Welcome to misalpav.com
लेखक: वेल्लाभट | प्रसिद्ध:
एक सहज सुचलेली/केलेली तुलना. FM फिट व्हायचंय, व्यायाम करायचाय... असं म्हणताना/ऐकताना लोकांच्या चेह-यावर एखादं मोठं संकट पुढे उभं राहिल्यासारखे भाव असतात. समजा, की हे संकट आहे. प्रचंड मोठा डोंगर आहे. तुमचं उद्दिष्ट त्याच्या शिखरावर पोहोचणं हे आहे. तुम्ही म्हणजे एक फोर व्हील ड्राइव्ह एसयुव्ही आहात. तर; तुमच्या मागील चाकांना मिळणारी ताकद म्हणजे व्यायाम. सर्वात महत्वाचा. ख-या अर्थाने तुम्हाला प्रॉपेल करतो तो व्यायाम. पुढच्या चाकांना मिळणारी ताकद म्हणजे डायट. रेअर व्हील ड्राइव्ह इज नॉट इनफ. डाएट्ची म्हणजेच सकस आहाराची, पोषणाची जोड नसेल तर तुम्ही हा डोंगर चढू शकणार नाही. व्हायसे व्हर्सा. आहार, व्यायाम दोनही गरजेचं. इंजिन म्हणजे तुमचं मन. Its your mind that drives your exercise. शरीराला ताकद मनातून मिळते. बाहेरचं मोटिव्हेशन म्हणजे टोविंग व्हॅन सारखं आहे. ते तुम्हाला चालतं करू शकेल, पण अखेरपर्यंत नेऊ शकणार नाही. ड्रायव्हर म्हणजे तुमचा मेंदू. इच्छा नसेल तर उर्मी असूनही काहीही होत नाही. सो तुमचं डोकं ठरवेल तिथे तुम्ही जाणार. हेडलाईट्स म्हणजे ट्रेनर, मार्गदर्शक. तो नसेल तर दिशाहीन वाटचाल होते. म्हणजे चार दिवस जिम मग कुणी म्हणतं अरे डाएटने माझं कमी झालं, की डाएट, मग कुणी योगासनांची महती सांगतो, की योगा, कुणी म्हणतो फक्त चाल रे... की चालायला सुरूवात. असं होत रहातं. सो यु नीड अ गुड ट्रेनर. चाकं म्हणजे शिस्त. ती नीट नसतील तर ग्रिप जाते. गियर्स म्हणजे रेजिम किंवा वर्काउट शेड्युल. योग्य वेळी योग्य गियरमधे गाडी असली म्हणजे प्रोग्रेस होते. फ्युएल अर्थातच तुमची प्रेरणा. वर म्हटल्याप्रमाणे ती बहुतांशी मनातून येते. बाकी, तुमचे आदर्श तुम्हाला प्रेरित करतच असतात. हे सगळं साधलं की तुम्ही फिटनेसरुपी मेरूच्या शिखरावर पोहोचता. आणि जसं एखाद्या डोंगरमाथ्यावर जाऊन वाटतं, की एवढा सगळा उपद्व्याप, एवढे कष्ट केले त्याचं चीज झालं, तसंच तुम्हाला एखाद्या अनपेक्षित क्षणी स्वतःचाच फिटनेस बघून जाणवतं, that awesome feeling of being FIT. एक महत्वाचा नामोल्लेख: धाग्यातील चित्रात मागे दिसणारी हर्क्युलियन पोज़मधील व्यक्ती म्हणजे माझा ट्रेकस्नेही परेश पेणकर होय
प्रकार:
विषय:


प्रतिक्रिया

चिनी प्रकार बरेचसे योगासनांसारखे आहेत, मात्र 'आसनजय' अर्थात आसन नीट करता येऊ लागले, की त्यात बराच वेळ सहजपणे स्थिर राहता येण्याचा सराव करणे - हे नाही, असे वाटते.

