लेख

“हा वसंत ऋतुचा मोसम आहे.वातावरणात प्रणयाचे वारे वाहू लागले आहेत.पण हे सर्वांच्याच बाबतीत नव्हतं.आणि तसं माझ्याही बाबतीत.” सौम्या मला सांगत होती. सौम्याचे वडील आणि मी एकमेकाला ओळखत होतो.आमची ओळख आमच्या एका दुसर्‍या मित्राने करून दिली होती.

मला आवडलेले संगीतकार :- १ मदनमोहन मला आवडलेले संगीतकार :- २ सी रामचंद्र मला आवडलेले संगीतकार :- ३ अनिल बिश्वास मला आवडलेले संगीतकार :- ४ सज्जाद हुसैन शिकायत क्या करू कलाकार ही सुध्दा एक व्यक्ती असते.

काही माणसं निसर्ग नियमानुसार जन्माला येतात, मात्र ती का जन्माला येतात किंवा जन्माला येणे हा काही त्यांचा गुन्हा असतो काय ? भविष्य काळात जे जीवन त्यांना जगावे लागणार आहे, त्याला ते कितपत जबाबदार असतात ? असा प्रश्न मानवी मनाला अनेक वेळा पडतो. कधीकाळी एका इनामदाराच्या संपन्न कुटुंबात जन्मलेल्या पांडुरंगास मात्र आमच्या मामाच्या घरात जन्मभर मानवी पाण्याचा पंप अर्थात पाणक्या बनून रहावे लागले. आम्ही सुट्टीत नृसिंहवाडीला गेलो, की पांडु हा आमच्या कुतुहलाचा विषय असायचा.

(उद्या जगभरात माणसांच्या दुनियेत Father’s Day साजरा होईल. पण पक्ष्यांच्या मुक्त जगातला हा रोजचा Father’s Day वाचकांसाठी....) रणरणते वाळवंट. निर्मम सूर्य. नजर टाकली तरी, आपले डोळे भाजून जावेत! अशा ठिकाणी कुठला पक्षी रहात असेल, वस्ती करीत असेल, मनातही येत नाही. पण निसर्गाची किमया आणि माया अगाध! ............. ............. ................ एक पक्षीण आपल्या नवजात पिलांना पोटाशी घेऊन खुरट्या झुडपांआड बसलेली. पिलेही आपल्या आईच्या पोटाच्या सावलीला बिलगून, आजूबाजूला टुकूटुकू पाहतायेत. असल्या रणरणत्या वाळवंटात त्यांना दानापाणी कुठून मिळत असेल?

मित्रहो, मी गेल्या वर्षी म्हणजे २०१४ साली ‘लोकसत्ता’मध्ये 'तत्त्वभान' हे सदर लेखन करीत होतो. तत्त्वज्ञान या विषयाची ओळख करून देणारं. मी तत्त्वज्ञानाचा प्राध्यापक आहे. तत्त्वज्ञान हा जरी उच्च दर्जाचा प्रतिष्ठित विषय असला तरी त्याच्या नादी कुणी फारसं लागत नाही. एका विशिष्ट पातळीच्या खाली येऊन त्यावर लेखन करता येत नाही, अशीही भानगड आहेच. पण वृत्तपत्राचा वाचक सर्व स्तरावरचा असतो. सामान्य माणसापासून प्रतिभावंत तत्त्ववेत्त्यापर्यंत एक मोठा पट या वाचकात असतो. त्यामुळे या सर्वाना सुलभ वाटेल, असे तत्त्वज्ञानविषयक लेखन करण्याचा माझा हा प्रयत्न होता. दर गुरुवारी हे सदर प्रसिद्ध होत असे.

मला आवडलेले संगीतकार :- १ मदनमोहन मला आवडलेले संगीतकार :- २ सी रामचंद्र मला आवडलेले संगीतकार :- ३ अनिल बिश्वास संगीत काही लोकांच्या शरीरातून रक्तासोबत मिसळून वाहत असते. त्यांचा प्रत्येक श्वास संगीताने भारलेला असतो. त्यांच्या प्रत्येक शब्दात, कृतीत संगीत वसते.

“ह्या मास्याच्या उदरात्त असलेली पिल्लं आपल्या इतर भावंडांचा वापर स्वतःच्या उदरनिर्वाहासाठी करीत असतात. याला गर्भाशयातलं भक्षण असं समजलं जातं.” मोहन मोकाशाचा मुलगा एकदा मला अंधेरी मार्केटमधे भेटला.त्याचवेळी त्याने मला त्याचे बाबा मध्यंतरी खूप आजारी होते. त्यांच्या लिव्हरला सूज आली होती. औषधपाणी केल्यावर त्यांच्या लिव्हरची सूज कमी झाली.नंतर त्यांना कडक डायटवर ठेवलं होतं.बरेच शक्तिहीन झाले होते.आता बरे आहेत.तुम्ही कधीतरी त्यांना भेटायला आमच्या घरी या.बाबानाही बरं वाटेल.

तिने पटापटा भाकऱ्या टाकल्या. लाल भडक पातळ तुरीची डाळ करून गाडग बाजूला ठेवलं. झोपलेल्या आपल्या बापाला उठवत ती म्हणाली ”जेवण करून ठेवल हाय, नंतर खाऊन घे. म्या जरा विहिरीवर जाऊन येते.” बापाने काही न बोलता हातानेच तिला जाण्याचा इशारा केला. इशारा करणारा हात खाली जोरात आदळला तशी शेजारी ठेवलेली दारूची बाटली पडली. तिने बाटली सरळ करून ठेवली आणि विहिरीला जाणारा रस्ता धरला. वाहिरी जवळ पाच सहा बायका आधी पासूनच पाणी भरत होत्या. रोज तीन चार घागरी घेऊन येणारी ती आज एकच घागर घेऊन कशी आली याच आश्चर्य करत कास्तुराने तिला विचारले, “आज एकच घागर ? सकाळी लवकर उठून पाणी भरल व्हत का ” ती विहिरीत पाहत म्हणाली.

आई मला लहानपणी मांडीवर घेऊन थापटायची. मी तिचा पदर अंगभर पांघरून घ्यायचो. तिच्या पदरात जगातील मी फारच सुरक्षित व्यक्ती आहे, असे मला वाटायचे. ती मला प्रेमाने विचारीत असे, 'तू मोठेपणी कोण होणार ?' माझे मात्र उत्तर ठरलेलं, 'सुतारमामा!' मग मात्र तिचा माझ्या तोंडावर, नाकावर थोपटण्याचा वेग वाढायचा. "जळलं मेलं तुझं लक्षण! परत अस कुणाला सांगू नकोस," असं ती म्हणायची. मला मात्र याचे कधीच वाईट वाटले नाही. माणसाला ज्या गोष्टी कराव्याश्या वाटतात त्या त्याने मनसोक्तपणे कराव्यात. लहानपणी सुतार व्यवसायाचे मला खूपच आकर्षण होते.