पण मिळाले नाही नंतर..
कॉलेजच्या गजलांच्या प्रेमात असण्याच्या काळातलं अतिशय आवडतं पुस्तक. उत्तमोत्तम गजला, शब्दांचे अर्थ आणि उलगडून मांडलेले शेर.. खूप कष्ट घेऊन तयार केलेलं अप्रतिम पुस्तक..
मी बर्याच वर्षापूर्वी इटारसी स्टेशनवर मिर्झा गालिबचे गझल आणि शेर यांचे देवनागरी लिपीत लिहिलेले पुस्तक विकत घेतले होते. त्यात प्रत्येक पानावर सर्वसामान्य लोकाना समजणार नाही अश्या उर्दू शब्दांचे तळटिपेत हिंदीत भाषांतर दिलेले होते. ही सोय गालिब साहित्याचा आस्वाद घेण्यासाठी फार उपयोगात आली.
पुस्तक माझ्या संग्रही अजून आहे कि नाही हे शोधण्याचे काम माझ्या सौ.नी अंगावर घेतले आहे. पुस्तक सापडले तर येथेच त्याचा संदर्भ टाकीन.
उर्दू भाषा ही फारसी, अरेबिक आणि खडी बोली (हिंदी) यांच्या मिश्रणातून निर्माण झाली अशी मान्यता आहे. ही निर्मिती ब्रिटीशांच्या नोकरीत असलेल्या देशी सैनिकांच्या छावण्यात बोली भाषा म्हणून झाली. त्यामुळे उर्दू शेरो-शायरीत फारसी शब्दही भरपूर सापडतात.
कवी माधव जुलियन हे फारसी भाषेचे अभ्यासक होते आणि राजाराम कॉलेज कोल्हापूर येथे फारसीचे प्राध्यापक ही होते.
बादशाह औरंगजेब याची कन्या झेब- उन -निसा ही शिवाजी आग्रा येथे बादशाहाच्या दरबारात गेला असताना त्याच्या प्रेमात पडली आणि तीने शिवाजीला प्रेमपत्रे लिहिली होती अशी एक दंतकथा (fable ) आहे . यावर आधारित माधव जुलिअन यांनी खालील ओळी शिवाजीचे उत्तर म्हणून लिहिल्याचे आठवते. शब्दश: आठवते असे नाही परंतु गोषवारा बरोबर असावा.-
तू मज जे पत्र लिहिलेस बेगमे गे
ईश्की दमिश्कि दिलनुर काहीच नाही उमगे
जरी या मराठमोळ्या शिवबास बोध व्हावा
तरी मज फारसी मराठी शब्दकोश पाठवावा.
प्रतिक्रिया
उत्तम ओळख
मिपा वरचाच एक सुन्दर धागा
खरच खूप सुंदर आहे पुस्तक
गजलचे आणि माझे कधी जमलेच नाही...
अतिशय उत्तम पुस्तक
पण मिळाले नाही नंतर..
अरे वा! धन्यवाद ह्या
मस्त आठवण!
देवनागरीत गझल
मिर्झा गालिबचे गझल आणि शेर
फारसी मराठी शब्दकोश