसलेल्या जागा आणि अधिकतम शारीरीक अंतराचे व्यवस्थीत पालन न करणे, मास्क व्यवस्थितपणे न वापरणे जोखीमीचे असू शकते (संदर्भ- संशोधक प्रोफ वेंडी बर्कले.)
.
.
मी अशात फॅमिली सोबत एका गर्दी नसलेल्या छोट्या शॉपवर गेलो.
भारतातील बहुतेक दुकान गाळ्यांना व्यवस्थित क्रॉस व्हेंटीलिएशन नसते . शक्यतोवर सिलींग फॅन वर खेळत्या हवेची हौस भागवली जाते. एसी प्रमाणेच सिलींगफॅनही तिच ती हवा सगळ्यांना फिरवत असू शकतो. धूर किंवा पादण्याचा वास जसा सगळ्यांच्या नाकात जाऊ शकतो तसे एखादी व्यक्ती सिलींग फॅनखाली शिंकली खोकलली किंवा अगदी मोठ्याने बोलत तुषार उडवती झाली तर वीषाणूंची भेट सिलींग फॅनची हवा खाणार्या सर्वांना मिळू शकते.
आम्ही गेलेल्या शॉपच्या काऊंटरवर मालक आणि नाक तोंड उघडे ठेऊन हनुवटीवर मास्क ठेवलेला सेल्समन त्याच्या डोक्यावर सिलींग फॅन फिरतोय. वस्तु घ्यायची असेल तर दुकानात फिरुन पाहून निवडता येते . पण आम्ही जाण्याच्या आधी जर त्या दुकान मालकाने किंवा सेल्समनने किंवा आमच्या दृष्टोत्पत्तीस न पडलेल्या आधीच्या ग्राहकाने शिंकुन घेतले असेल किंवा ते जस्ट मोठ्याने बोलले असतील आणि प्रोफ वेंडी बार्कले म्हणतात तसे तासभर जरी वीषाणू त्या हवेत वावरणार असेल तर अशी दुकानात फिरुन केलेली खरेदी महागात पडू शकते हे पाहून आम्ही दुकानात खरेदीचा मोह टाळून काढता पाय घेतला.
कोरोना झाल्यास मदतीला ना येतो सगा ना सोयरा
दुकान आणि मॉलचा मोह आवरा ,
आपला फेरी मारणारा गाडीवाला बरा
अधिकतम शारीरीक अंतर आणि नाकातोंडाला मास्क
हात आणि प्रत्येक स्पर्ष करण्याची जागा निर्जंतुक हाच अवतार बरा
* Nations 'heading in wrong direction' with Covid-19 - जागतिक आरोग्य संघटनेच्या वक्तव्याचे बीबीसी वृत्त
* Longitudinal evaluation and decline of antibody responses in SARS-CoV-2 infection -
* Coronavirus vaccine: Covid immunity may not last for too long, says new UK study |
* Coronavirus droplets can hang in the air for more than an HOUR, top SAGE expert warns - Professor Wendy Barclay of Imperial College London चे वक्तव्य
* Professor Wendy Barclay of Imperial College London चे वक्तव्य युट्यूब दुवा
* Covid-19: Complications even after recovery डॉ. रणदिप गुलेरीया
* An Expert Explains: New insights on Covid-19, key learnings from managing it - Dr Randeep Guleria, Director of the All India Institute of Medical Sciences (AIIMS)
.
.
आनुषंगिका व्यतरीक्त अवांतरे व्यक्तीगत टिका आणि शुद्धलेखन चर्चा टाळण्यासाठी अनेक आभार.
मदनबाण.....
आजची स्वाक्षरी :- Aate Jate Khoobsurat Awara Sadko Pe... :- Anurodhमदनबाण.....
आजची स्वाक्षरी :- Aate Jate Khoobsurat Awara Sadko Pe... :- Anurodhमदनबाण.....
आजची स्वाक्षरी :- Aate Jate Khoobsurat Awara Sadko Pe... :- Anurodhमदनबाण.....
आजची स्वाक्षरी :- Aaja Re Pardesi Main... :- Madhumati