पेठकर काका, वास्तवापासून थोडे फटकून आहे. आणि 'कामवाली बाई' हा वर्ग तितका कमकुवत राहिलेला नाही. मान्य. तुमचा अनुभव आणि त्या अनुभवातून तुम्हाला लागलेला कथेचा अर्थ मान्य - अशा व्यापक अर्थाने मान्यता, सहमती. पण त्याचबरोबर वास्तव एकजिनसी कधीच नसते - त्यामुळे जे सरासरी (सर्वसाधारण) वास्तव असते त्याच्या अल्याड-पल्याड अनेक गोष्टी असतात इतकंच नमूद् करू इच्छिते.

हो. अवांतरः पूर्ण काल्पनिक,वास्तवाचा काहीही संबंध नसणारं लिहिणं ही बाब फार अवघड आहे माझ्या मते. तितकी प्रतिभा माझ्याकडे नाही.

या प्रकारच्या पार्श्वभूमीवरच्या कथा, फिल्म्स पाहिल्याने असेल, विषय ओळखीचा जरी वाटला तरि प्रसंगांची गुंफण मनाला अस्वस्थ करते .. तेच लिखाणाचे यश! अवांतर : "ती असे करते .. तिला असे वाटते.. " अशा वाक्यरचनेपेक्षा, "तीने असे केले... तिला असे वाटले" .. अशी वाक्यरचना कदाचीत जास्त सुट्सुटीत वाटली असती .. अर्थात हे माझे मत! -पहाटवारा

हो. ब्लॉगवर प्रकाशित केली आहे आधी. म्हणूनच 'अन्यत्र पूर्वप्रकाशित' अशी नोंद कथेच्या शेवटी केली आहे.

मुंबईसारख्या ठिकाणी अशा दबलेल्या बायका असतील हे मी आधीच लिहिले आहे. तिथे विषमताही पराकोटीची असते. आणि बांधकाम कामगार वगैरे क्षेत्रात तर नक्कीच असतील. पण मोलकरणी आणि त्याही आमच्यासारख्या मध्यम दर्जाच्या शहरांमधे इतक्या दबल्या गेलेल्या नक्कीच नाहीत!

मात्र त्यांना मिळणारा पगार त्यांच्या कामाच्या कामाने तुटपुंजा असतो , व भारतात श्रमाला प्रतिष्ठा नाहीं त्यामुळे ह्यांच्या नशिबी अश्या नरकयातना येतात.

निनाद, पुण्यात, आमच्या घरांत कामाला येणारी कामवाली बाई दिवसभरात १५ घरं करते. एका घरातून तिला ८०० ते १००० रुपये मिळतात. म्हणजेच तिची सरासरी मिळकत महिना १२०००/- च्या घरात आहे. ह्या शिवाय तिच्यासाठी, तसेच तिच्या मुलांसाठी, जुने कपडे , तिच्यासाठी रोज चहा-नाश्ता, तिच्या घरच्यांसाठी कधी जेवणातील एखादा ताजा पदार्थ (हल्ली घरकाम करणारी माणसे शिळंपाकं स्विकारत नाहीत), सणासुदीला गोड-धोड, दिवाळीचा बोनस इ.इ. तिला मिळत असते. त्यायोगे तिचा अर्ध्याहून अधिक घरखर्चही परस्पर भागविला जातो. घरकाम हे अत्यंत अंगमेहनतीचे काम आहे ह्यात ह्यात शंका नाही. पण १०-१२ तास अंगमेहनत करण्याची त्यांना सवय असते. आपण सटीसहामासी कधीतरी हे काम करतो आणि आपले अंग दुखते. पूर्वीच्या बायका पहाटे उठल्यापासून रात्री नीजेपर्यंत हीच घरकामे स्वतः करीत असायच्या, तेही निवृत्तीशिवाय, त्यांचेही कौतुक वाटते. आधुनिक महिलाही, पहाटे उठून मुलांचे/नवर्‍याचे खाण्याचे डबे बनवून ८ तास नोकरी करून (मुंबईत असणार्‍या, १-२ तास लोकलचा प्रवास करुन) घरी येऊन पुन्हा रात्रीचा स्वयंपाक करतात आणि मुलांचा अभ्यास वगैरे घेत असतात. त्यांना गृहीत धरले जाते. कित्येक नवरे घरकामाला हातही लावत नाहीत. (आता परिस्थिती बदलते आहे असे वाटते.). ५ वर्षांपूर्वी, आखातातील नोकरीसाठी, पुण्यात एका स्वयंपाक्याला मी राहणे, जेवण-खाण, गणवेष आणि भारतात जाण्यायेण्याच्या खर्चाव्यतिरिक्त महिना १५०००/- (त्या काळच्या पगाराच्या दरानुसार) देऊ केले होते पण त्याने, 'साहेब, मला इथेच (पुण्यात) सकाळी ६ तास आणि संध्याकाळी ४ तास काम करून २००००/- रुपये मिळतात' असे सांगून नम्रतेने नोकरी नाकारली होती. ही माणसं फार भरपूर कमावत आहेत असा माझा दावा नाही परंतु अत्यंत तुटपुंज्या कमाईत दिवस काढताहेत असेही नाही. गरजेनुसार कमवत आहेत आणि नविन काम स्विकारायचे की नाही हेही स्वतः ठरविण्याइतपत स्वतंत्र झाले आहेत. कांही तुटपुंजे अजूनही गरीबीत असतील, त्यांच्यातच कांही दोष असतो पण, जे कामकरी कामाच्या बाबतील स्वच्छ, टापटीप, वक्तशीर आहेत ते सतत मागणी मध्ये आहेत.

भविष्यातील लेखनात समतोल साधण्यास मदतीचे होते. चर्चेचा उद्देशच तो असतो. लेखकास/लेखिकेस हतोत्साहित करण्याचा नसतो.

मला आपल्या प्रतिसादातून असे काही जाणवले नाही, काका .विषय काय आहे, यापेक्षा तो कसा खुलवला आहे हे पहावे हा दृष्टीकोन होता, बस.