असे गैरप्रकार करणा-या डॉक्टर्सचं पितळ उघडं पडलं आणि ते या डॉक्टर्सची मदत/ डॉक्टर्सकडून फसवणूक झालेल्यांना कळलं तर या फसवणूकीमुळे जन्माला आलेल्या निष्पाप मुलांचा स्वीकार फसवणूक झालेली जोडपी त्यापुढे करतील का? त्या बालकांनी त्या जोडप्याला त्याच्या जन्मापासून ते डॉक्टरचं पितळ उघडं पडेस्तोवर किती लळा लावलाय यावर कदाचित त्याचं भवितव्य अवलंबून असावं.

यात धक्कदायक ते काय ???? कदाचित तुम्हाला ते आज समजले म्हणुन धक्का बसला. या आजच्या व्यावसायिक जगात अशा पद्धतीनेच ग्राहकान्ची सर्रास फसवणूक विविध व्यावसायिकान्कडून वेगवेगळ्या क्षेत्रात होत असते. आपल्या येथे 'व्यावसायिकता' म्हणजे आपल्या ग्राहकाना सराइतपणे, सफाइदारपणे व बेमालूमपणे केवळ लुटणे असाच समज असतो. त्यान्च्या अज्ञानाचा फयदा घेतला जातो. आपल्या येथे तर जरा जास्तच घेतला जातो. मी मागे माझ्या एका प्रतिसादात ' आपल्या देशात काहीही होउ शकते ' असे लिहिले होते, ते काही मिपामित्रान्ना आवडले नव्हते. मी म्हणतो त्याचे हे एक उदाहरण. या विषयाबद्दल जनजागृती होवून असे गैरप्रकार करणार्‍या डॉक्टर्स वर कडक कारवाई होणे अपेक्षित आहे. अशी जनजागृती या देशात खरोखरीच होउन तो सुदीन दिसो.

मला नाही वाटत या बाबतीत फसवणूक करणं इतकं सोपं असेल. निदान भारतात तरी फ्रेश sperm sample आणि cryopreserved sample वापरून येणाऱ्या निकालात फरक आहे. cryopreserved चा अर्थात च success rate कमी आहे. शिवाय गर्भधारणेसाठी एक च स्पर्म पुरतो . जर motility पण कमी असेल तर अशा वेळी बाहेर काढलेल्या एग्ग्स मध्ये स्पर्म inject केला जातो. स्त्री च्या शरीरातून एग्ग्स बाहेर काढल्यावर sperm inject करून गर्भ तयार करायचा खर्च जास्त असतो . जर स्पर्म motility आणि count चांगला आहे पण इतर काही कारणाने IVF करावं लागलं असेल तर एग्ग्स आणि sperms स्त्री च्या शरीराबाहेर पण naturally एकत्र येऊ दिले जातात. अशा प्रकारच्या उपचारांचा खर्च कमी असतो कारण त्यात sperm inject करावा लागत नाही . वैद्यकीय तज्ञ यावर जास्त प्रकाश टाकू शकतील पण माझी माहिती तरी अशी आहे . काही ठिकाणी तुम्ही म्हणता तसा प्रकार झाला ही असेल पण हॆ खूप दुर्मिळ आहे.

काही दिवसांपूर्वी मित्राबरोबर बोलताना गर्भचिकित्सा आणि त्यातून होणारी मुलींची हत्या हा विषय निघाला, तेव्हा मी म्हणालो की आता गर्भनिदान करायला सोनोग्राफीला बंदी घातली आहे. लोकशिक्षण हा १००% उपाय आहे, पण जरातरी बरे झाले ना? तर तो मला म्हणाला, अरे तू कुठल्या जमान्यात राहातोस? आता अशी पद्धत आहे की मुलगा असेल तर रिपोर्टवर डॉक्टर निळ्या पेनाने सही करतो आणि मुलगी असेल तर काळ्या पेनाने सही करतो. तू काय भ्रमात आहेस की काय? हे ऐकून माझेच व्यवस्थित लोकशिक्षण झाले.

