POK आणि COK चा नकाशा पहावा

हरीसिंगांचे, 'लष्कर पाठवून काश्मिरला वाचवा हे विनंती पत्र घेऊन' हरीसिंगांचा वकील ३ दिवस दिल्लीत बसून होता. पंडीत नेहरूंनी त्याला भेट दिली नाही. नेहरूंचा आग्रह होता 'आधी विलीनीकरणावर सही करा.' म्हणजेच विलीनीकरणाचा आग्रह नेहरूंचा होता हरीसिंगांचा नाही. हरीसिंगांना स्वतंत्र राहायचे होते. आधी मुस्लिमबहुल काश्मिरला पाकिस्तान सोबत जायचे होते परंतु अफगाण टोळ्यांनी जे अनन्वित अत्याचार आणि बलात्कार केले त्याने जनता बिथरली आणि त्यांनी भारताबरोबर राहणे पसंद केले. काश्मिरात जनमताचा कौल घेण्यात यावा अशी मागणी पाकिस्तानने केली परंतु शेख अब्दुल्ला (त्यावेळचे हरिसिंगांचे विरोधक आणि नेहरूंचे मित्र) कारावासात होते त्यांना आधी मोकळे करा आणि मग जनमताचा कौल घ्या असे नेहरूंनी सांगितले. तात्पर्यः १) हरिसिंगांच्या आग्रहाखातीर हा मुद्दा चुकीचा आहे. २) प्रथम पाकीस्तानाबरोबर जाणारी जनता अफगाणी अत्याचारांनंतर भारतातच राहू इच्छित होती. ३) मुस्लिम नेता शेख अब्दुल्लाला सोडल्यास तो जनमत पाकिस्तानच्या बाजूने वळवेल अशी भिती असूनही विरोधी नेत्याला कारावासात ठेवून निष्पक्षपाती जनमत होणार नाही ही भारताची भूमिका होती. अफगाणी टोळ्या काश्मिरात पाठवून आपली चुक झाली, काश्मिरी जनता आपल्या विरोधात गेली आहे हे पाकिस्तानच्या लक्षात येऊन जेवढा काश्मिरचा भाग मिळाला होता (नेहरूंमुळे) तो पाकिस्तानने दाबून ठेवून लगेच तिथे आपला 'पंतप्रधान' जाहिर करून टाकला. त्यामुळे पाकिस्तानात गेल्यास आपला पंतप्रधानपदाचा दावा फोल ठरणार हे लक्षात येऊन आणि जनतेचा कौल भारताकडे वळल्याचे लक्षात घेऊन शेख अब्दुल्लाने भारताबरोबर राहण्याचे पसंद केले आणि स्वतंत्र भारताच्या काश्मिरवर 'पंतप्रधान'की चा दावा केला, पद मिळविले. शेख अब्दुल्लांनाही स्वतंत्र काश्मिर हवे होते पण ते शक्य नाही हे लक्षात येताच त्यांनी त्या प्रदेशा करीता वेगळे कायदे कानून बनवून भारतातील इतर राज्यांपेक्षा वेगळा दर्जा मिळवून घेतला. (नेहरूंमुळेच हे शक्य झाले.) भारतीय सैन्य अफगाणी टोळ्यांस काश्मिर बाहेर हुसकून लावित असतानाच नेहरूंनी शस्त्र संधी घडवून आणली आणि सैन्य कारवाई थांबविली. जरी काश्मिर पाकीस्तानात जायला पाहिजे होता असे मानले तर त्याच न्यायाने हैद्राबादही पाकिस्तानात जायला पाहिजे होते तसेचे बांगला देश हा पूर्व पाकिस्तानम्हणून होताच. काश्मिर पाकीस्तानात गेला असता तर पाकिस्तान आणि चीनला भारताची राजधानी अगदी हाताशी आली असती. तसेच पाकिस्तान, चीन, हैदराबाद (पाकीस्तान) आणि पूर्व पाकिस्तान अशा शत्रूंनी घेरलेल्या भारतास शांतता, सुरक्षितता आणि प्रगती साधण्याची संधी नसती मिळाली. सामरि़कदृष्ट्या असुरक्षित भारत मागे पडला असता.

१९६५ च युद्ध का आपण जिंकलो नाहीत

जमल तर अभ्यास वाढवा ......... या मुद्द्यावार भावनत्मकतन होता भरपूर वाचन करा

हल्ली इतरांना तुच्छ लेखत उपदेश करत सुटायची साथ आली आहे बहुतेक मिपावर :(

कारगिल मधली काही शिखर अजुन का पाकिस्तान च्या ताब्यात आहे ही पण उत्तर मिळतील.

या वर तुम्ही पूर्वीही लिहिले आहेच. एक लक्षात घ्या, लष्करी कारवाई पूर्ण जोमाने करणे लष्कराच्या हातात असते; पण दर वेळी १००% मिळेल याची खात्री कुणीच देवू शकत नाही. तुम्ही त्या चर्चेच्या वेळी दिलेल्या दुव्यात लिहिले होते की भारतानेही त्या भौगोलिक प्रदेशात यापूर्वी स्वतःच्या ताब्यात नसलेली शिखरे ताब्यात घेतली आहेत व एका कारवाईत अपयश आल्याने इथे उल्लेखलेली ताब्यात येऊ शकली नाही. पण पूर्वी ताब्यात नसलेली शिखरे आता असल्याने पाकिस्तानी लष्कराला काबूत ठेवणे भारतीय लष्करासाठी पूर्वीपेक्षा सोपे आहे. अन हाच मुद्दा जर सियाचिनला लावला तर? बाकी परिक्षण आवडले. हा चित्रपट मी कालच पाहिला. मात्र या परिक्षणातील ऐतिहासिक दाखले देणार्‍या काही वाक्यांची मांडणी खटकली.

...जर तुम्हाला असे वाटत असेल की ती कारवाई दहशतवाद्यानी केली तर तुम्हाला सलाम. ती कारवाई पाकिस्तानी सैनिक दलानी केली. BAT या पाथकानी. साहेब, या अमुल्य शिक्षणाबद्दल अनेकानेक धन्यवाद ! अशी विषय भरकटवणारी कॉमेंट (अशा गोष्टिबद्दल की जी वर्तमानपत्रातसुद्धा चावून चोथा झाली आहे) आली की समोरच्याला प्रतिवाद न सापडल्याने आता विवाद न करता वितंडवाद करायचा आहे हे आम्ही फार पूर्वीच शिकलोय... आणि माझा हा अंदाज खरेच चुकीचा असला तर तुम्ही प्रथम तुमचा प्रतिसाद (ज्यावर मी प्रतिसाद लिहिला) वाचावा आणि मग तुमचा स्वतःचा वरचा प्रतिसाद वाचावा अशी विनंती करतो. तोपर्यंत विनयाने एवढेच सांगतो की मी जे काही लिहिले आहे त्याच्या मागे आंधळी / भडक देशभक्ती नसून काही तपे अनेक संबद्धीत लोकांबरोबरच्या प्रत्यक्ष संबद्धातून अनुभवलेले व ऐकलेले सत्य आहे. किमान दिवाणखान्यात बसून अथवा जालावरचा काही विदा वाचून बनवलेले मत तर आजिबात नाही याची खात्री असू द्यावी. जमल्यास वर सांगितल्याप्रमाणे करावे, मग बोलू. अन्यथा आमचा रामराम घ्यावा ही विनंती.