छान माहिती. जीमला जाण्याआधी आणी जीमनंतर हादडायला महाराष्ट्रीयन (शाका/मांसाहार) डाएट सुचवा . जालावर जास्त माहिती उसगाव/उरलीकांचन पब्लीकसाठी आहे.

घामाचे काम शरीराला थंड ठेवणं हे आहे. हायड्रेटेड नव्हे उलट घामाने डीहायड्रेशन होते. असो घाम गाळला नाही तर व्यायामाचा फायदा होत नाही हा गैरसमज --तुम्ही बाळंत पणाच्या कळा दिल्या नाहीत तर तुम्हाला मुलाबद्दल प्रेम वाटत नाही याच्या पातळीचा आहे. नुसता प्लास्टिकचा रेनकोट घालून पहा. दहा मिनिटात शरीर घामाने निथळून निघेल. अतिविशाल माणसे शरीरावरील चरबीच्या थरामुळे कायम घामेजलेली असतात, कोणताही व्यायाम न करता. शरीर व्यायाम करतं तेंव्हा गरम होतं. याचं कारण ५० % कार्य हे उष्णतेच्या स्वरुपात फुकट जात असतं. हे म्हणजे पेट्रोल चे इंजिने चालू केले कि गरम होते कारण ५० % उर्जा उष्णतेमध्ये रुपांतरीत होऊन फुकट जात असते. गरम शरीर थंड ठेवण्यासाठी घाम येतो. घाम वाळण्यासाठी लागणारी उर्जा शरीरातून काढून घेतली जाते त्यामुळे शरीर थंड होते.लिक्विड कुल्ड इंजिन असेच कार्य करते. थंड हवेच्या ठिकाणी किंवा बर्फाच्छादित प्रदेशात व्यायाम केला असता मुळीच घाम येत नाही मग तेथे काय कॅलरी जळत नाहीत का? घामातून निर्विषीकरण(DETOXIFICATION) होते हा एक मोठा गैरसमज आहे.कोणत्याही तर्हेने तेल लावून ई घाम आला तरी त्यातून विषारी द्रव्ये बाहेर पडत नाहीत हे सिद्ध झालेले आहे. मुळात शरीरात विषे साठून राहू नये म्हणून तुमचे यकृत आणी मूत्रपिंडे अहोरात्र काम करीत असतात. सिगरेट मुळे फुप्फुसात साठलेली द्रव्ये घामावते बाहेर पडायची असतील तर ती प्रथम रक्तात मिसळायला पाहिजेत आणी तेथून तो त्वचेकडे येतील. पण यामुळे शरीराला उपायाच्या ऐवजी अपायच होईल. परंतु असे होत नाही. टार इ. द्रव्ये फुप्फुसातच साठून राहतात आणी त्यांचा फुप्फुसावर परिणाम होऊन कर्करोग होतो. आयुष्यात एकदा दोन वर्षे व्यायाम केला तर तो आयुष्यभर पुरत नाही. तसे असते तर खेळाडू लोकांना हृदय विकार आला नसता. व्यायाम हे प्रार्थने सारखे आहे. कसा करता ते महत्त्वाचे नाही करता हे महत्त्वाचे आहे. मग तो वेगाने चालणे, पळणे, पोहणे, सायकलिंग करणे किंवा पायर्या चढणे असो. पायर्या चढणे म्हणजे तळमजल्यावर जाण्यासाठी चार पायर्या चढणे नव्हे तर दिवसात तीन वेळा सात मजले चढणे इतके असावे. नाहीतर व्यायाम करता का विचारल्यावर रुग्ण सांगतात हो करतो ना! काय करता विचारले कि प्राणायाम करतो. जिम मध्ये गेल्यावर व्यायाम होण्याचे मूळ कारण आपण तेथे दाबून पैसे मोजलेले असतात त्यामुळे लाजे काजेस्तोवर दोन चार महिने लोक जातात आणि मग काहीतरी कारण काढून बंद होतें. व्यायम करणे हा शरीर लवचिक ठेवण्यासाठी जास्त महत्त्वाचा आहे. अर्थात तोंडावर ताबा ठेवला तर वजनही कमी होते. आळस हे व्यायाम न करण्याचे सर्वात महत्त्वाचे कारण आहे ( मी सुध्दा यात मोडतो कारण माझा पण व्यायाम हा अतिशय अनियमित आहे) पण मी तोंडावर ताबा ठेवून वजन मात्र टिकवून आहे. तेंव्हा ज्याला जसा जमेल तसा आणी तितका( खरं तर त्याच्या पेक्षा जास्त) व्यायाम करावा. व्यायामाचे फायदे जरा सावकाशीने लिहितो.

