माणिक प्रभू

यमुना तिरी जो वाजवी वेणू संगे गोपाळांचा हार अशा काही ओळी ऐकलेल्या आठवतात. माझ्याकडे एका जुन्या पुस्तकात माणिकप्रभूंची माहीती आहे. नंतर सविस्तर लिहीतो.

रतिलाल भावसार हे कुमार गंधर्वांचे गुरुबंधू होत. ते प्रो.देवधरांकडे गाणं शिकलेत. त्यांचा आवाज बायकांसारखा खूपच पातळ असल्यामुळे म्हणावे तितके व्यावसायिक यश त्यांना आले नाही. त्यांनी बरेचसे माणिक प्रभूंचे अभंग गायलेले आहेत....त्यात एक चांगला आठवतोय तो म्हणजे..... दावा नयनी यशोदेचा सुकुमार.....हा अभंग त्यांनी खूपच छान म्हटलाय. तसंच त्यांनी गायलेली एकदोन नाट्यगीतांच्या ध्वनिमुद्रिका ऐकल्याचं स्मरतंय. मी शाळकरी वयाचा असताना माझ्या लहान भावाला नगरपालिकेच्या प्राथमिक शाळेत ते गायन मास्तर होते आणि त्यांच्यासमोर मी एक गीतही गायल्याचं आठवतंय. अजून एक पुसटशी आठवण स्मरतेय तीही माझ्या बालपणातील आहे... त्यांची एक मैफल मालाडच्या ब्राह्मणसभेत झाली होती तेव्हा मी माझ्या वडिलांच्या बरोबर तिथे हजर होतो. रतिलालजींचा आवाज अतिशय कोमल आणि त्यातून ते आवाज तारसप्तकापर्यंत क्वचितच न्यायचे...अशाच एका गाण्याच्या वेळी एका टारगट श्रोत्याने त्यांनी आवाज अजून वर चढवावा ह्या उद्देशाने म्हटलेले शब्द होते... अरे वरड,वरड! वरडकी अजून जोरात. क्षणभर गोंधळ माजला पण मग नंतर लोकांनी त्या श्रोत्याला बाहेरचा रस्ता दाखवला आणि कार्यक्रम पुन्हा पूर्वीसारखाच व्यवस्थित सुरु राहिला. विरोधकांनो सावधान. ’चाल’ अस्त्र फेकून मारलं जाईल. ;)

अशी दुर्मिळ माहिती मिसळपाववरच मिळणार ह्याची खात्री होती. देवसाहेब, तुमचे आभार. रतिलाल भावसार म्हणजे गुजराथी भाषिक का? कुठल्या शहरात / गावात रहायचे ते? मला त्यांचा दावा नयनी हा अभंग खूप आवडला. आणि हल्लीच खूप दिवसांनंतर ऐकायला मिळाला. रामदास साहेब, तुमच्या माहितीची वाट पहातो.