स्वीडन

स्वीडन नाटो मध्ये जाणार ह्या बातमीने स्वीडन देशाचे नाव खूप वेळा बातम्यांत आले. फिनलंड सुद्धा चर्चेत होता. कदाचित NOKIA मुळे भारतीयांना फिनलंड ची अगदी चांगली ओळख असेल. कारण नोकिया ११०० सारखे फोन १००% त्या देशाचे प्रतिनिधित्व करतात. एकदा माझा नोकिया चुकून कपड्यासोबत वॉशिंग मशीन मध्ये पडला. दुसऱ्या दिवशी मी तांदळात ठेवला आणि २४ तासांनी तो मी नव्हेच प्रमाणे चालू झाला. कितीदा हा फोन खिशांतून पडला, मी किती वेळा फेकून मारला इत्यादी मला आठवत सुद्धा नाही. फिनिश लोक ह्या फोन प्रमाणेच चिवट आणि राकट आहेत. ह्या देशांतील सर्वच गोष्टी नोकिया प्रमाणेच अगदी भक्कम बनवलेल्या असतात. पण त्या मानाने स्वीडन आम्हाला जास्त ठाऊक नाही. स्वीडन हा नॉर्डिक देशांपैकी एक. इतर नॉर्डिक देश म्हणजे फिनलंड, डेन्मार्क, आईसलॅंड आणि नॉर्वे. है देशाची एकूण लोकसंख्या एक कोटी आहे. म्हणजे श्री लंकेच्या किंवा मुंबईच्या अर्धी. GDP साधारण अर्धा ट्रिलियन म्हणजे मुंबईच्या दुप्पट. स्वीडन नोबेल प्राईझ साठी खूप लोकप्रिय आहे. त्या शिवाय आता भारतात सुद्धा उपलब्ध असलेला IKEA हा ब्रँड इथलाच. पण भारतीयांना सर्वांत जास्त माहिती असलेला ब्रँड म्हणजे कदाचित वोल्वो असेल. त्याशिवाय spotify हे ऍप्प इथलेच. ABBA हा संगीताचा अजरामर बँड इथलाच. हल्ली दुर्दैवाने सर्वांत जास्त लोकप्रिय स्वीडिश व्यक्ती म्हणजे मतिमंद ग्रेटा ठाणबर्ग आहे. फोनच्या बाबतीत एके काली सोनी एरिक्सन लोकप्रिय होत्या त्यातील एरिक्सन हा ब्रँड स्वीडन मधला. सध्या आपल्या वोडाफोन आयडिया ला ५g साठी एरिक्सन मदत करत आहे. एके काळी भारतांत बोफोर्स प्रकरण गाजले होते. हि कंपनी तिथलीच. आर्थिक गोष्टींत काही गोष्टी पायाभूत स्वरूपांत मोडतात उदाहरणार्थ शेती किंवा खनन तर काही गोष्टी ह्या उच्चतम पातळीवरच्या असतात उदाहरणार्थ जेट इंजिन निर्मिती किंवा स्पेस टेक. संपूर्ण अर्थक्षेत्राला आपण एका पिरॅमिड च्या स्वरूपांत पहिले तर सर्वांत खालच्या पातळीला निर्वाहा पुरती शेती, शारीरिक मजुरी इत्यादी येते तर सर्वांत वरच्या टोकाला आधुनिक बँकिंग, वैद्यकीय निर्मिती, विमान निर्मिती इत्यादी गोष्टी येतात. स्वीडन छोटा देश असला तरी एखाद दुसऱ्या गोष्टीवर अवलंबून न राहता अनेक गोष्टीवर त्याची अर्थव्यवस्था अवलंबून आहे. तेल, औषधे, फोन, मासे इत्यादी विविध प्रकारच्या गोष्टी स्वीडन निर्यात करतो. बहुतेक स्वीडिश कंपन्या इतर देशांत जास्त लोकांना रोजगार देतात कारण स्वीडन मधील उच्च राहणीमानामुळे तेथील मजूर त्यांना परवडत नाहीत. पण स्वीडन ने लोकसंख्येच्या तुलनेत संरक्षण उद्योगांत नेत्रदीपक प्रगती केली आहे. साब, बोफोर्स सारख्या कंपन्या जगभरांत प्रसिद्ध तर आहेतच पण त्यांत सुद्धा स्वीडिश अभियंत्यांनी अत्त्यंत उच्च दर्जाचे काम केले आहे. साब चे विगगेन आणि ग्रीपेन लढाऊ विमाने प्रसिद्ध आहेत. दोन्ही विमाने फक्त ५०० मीटर च्या धावपट्टीवरून उडाण घेऊ शकतात आणि साधारण रस्त्यावर सुद्धा उतरू शकतात. ग्रीपेन ची खासियत म्हणजे ह्याला सर्व्हिस करण्यासाठी फक्त ६ लोकांची गरज भासते. त्यातील ५ जण चक्क अर्धप्रशिक्षित सैनिक असू शकतात. ह्याची किंमत सुद्धा तुलनेने बरीच कमी आहे आणि हे उडवण्यासाठी साधारण ८००० डॉलर्स प्रति तास खर्च येतो. राफेल साठी हाच खर्च ३०,००० पर्यंत असू शकतो. (अर्थांत दोन्ही विमानांची क्षमता सुद्धा वेगवेगळ्या प्रकारची आहे). बोफोर्स ने सर्वप्रथम लेसर गायडेड क्षेपणास्त्रे बनवली (कहिच्या मते). त्याच्याआधी किंवा आता सुद्धा इन्फ्रा रेड क्षेपणास्त्रे जास्त वापरली जातात. ह्यांत कुठलीही गरम वस्तू शोधून क्षेपणास्त्र त्याचा आपोआप वेध घेते. पण त्यापासून बचाव करण्यासाठी विमानांना फ्लेर्स असतात. फ्लेर्स म्हणजे छोटी रॉकेट्स जी विविध दिशांनी जातात आणि ती गरम असल्याने क्षेपणास्त्र गोंधळून जाते. पण लेसर मध्ये हि समस्या येत नाही. ह्या याशिवाय स्वीडन ने कार्ल गुस्ताव सारखी रेकॉइल नसलेली रायफल सुद्धा बनवली आहे. चित्रपटांची ज्यांना आवड आहे त्यांनी कदाचित गर्ल वित ड्रॅगन टॅटू चे नाव ऐकलेच असेल किंवा कदाचित पहिला सुद्धा असेल. ह्याचा इंग्रजी रिमेक डॅनियल क्रेग ला घेऊन केला गेला होता जो तितका चांगला नाही. https://en.wikipedia.org/wiki/The_Girl_with_the_Dragon_Tattoo_(2009_film)