व्यायामाचे फायदे - वा परिणाम - यांच्या प्रतिक्षेत. व्यायामाच्या बाबतीत कोणी काय टाळावे, याबद्दलही लिहावे.

हायड्रेटेड नव्हे उलट घामाने डीहायड्रेशन होते.
तेच ते हो :) उलटं झालं. म्हणायचं तेच होतं.

व्यायाम हे प्रार्थने सारखे आहे. कसा करता ते महत्त्वाचे नाही करता हे महत्त्वाचे आहे. मग तो वेगाने चालणे, पळणे, पोहणे, सायकलिंग करणे किंवा पायर्या चढणे असो. पायर्या चढणे म्हणजे तळमजल्यावर जाण्यासाठी चार पायर्या चढणे नव्हे तर दिवसात तीन वेळा सात मजले चढणे इतके असावे.
नुसतं हेच नाही. प्रोग्रेसिव ओव्हरलोड असणं गरजेचं आहे. नुसता एकच व्यायाम अनेक दिवस केल्यावर कालांतराने तुम्ही प्लॅटू स्टेज मधे जाता. ग्रोथ/परिणाम कमी होत जातो.

मी साधारणता दीड वर्षापूर्वी ९५ किलोचा होतो..मागचे एक वर्ष व आता पण मी ७३-७४ किलो टिकवले आहे..माझी प्रेरणा ्हणजे मालकीणबाईंची(लग्न झालेले नाही हं अजून) विनंतीवजा धमकी...मागच्या वर्षी किमान प्रयत्न तरी करावे म्हणून तळजईला सकाळी चालायला जाऊ लागलो...१५ दिवसात रोजचे १० किमी चालू लागलो..जास्त काही वजनात फरक पडलाय अस जाणवलं नाही...शरीर फक्त पहिल्यापेक्षा हलके वाटू लागलेले...मग अजून एक प्रयत्न म्हणून जिम लावली..माझे नशीबच चांगले म्हणून जिममध्ये चांगले ट्रेनर मिळाले..एक दिवस कार्डीवो(ट्रेड मिलवर रनिंग, सायकलिंग, अजून एक कोणती तरी मशीन होती), एक दिवस पायाचे व्यायाम (उठाबशा,लंजेस,लेग प्रेस) व एक दिवस डम्बेल्स वगैरे. सुरुवातीचे दोन महिने जिम बरोबरच डाएट हि नियंत्रित केले..या सर्वांचा एकत्रित परिणाम म्हणजे दोन महिन्यात माझे वजन ५-६ किलोने कमी झाले...नंतर जिम सोडून नैसर्गिक व्यायाम सुरु केला...त्या अगोदर मी कधी ४००मी.च्यावर कधी पळलो नव्हतो पण हळूहळू मी स्टॅमिना वाढवत नेला व आठवड्यातून तीनदा असे १०-१२ किमी रोजचे पळू लागलो...दर रविवारी २१ किमी पळू लागलो...नंतरच्या २ महिन्यात मात्र आमुलाग्र बदल झाला...वजन ७६-७८ पर्यंत खाली आले (खाण्यावर जास्त नियंत्रण न करता पण)...आता मात्र खूपच फरक पडलाय...व्यायामाची सवयच अंगवळणी पडलीय...रनिंग, पोहणे,सायकलिंग हा क्रम आठवडाभर सुरु असतो...त्याच्या जोडीला सूर्यनमस्कार, यागोसाने, जोर, बैठका पण सुरु आहेत...मी आधी एकही जोर मारू शकत नव्हतो..मध्यंतरी एका जिममध्ये जोर काढण्याच्या स्पर्धेत तिसरा नंबर काढला (पदकही मिळालेले)...मी आता सलग ५० किमी सायकलिंग, १० किमी रनिंग व १ किमी पोहण्यासाठी प्रयत्न करतोय...आता वाटतंय कि उशिरा का होईना पण गाडी रुळावर आलीय... माझे काही अनुभव: १. जेवताना किंवा जेवण झाल्यावर तसेच जेवणापूर्वी लगेच पाणी पिऊ नका.. २. रात्री लवकर, सकस व हलका आहार घ्या (याचा फरक फार लवकर जाणवतो). शक्यतो संध्याकाळी ४ नंतर जास्त तेलकट किंवा जास्त गोड पदार्ध खाण्याचे टाळा ३.जेवणात दुध,दही,ताक,हिरव्या पालेभाज्या, मोड आलेली कडधान्ये, पाच विविध प्रकारची फळे रोज असावीत. ४. जेवण झाल्यावर सहस्त्रपावली करा...फरक नक्की जाणवेल... टीप: वजन जास्त असेल तर कमी करण्यासाठी सुरुवातीला व्यायाम व डाएट दोन्ही करणे उत्तम..एकदा व्यायामाची सवय लागली व वजन कमी झाले कि तुम्ही परत पूर्वीसारखे चरू शकता...वजन कमी करणे अवघड आहे मात्र नियंत्रित करणे खूप सोपे आहे..

