नार्सिससच्या प्रतिबिंबाची लावणी

माझी एक अज्ञानमूलक शंका होती : ही लावणी पूर्वी रागात बांधलेली आहे काय ? म्हणजे , त्या लावणीची लोकप्रिय चाल ... )

बरीचशी पूर्वी रागातच आहे, परंतु काही ठिकाणी ती 'पूर्वी'पासून दूर जाते. 'रेगरेमग'(कोमल रिषभ, शुद्ध गंधार, शुद्ध मध्यम) ही पूर्वीतली महत्वाची संगती. मात्र 'कोणता करू शिणगार' मध्ये शुद्ध मध्यमावर जो ठेहेराव दिला आहे तसा पूर्वीत नाही. शिवाय तिथे पूर्वीतल्या 'रेगरेमग' या संगतीचेही पालन होत नाही...

अर्थात, लाईट संगीतात हे स्वातंत्र्य असतं! तिथे रागस्वरूप व्यवस्थितपणे पाळलं जाईलच असं नाही. असो, काहीही असलं तरी एकंदरीत हे गाणं बाकी एकदम झकास आहे...

तात्या.

त्या गीताचे वृत्त तसे बरेच कठिण आहे (म्हणजे प्रत्येक कडव्यात मात्रा थोड्या वेगळ्या आहेत). आता केलेल्या बदलात तुम्ही सांगितलेल्या ओळींना शक्यतोवर मुळातल्या मात्रेस मात्रा ठेवली आहे. मला वाटते, की गाणार्‍याला ह्रस्व-दीर्घ पालटायची मुभा देऊन हे गीत रचले असावे. कारण गाणे ऐकल्याशिवाय मला मुळातले शब्द चालीत बसवायला कठिण गेले, मंगेशकरांना मात्र कठिण गेले नाही.

आता बघा (मुळात प्रत्येक कडव्यातला दुसरा भाग):
जवळि जरा बसा = करुन दिला विडा = शिकवल्या खुणा =?= नवतीचा भार

किंवा शेवटचा भाग
कोणता करु शिणगार, \ सांगा तरी काही =?= सोसता न येईल \ अशी दिली अंगार =?= तुम्ही नका जाऊ साजणा,\ हिवाळी रात

मला चालीचे सूत्र शोधणे कठिण गेले, पण हृदयनाथांना ते सापडले...
सोयीसाठी मूळ लावणी येथे देत आहे. लता-हृदयनाथांनी जिथे ह्रस्व-दीर्घ नेमके जिथे पालटले आहेत तिथे माझ्या लावणीत पालटलेत तर त्यांच्यासारखेच चालीत बसावे असे वाटते.

***
राजसा
जवळी जरा बसा,
जीव हा पिसा,
तुम्हाविण बाई
कोणता करु शिणगार,
सांगा तरी काही

त्या दिसी
करुन दिला विडा
टिचला माझा चुडा,
कहर भलताच
भलताच रंगला काथ
लाल ओठांत

या तुम्ही
शिकिवल्या खुणा
सख्या सजणा,
देह सतवार
सोसता न येईल अशी
दिली अंगार

मी ज्वार,
नवतीचा भार
अंग जरतार,
ऐन हुरडयात
तुम्ही नका जाऊ साजणा,
हिवाळी रात
***

अध्यक्ष,
'नार्सिससच्या प्रातर्विधीची लावणी' लिहाच तुम्ही!!
काय आहे, विषय तुमच्या जिव्हाळ्याचा असल्याने तुम्हाला ती उत्तम जमेल तसेच चांगली चालीत वगैरे बांधल्याने, सकाळच्या बैठकीला उत्तम साथ देखिल देईल. काय म्हणता?
-कि'गार
*****************************************************
अल्कोहोलचा परिणाम, दुसरे काय?

पुन्हा एकदा धनंजयच्या चौफेर प्रतिभेची साक्ष पटली !
--- सहमत आहे.
(सहमत)बेसनलाडू