‘स्त्रियांना आता काय हवे?’ - एक बुद्धीवादळ

पर्यायाने मुकत स्त्रीचे एक न्यून माझ्या लक्षात आले ते असे की मुकत स्त्री तीचा वंश अजून ही निर्माण करू शकत नाही. तीला नव-याचाच वंश वाढवावा लागतो. आपल्याला या वाक्यातून नक्की काय म्हणायचे आहे? -------------------------------- मी या आणि इतर संकेतस्थळावर केवळ "विकास" याच नावाने वावरतो. त्याच्या मागेपुढे उभ्या (||) आडव्या (=), तिरप्या (\\ //) आदी कुठल्याच प्रकाराच्या रेषा नसतात. त्या अर्थाने माझी कुठेही शाखा नाही. :-)

:& :? >:P :O ~X( >>मुकत स्त्री तीचा वंश अजून ही निर्माण करू शकत नाही हे मुक्त स्त्रीला न्यून वाटते असे लेखातील कोणत्या भागावरून वाटले बरे? नितिन थत्ते

आपण मी काय लिहिले आहे ते नीट वाचले नाही. हे मुक्त स्त्रीचं न्यून मला वाटते असे मी म्हटले आहे... युयुत्सु ------------------------------------- यस्य कस्य तरोर्मूलं येन केनापि मर्दितम् | यस्मै कस्मै प्रदातव्यं यद्वा तद्वा भविष्यति || - कोणत्यातरी झाडाची मुळे घ्यावीत, ती कशाने तरी ठेचावित, कुणालाही द्यावित, काहीतरी नक्की होईल.

मुकत स्त्री तीचा वंश अजून ही निर्माण करू शकत नाही. मुळात नवरा बायको व त्यांची मुलेबाळे असा परिवार अस्तित्वात येण्यासाठी दोघांचे एकमेकावर अवलंबून असणे योग्य नाही काय? रेवती

खरं आहे स्त्रियां ना आर्थिक स्वतंन्त्र्य मिळालं आहे पण काही (बर्‍याच) स्त्रियांनी त्याकरता कुटुंबापासून "दूर रहाणं" पत्करलं आहे. ते नको आहे. मला एवढं नक्की माहीते. आणि याचा मानसीक त्रास होतो हे देखील माहीते. ********************************** या जगात दुर्लभ असे काही असेल तर ती सद्वासना आहे - वाचनात आलेला सद्विचार (ज्ञनेश्वरीतील ओवीवर आधरीत)

वंश म्हणजे अमुक तमुक हा कोणाचा मुलगा अगर मुलगी म्हणून समाजात ओळखला(ली) जातो (ते) हे आपल्याला म्हणायचं आहे असं वाटलं. आडनाव पुरुषाकडून येतं हे त्याचं दश्य स्वरूप. मुळात हा अमुकतमुकचा मुलगा हे जुन्या समाजात जास्त उपयुक्त होतं - त्याने तुमचा धंदा, जात, आणि गावात तुम्ही कुठे आहात हे पटकन कळायचं. आता या गोष्टींचं तितकं महत्त्व राहिलेलं नाही. पूर्वी समाजात कुटूंबाचं, वंशाचं प्रतिनिधित्व केवळ पुरुष करायचे. आता तेही राहिलेलं नाही. त्यामुळे हा मुलगा पुरूषाचा, व स्त्री त्याला केवळ जन्म देते, पण तो आपल्या वडलांचा वारसा घेऊन समाजात वावरतो ही संकल्पना ढासळत चाललेली आहे. तेव्हा ती पद्धती पूर्ण स्त्री-पुरुष समानता येईल तेव्हा 'आड' नावापुरतीच राहील व कालांतराने तेही जाईल असं वाटतं. समानता किंवा तिचा अभाव हे कारण आहे, वंश कल्पनेचं महत्त्व हा परिणाम आहे.

मूल असेल तर फारसा प्रश्न येत नाही. पण त्यातही एकुलती एक मुलगी असेल तर तीला इस्टेट मिळणार याचे दू:ख बर्‍याच नातेवाईकांना होते. मुलीला एकुलती एक मुलगी असेल तर बाप मुलीला तिचा योग्य हिस्सा द्यायला नाखुष असतात. मूल नसेल तर मात्र दीर किंवा त्यांची मुले यांचा मृत स्त्रीच्या मिळकतीवर हक्क निर्माण होतो... म्हणजे यातील विसंगती अशी - मुलीला शिकवून उभे करण्यासाठी आई-वडिल खस्ता खातात आणि ती शिकल्या नंतर जी मिळकत निर्माण करते त्यावर उपरे अधिकार गाजवतात. युयुत्सु ------------------------------------- यस्य कस्य तरोर्मूलं येन केनापि मर्दितम् | यस्मै कस्मै प्रदातव्यं यद्वा तद्वा भविष्यति || - कोणत्यातरी झाडाची मुळे घ्यावीत, ती कशाने तरी ठेचावित, कुणालाही द्यावित, काहीतरी नक्की होईल.