@अमित सांगली: तुमचा उपक्रम फारच प्रेरणादायक आहे, मात्र तुमचे वय किती, हे सांगणे आवश्यक आहे, कारण एवढा व्यायाम जास्त वयाच्या लोकांना करणे शक्य आणि योग्यही नाही. मला स्वतःला (वय ६४) जॉगिंग, डंबेल्स आणि वेगात चालणे या तिन्हीतून (योग्य माहिती आणि मार्गदर्शनाच्या अभावी) इजा झाल्याने हे प्रकार (बहुधा कायमचे) बंद करावे लागलेले आहेत. त्यामुळे आता ताई-ची वगैरे प्रकार अजमवतो आहे. ताज्या भाज्यांचा आणि फळांचा रस काढून पिणे अत्यंत उपयोगी असल्याचा स्वानुभव आहे.

ताज्या भाज्यांचा आणि फळांचा रस काढून पिणे अत्यंत उपयोगी असल्याचा स्वानुभव आहे
याचीच माहीती हवी आहे म्हणजे रेडिमेड फळांचे रस की किमान आदल्या दिवशी काढून फ्रीझ मध्ये ठेवलेले चालतील. शक्य असल्यास येथे तपशील द्यावा ही विनंती. माहीतीउत्सुक

@ नादखुळा: तूर्त खालील दीड तासाचा व्हिडियो अवश्य बघा, मग सविस्तर लिहितो. https://www.youtube.com/watch?v=3mS0YA465ts रस काढून लगेच पिणे सर्वोत्तम.

वेगात चालणे व जॉगिंगच केल पाहिजे अस काही नाही...सकाळी व संध्याकाळी जमेल तसे, जमेल तितके चालावे...योगासने करा...जेवल्यानंतर लगेच झोपू नका...सलग एक तास एकाजागी बसणे टाळावे अस म्हणतात..

