जागतिकीकरणाची कहाणी भाग १: जागतिकीकरण म्हणजे काय?

जागतिकीकरणावर एक आक्षेप प्रा.बिरूटेंनी घेतला आहे.तोच अनेक लोक घेतात.बहुराष्ट्रीय कंपन्यांना भारतात रोजगार वाढावा असे वाटत नसते.यात केवळ बहुराष्ट्रीय कंपन्याच काय तर अगदी भारतीय कंपन्यांनाही तसे वाटत नसते.या भांडवलशाही आणि जागतिकीकरणावर आधारीत अर्थव्यवस्थेत दुसर्‍या कोणालाही नोकरी देणे मुळातच बंधनकारक नाही.या अर्थव्यवस्थेत आपली गरज आपण सांगू त्या पगारावर पूर्ण करणारा मनुष्य मिळाला की त्याला नोकरी दिली जाते.जर मालकाने पगार खूपच कमी दिला तर त्या पगारात काम करायला कोणी तयार होणार नाही.याउलट नोकरी मागणार्‍याने भरमसाठ पगाराची अपेक्षा केली तर तेवढा पगार द्यायला कोणी तयार होणार नाही.हे ’मागणी आणि पुरवठ्याचे’ गणित अगदी घरी धुणीभांडी करण्यासाठी असलेल्या बाईपासून कोट्यावधी रुपयांची उलाढाल असलेल्या कंपनीच्या सी.ई.ओ पर्यंत सगळ्यांना लागू पडते.हे शोषण आहे का?असेलही कदाचित.पण सध्याचे जग तसेच आहे हे नाकारून कसे चालेल?शिव खेरांनी ’यू कॅन विन’ पुस्तकात एक उदाहरण दिले आहे.शर्यतीत जिंकणारा घोडा न जिंकलेल्या घोड्याच्या दहापटीने पैसा कमावतो.याचा अर्थ तो दहापट वेगाने धावतो का?तर तसे नक्कीच नाही.तो असतो थोडाचाच अधिक वेगवान.पण त्याचा मोबदला १० पट असतो.आता हे हरलेल्या घोड्याचे शोषण झाले का?पण सध्याच्या स्पर्धात्मक जगात त्याची पर्वा कोणीच करत नाही.आणि हे शोषण आहे की नाही याचा विचार करण्यापेक्षा प्रत्येक घोड्याने आपल्याला अधिक वेगाने कसे धावता येईल हे बघण्यातच त्याचे हित आहे.तेव्हा नोकरीच्या बाजारातील आपली पत कशी वाढेल यामागे लागले तरच सध्याच्या स्पर्धात्मक युगात टिकाव लागेल.अन्यथा नाही. मग जागतिकीकरणामुळे नक्की काय फायदा होऊ शकेल? हे अधिक विस्ताराने पुढच्या लेखात. यात विजूभाऊंच्या प्रतिसादावर उत्तर आले आहे. ---विल्यम जेफरसन क्लिंटन

वाचत आहे.

ही केवळ सूचना आहे. ती तुमच्या आकृतीबंधात बसत नसल्यास बाजूला ठेवावी. सातव्या लेखाच्या आधी तुम्ही पुन्हा एकदा पहिल्या लेखाच्या अनुषंगाने काय आणि कसे घडत जाऊन कोणते जागतिकीकरण समोर आले आहे याचा आढावा घ्यावा. तुमची मते मांडावीत. पहिल्या लेखात व्याख्येच्या, विचाराच्या अनुषंगाने मांडणी येते. ती खरी उतरली साऱ्या प्रक्रियांतून? अशा प्रश्नाची हाताळणी या लेखात होईल आणि त्या परिप्रेक्ष्यात भारतीयांनी काय करावे याची संदर्भचौकट बदलून एकूण माणसाने काय करावे अशी मांडणी होऊ शकेल. आपल्यापुरती तरी ती मांडणी आवश्यक असतेच. म्हणून ती करावी अशी सूचना आहे.

>>कोणतिही अर्थव्यवस्था ही सर्वात तळातल्या घटकाच्या शोषणावरच अधारीत असते. सहमत !!!