मनातला राम

मनातला राम आज रामनवमी ! सगळयांच्या स्टेटस पासून फेसबुक च्या भिंती पर्यंत सगळीकडे रामराया भरून उरलाय . मी कधीच कुठल्या देवाचे फोटो शेअर करत नाही . अशा प्रचन्ड गर्दीच्या दिवशी तर देवळात जावं असं मनात देखील येत नाही . पण आज फेसबुक वर , व्हाट्स अँप वर रामावरच्या लेखांचा पूर आलाय . काही वाचले काही सोडून दिले . त्यातच एक तुळशीबागेतील रामाच्या देवळाचा फोटो आणि छोटासा लेख वाचला . तुळशीबागेतील हे रामाचं देऊळ माझं खरंच आवडतं . एक सारसबागेतील तळ्यातला गणपती आणि दुसरा हा राम मला मनापासून आवडतात . तुळशीबाग म्हटलं तरी डोळ्यासमोर फक्त गर्दी येते . या गर्दीत धीर करून घुसायचं आणि तडक अधले मधले अडथळे पार करत मंदिर गाठायचं . आता एवढ्या त्या गर्दीत मंदिराचं प्रवेशद्वार लक्षात येणं कठीण आहे . पण सवयीनं जमतं ते . एकदा का पाऊल आत पडलं कि बाहेरच्या दुनियेचा विसर पडतो . आत देवळाच्या आजूबाजूला अनेक दुकाने आहेत . पण या दुकानांमध्ये बाहेरसारखी गर्दी ओसंडून वाहत नाही . चढे आवाज नाहीत . भांडण , घासाघीस नाही . बाहेर असलेल्या गर्दीचा लवलेशही नसतो आत . आपणही आपसूक त्या देवळाचा एक भाग होऊन जातो . चप्पल एके ठिकाणी काढून आत जायचं . दर्शन घेऊन एक प्रदक्षिणा घालून एका खांबापाशी बसायचं . मी साधारणपणे जिथून मला रामाची मूर्ती स्पष्ट दिसेल अशी जागा पकडायचे . एकटक रामाकडे बघत रामरक्षा म्हणायची . एकदा , दोनदा अगदी मन भरेपर्यंत, तिथून उठावास वाटेपर्यंत हे चालू असत . कधी नुसताच श्रीरामनाचा जप करावा . पण एकदा हे झालं ना कि मन एकदम प्रसन्न होत . जर आधी खरेदी झालेली असेल तर ते ओझं तिथेच कुठंतरी मी टेकवायचे . पण कधीही माझ्य सामानाला कुणी हात लावला नाही . रामाची मूर्ती अगदी टक लावून बघायची . हा राम स्वतः प्रसन्न चेहऱ्याने हसत असतो आणि म्हणूनच आपल्याला देखील प्रसन्न वाटत . मी शेवटची त्या देवळात गेले तेव्हा देवळाच्या जीर्णोद्धाराचं काम चालू होणार होत आणि त्यासाठी वर्गणीच्या आवाहनाचे बोर्ड लागलेले मला आठवतात . नंतर आता पुणे ट्रिप दुर्मिळ झाली . त्यात तुळशीबागेत जाणंही दुर्मिळ झालं . त्यामुळे खूप वर्षात तिथे गेले नाही . पण मनाच्या कोपऱ्यात अजूनही ती मूर्ती तशीच विराजमान आहे . तसंच एक अगदी छोटंसं देऊळ सदाशिव पेठेतलं . सदाशिव पेठेत खुन्या मुरलीधराच्या जवळ परांजपे शनी मंदिर आहे . त्याच्याशेजारील बिल्डिंग मध्ये माझे नातेवाईक राहतात . पुण्यात असताना कायम जाण व्हायचं . या बिल्डिंगच्या मालकांनी तळमजल्यावर एक छोटंसं रामाचं देऊळ बनवलंय . जातायेता कायम मी चपला काढून बाहेरच्या बाहेर रामाला नमस्कार करून पुढे जायचे . अजूनही तेच करते . इथेही कधी गर्दी नसते . अतिशय शांत मुद्रा असलेली राम , लक्ष्मण ,सीता आणि हनुमान यांची मूर्ती आहे तिथे . टापटीप ,स्वच्छता अगदी सुंदर . सकाळच्या वेळेत गेलं तर कोणीतरी पूजा करत असत, एरवी सकाळ संध्याकाळ ठराविक वेळी देऊळ उघडत . पण बाकी दिवसभर काचेच्या दरवाजाआड राम आपल्याकडे बघत असतो . आपल्यावर लक्ष ठेवून असतो . एरवी पुण्यात चौकाचौकात देवळं आहेत . प्रत्येक ठिकाणी हात जोडणं शक्य नाही , आवडही नाही . पण इथे मात्र तस हात नाही . रामराया आपल्याकडून ते करवून घेतो असच वाटत . आज मन जरा खिन्न आहे. रामनवमी असून कुठेही उत्साहाचं वातावरण नाही . चैत्र महिना सुरु झाला तरी संकटाचं सावट आहेच अजून . घरात बसून आणि टीव्ही वरच्या बातम्या ऐकून मनात नकारात्मक विचार खूप येतात . कुठेतरी काहीतरी सकारात्मक घडू दे अशीच देवाकडे प्रार्थना केली आजही . आज रामनवमी म्हणून जास्त वेळा रामरक्षा म्हणू या म्हणून सुरवात केली . जमल्यास ११ नाहीतर जेव्हढी होईल तेवढी . पण एकदा झाली , दोनदा झाली पण आज मन स्थिर होत नव्हतं . आमच्या शेजारच्या गल्लीतील एक आजी कोरोना ने आज गेल्याची बातमी सकाळी कळली . खूप वाईट वाटलं . तेच कुठंतरी मनात खुपत होत. चैन पडत नव्हतं त्यांची बातमी ऐकल्यापासून . सारखा त्यांचा चेहरा डोळ्यासमोर येत होता. पण हळूहळू आणखी जास्त वेळा रामरक्षा म्हटली आणि थोडं बरं वाटलं . निरांजनाच्या ज्योतीकडे एकटक बघत रामरक्षा पूर्ण केली . डोळ्यातून पाणी वाहून गेलं आणि मग मोकळं वाटलं . आपण सुखरूप आहोत यात सुख मानावं कि दुसऱ्याच्या दुःखात सहभागी व्हावं हेच कळत नव्हतं . पण जे घडणार आहे ते चुकणार नाही . फक्त ते सहन करायची , सोसायची ताकद रामराया मला देव हीच इच्छा . लवकरात लवकर सगळ्यांनाच या संकटातून बाहेर काढ हेच मागणं मी देवाकडे मागितलं आणि तो ते पूर्ण करेल हा विश्वास देखील वाटला . हा विश्वास वाटणं हेच महत्वाचं आहे . बाकी देव आहे नाही, मानणं , न मानणं हा ज्याचा त्याचा प्रश्न . एक सकारात्मक दृष्टिकोन आयुष्य जगायला पुरेसा असतो . आज तरी मला ती शक्ती मिळाली . सगळ्यांना देखील अशीच शक्ती मिळू दे हि सदिच्छा ! ----धनश्रीनिवास