.मी आता सलग ५० किमी सायकलिंग, १० किमी रनिंग व १ किमी पोहण्यासाठी प्रयत्न करतोय.
ऑलिंपीक डिस्टन्स? गुडलक!! मोठी कमिटमेंट आहे! कुठल्या टुर्नामेंट मध्ये साईनअप केलेत? अजून काही शंका - १. बाईक कुठली निवडली आहे? कशी निवडली? २. आठवड्याला किती तास व्यायामाला द्यावे लागतात? ३. न्युट्रीशन स्ट्रॅटेजी काय आहे - ट्रेनिंगमधले आणि प्रि-रेस

५० किमी सायकलींगसाठी फक्त रोज १०-१५ किमी सायकल चालवण्याचा सराव पुरेसा होतो...१ महिन्याच्या आत ५० किमी चालवण्याचा स्टॅमिना बनतो....हे स्वानुभवावरुन सांगतोय माझी सायकल - http://www.firefoxbikes.com/BikeDetails.aspx?BikeId=52 सायकल निवडण्यासाठी मोदकाचे धागे वाचा...(आणि मग त्याला फोन करून करून पिडायचे ;) )

५० किमी सायकलींगसाठी फक्त रोज १०-१५ किमी सायकल चालवण्याचा सराव पुरेसा होतो...१ महिन्याच्या आत ५० किमी चालवण्याचा स्टॅमिना बनतो
खरंय. पण फक्त ५० किमी सायकलिंग इज द एझी पार्ट. ट्रायथ्लॉनमध्ये पोहणे -> बाईक राईड -> रन असे असल्यामुळे ट्रेनिंग मध्ये रिकवरी, न्युट्रीशन आणि व्यायामप्रकारांचे वेळापत्रक/बॅलन्स) मह्त्वाचे आहेत. माझी शंका त्या कॉम्बिनेशन बद्दल होती, केवळ सायकलिंग बद्दल नव्हे. आणि सायकल निवड म्हणजे मला ट्राय-बाईकबद्दल माहिती ह्वी होती. रोडबाईक्/हायब्रीड इ. तिथे उपयोगाच्या नाहीत (म्हणजे, म्हणायला चालतील पण नंतर १० किमी "पळायला" पाय आणि दमसास - दोन्ही शिल्लक राहणार नाहीत

आम्ही तरूणपणी सुमारे 100 कि.मी रोज सायकल चालवून इंदूर ते बडोदे, इंदूर ते अजिंठा-वेरूळ वगैरे सफरी केल्या. सायकली अगदी साध्या, जुनाट. पैशांची मारामार, त्यामुळे जाऊ तिथे काहीतरी बादरायण संबंध जुळवत ओळखी काढून दोन वेळ जेवणाची सोय करायची, बाकी वाटेत चिंचा बोरे वगैरे हुडकायची ... हे सर्व आठवले ... पण काय मजा केली राव त्याकाळी ...

आम्ही तरूणपणी सुमारे 100 कि.मी रोज सायकल चालवून इंदूर ते बडोदे, इंदूर ते अजिंठा-वेरूळ वगैरे सफरी केल्या. सायकली अगदी साध्या, जुनाट. पैशांची मारामार, त्यामुळे जाऊ तिथे काहीतरी बादरायण संबंध जुळवत ओळखी काढून दोन वेळ जेवणाची सोय करायची, बाकी वाटेत चिंचा बोरे वगैरे हुडकायची ... हे सर्व आठवले ... पण काय मजा केली राव त्याकाळी ...