मेरा भारत महान

आणखीन एक जोजीमोजी??? हे राम....

मी स्वतः लष्कराच्या वंध्यत्व केंद्रात आणी दोन खाजगी रुग्णालयात प्रत्यक्ष काम केले आहे. इतर काही ठिकाणी ते कसे चालते तेहि पाहीलेले आहे.जर नवर्याच्या वीर्यात जर मुळीच शुक्राणू नसतील( AZOOSPERMIA) तर दात्याचे (डोनर) शुक्राणू वापरले जातात. पण जर शुक्राणूचे प्रमाण कमी असेल तरी वेगवेगळ्या प्रणालिनी ते वाढवता येते. माझ्या जवळच्या नातेवाईकाचे शुक्राणू फक्त वीस हजार असताना(साधारण प्रमाण हे दोन ते पाच कोटी शुक्राणू एका मिली मध्ये असते) आमच्या केंद्रात(लष्कराच्या) त्याचा इलाज करून त्याचा मुलगा आता सोळा वर्षाचा आहे. आय व्ही एफ ला दोन पर्याय असतात एक म्हणजे नवर्याचे (HOMOLOGOUS) किंवा दात्याचे(DONOR). त्यामुळे शुक्राणू चे प्रमाण कमी असेल तर वरील प्रमाणे शुक्राणू संहती करण (SPERM CONCENTRATION) करून ते वाढवता येते.पण ते शून्य असेल तर त्याची पूर्ण तपासणी होते कि शुक्राणू ची निर्मितीच होत नाही कि शक्राणु वाहक नळी(नसबंदी तील नस)बंद आहे वगैरे. मूळ निर्मितीच होत नसेल तर दात्याचे शुक्राणू वापरण्याशिवाय पर्याय नसतो. दात्याचे शुक्राणू वापरण्या अगोदर त्या स्त्रीची आणि तिच्या नवर्याची लेखी परवानगी घेतली जाते आणि ती त्या केंद्रात कायमची नोंद म्हणून ठेवली जाते. कारण एखादा माणूस यदाकदाचित उलटला तर ते केंद्र बाराच्या भावात जाईल आणि तो डॉक्टर आयुष्यातून उठेल कारण ते मुल माझे नाही हे डी एन ए चाचणीत सहज सिद्ध करता येते. तेंव्हा जोडप्याला न सांगता कोणी डॉक्टर असे शुक्राणू वापरणे शक्य नाही. ते म्हणजे काही भाजी नाही कि बाजारात जाऊन विकत घेतली. शुक्राणू पेढी साठी असंख्य सरकारी परवाने लागतात. शुक्राणू द्रव नायट्रोजन मध्ये साठवून ठेवावे लागतात आणी त्याचा खर्च स्वतःच्या खिशातून कोण डॉक्टर करेल? तो रुग्णाच्या खिशातूनच काढणार. खाजगी रुग्णालयात आय व्ही एफला एक लाखाच्या वर खर्च येतो त्यामुळे तेथे येणारे लोक हे "गरीब" नसतात . त्यामुळे ते पोलिसांकडे किंवा न्यायालयात जाण्याची शक्यता बरीच आहे तेनव्हा असे सरसकट कोणतेही केंद्र करणे शक्य नाही "हजारो निष्पाप जोडप्यांची घोर फसवणूक होत आहे."असे सरसकट बिनबुडाचे विधान करण्याअगोदर आपण थोडा विचार करावयास हवा होता असे मला वाटते. वैद्यकीय क्षेत्रात भ्रष्टाचार भरपूर आहे(जितका इतर क्षेत्रात आहे जवळ जवळ तितकाच) पण या तर्हेने आपली मान आयुष्यभरासाठी अडकवून घेईल इतके डॉक्टर मूर्ख नसतात असे मला वाटते.