महत्वाचा विषय जरा वेगळ्या प्रकारे मांडण्याचा प्रयत्न आवडला. माझे उदाहरण सांगतो. या वर्षाची सुरुवातच डॉक्टरांकडून तंबी मिळण्यात झाली. अ‍ॅन्युअल चेकपमध्ये बाकी सर्व व्यवस्थित असले तरी कॉलेस्टरॉल मात्र वयाला शोभणार नाही असे वाढले होते. दीड वर्षापूर्वीही असेच चेकअप केले होते तेव्हा ते किंचितसे वाढले होते. तेव्हा डॉक्टरांनी नियमीत व्यायामाचा सल्ला दिला होता. यंदा डॉक्टरांचा सल्ला इशार्‍यात बदलला होता. मला अधून मधून व्यायाम करायला आवडतो. पण नियमीत व्यायाम करणे काही केल्या जमत नाही. मी जेथे राहतो तेथे वर्षातले चार ते पाच महिने थंडी व बर्फामुळे बाहेर फिरण्यावर मर्यादा येतात. हिवाळ्यात अधून मधून अंगणातला बर्फ (स्नो) काढणे किंवा काही वेळेस दगडी बर्फ (आइस) फोडून काढणे हे श्रम करावे लागतात. त्याखेरीज आपोआप फारसा व्यायाम होत नाही.
  • यावेळी काही परिचितांच्या सल्ल्याने १ महिन्याचा शुगर फ्री चॅलेंज घेतला. चहा कॉफीतून साखर दोन वर्षांपूर्वीच सोडली होती. एक महिना थेट साखर अन अप्रत्यक्ष साखर असलेले सर्व पदार्थ वर्ज्य केले. आता अपवाद म्हणून एखादेवेळेस गोड पदार्थ खातो.
  • ब्रेड व इतर बेकरी प्रॉडक्ट्स खाणे जवळ जवळ बंद केले (महिन्यातून एक दोन वेळा खातो).
  • तळलेले पदार्थ खाणे जवळ जवळ बंद केले (महिन्यातून एखाद्याच वेळेस अल्प प्रमाणात खातो).
  • भातासाठी ब्राऊन राइस वापरणे सुरू केले.
  • हापिसातल्या लंचमध्ये फळे व सॅलड खाणे गेली दोन अडीच वर्षे सुरू आहे त्यात बदल करण्याची गरज पडली नाही.
व्यायाम म्हणून हापिसातून घरी आल्यावर अ‍ॅरोबिक्स प्रकारचे व्यायाम करू लागलो. दोरीवरच्या उड्या मारणे, कराटेमध्ये उजव्या डाव्या हाताने बुक्क्या मारण्याची अ‍ॅक्शन करणे, जागच्या जागेवर धावणे इत्यादी. त्याखेरीज मिनी इलिप्टिकल, अन एक्सरसाइझ बायसीकल खरेदी केली. जेव्हा इतर व्यायाम केले नाही तेव्हा या यंत्रांद्वारे व्यायाम करणे सुरू केले. हापिसच्या इमारतीत मी पाचव्या मजल्यावर काम करतो. पूर्वी एखादेवेळेसच जिन्याचा वापर करायचो. आता रोज किमान दोनदा जिन्याने चढून वर जातो. एकावेळी दोन पायर्‍यांचे पाउल टाकतो. त्यामुळे अधिक व्यायाम होतो. गेल्या आठवड्यात कॉलेस्टरॉल पुन्हा तपासले असता ते पूर्वीपेक्षा १० टक्क्यांनी कमी झाले. वजनही २ किलो ने घटले. डॉक्टरांनी या प्रगतीवर समाधान व्यक्त केले व हेच प्रयत्न पुढे सुरू ठेवण्यास सांगितले आहे कारण कॉलेस्टरॉल अजूनही नॉर्मल नाही. औषध घेऊन कमी करण्याची मात्र अजिबात गरज नाही असे डॉक्टरांचे मत आहे. आयुष्यात प्रथमच ठरवून असे काही करायची वेळ आली अन ते करू शकलो. मला स्वतःला पूर्वीपेक्षा हलके वाटते व कामावरून घरी आल्यावर पूर्वीपेक्षा अधिक उर्जा असल्याचे जाणवते.

गेल्या आठवड्यात कॉलेस्टरॉल पुन्हा तपासले असता ते पूर्वीपेक्षा १० टक्क्यांनी कमी झाले. वजनही २ किलो ने घटले.
किती दिवसात?