या पाहणीत सगळ्यात जास्त बुचकळ्यात टाकणारी जी गोष्ट पुढे आली, ती जरा वेगळीच आहे. यात असे दिसून आले की, स्त्रिया आज अधिक स्वतंत्र आहेत, अधिक शिकलेल्या आहेत, आर्थिक बाबतीत अधिक स्वावलंबी आहेत, पण एवढे सगळे महत्त्वाचे घटक त्यांच्या बाजूचे असूनही स्त्रियांच्या मानसिक सुखा-समाधानाचे प्रमाण कमी झाले आहे. पण इतकी वर्षे (स्त्रीमुक्तीच्या कालापूर्वी) हिच गोष्ट पुरुषांच्या बाबतीत होत नसावी का?

एक विचित्र विसंगती अशी आहे की खेड्यांमधल्या स्त्रियांना अजिबात समानतेची वागणूक मिळत नाही. अन्याय सहन करावा लागतो. Whereas शहरांमधल्या स्त्रिया व मुली शेफारुन गेल्या आहेत.

ह्या लेखावरच्या काही प्रतिक्रिया वाचुन आपण अजुन १९३० मध्येच आहोत असे वाटले. १९३० चा पुरूष आणि आजचा पुरूष यात एकमेव फरक म्हणजे 'बायकोने नोकरी केलीच पाहिजे' हा आग्रह आजचा पुरूष धरतो, तेव्हाच्या पुरूषाला हा विचार सुचला नव्हता बस्स... आजच्या शिकलेल्या, आणि केवळ शिक्षणामुळेच विकसीत होणारे स्वतःचे बरेवाईट जे काही विचार आहेत ते असलेल्या स्त्रीयांनी बाहेर जाऊन पैसे कमावुन आणायचे आणि ते घरच्या पुरूषाच्या हाती देऊन मग परत मुकाटपणे मान खाली घालुन 'मेरा पती मेरा देवता है' हे गाणे त्याला जास्त त्रास होणार नाही अशा स्वरात गुणगुणत त्याचे पाय चेपत बसावे हीच पुरूषांची मानसिकता अजुनही आहे असे वरील काही प्रतिसादांतुन दिसते. नवर्‍याच्या जीवावर परदेशी जाउन मजा करणार्‍या स्त्रीयांच्या बाबतीत जास्त लागू पडते. बाईच्या जीवावर मजा मारणारे पुरूष तुम्हाला अजुन दिसलेतच नाहीत वाटते. तुमच्या घरात काम करणा-या मोलकरणीला विचारा तिचा नवरा काय करतो ते, बारबालांचे खुन पाडणारे बहुतेक जण तिच्या जीवावर जगणारे असतात आणि तिने दुस-या कोणाला जगवायचे ठरवल्यावर तिलाच जगातुन संपवतात, शरिरविक्रय करणा-या स्रियांचे तर विचारायलाच नको, त्यांचे सो कॉल्ड नवरेच पुढे असतात विक्रित मदत करायला........ :( हे सगळे आपल्याला दिसते म्हणुन, बाकी पांढरपेशा मध्यमवर्गीयांमध्ये कित्येक नवरे वर्षानुवर्षे झटपट यश मिळवुन देणारा 'बिझीनेस' सुचायची वाट पाहात घरात झोपलेत आणि त्यांच्या बायका संसार चालवताहेत आणि वर नव-याच्या घरात बसुन राहायच्या 'गुणावर' पांघरुणही घालताहेत. हे कुठेच छापुन येत नाही किंवा त्याची कोणी वाच्यताही करत नाही. एक विचित्र विसंगती अशी आहे की खेड्यांमधल्या स्त्रियांना अजिबात समानतेची वागणूक मिळत नाही. अन्याय सहन करावा लागतो. Whereas शहरांमधल्या स्त्रिया व मुली शेफारुन गेल्या आहेत. म्हणजे नक्की काय? तुमची शेफारल्याची नेमकी व्याख्या काय? की तुम्हालाही पगार थेट तुमच्या हातात येत नाही याचेच दु:ख आहे?? बायकोला आपल्या घरात सगळॅ आयते मिळतेय याचे दु:ख असलेल्या पुरूषांनी सरळ घरजावई होण्याचा पर्याय निवडावा, म्हणजे त्यांना बायकोचे सगळे आयते मिळेल. :). आपल्या समाजात स्त्री लग्न झाल्यावर नव-याच्या घरात जाते, आता तिथे असलेल्या गोष्टी तिने वापरु नयेत काय? आता तुमची बायको तुमच्या सगळ्या गोष्टी उचलुन माहेरी घेऊन जात असेल तर तिला काहीतरी प्रॉब्लेम आहे असे फारतर म्हणता येईल. पण म्हणुन सगळ्या बायका असेच करतात हे कशाबरुन???? स्वतःच्या व्यक्तीगत अनुभवांवरुन संपुर्ण गोष्टीबद्दल मत ठरवु नये कधी. तुमच्या नशिबी नासका आंबा आला म्हणजे जगातल्या सगळ्या हापुसच्या झाडांना नासकेच आंबे लागतात असे नाही. माझीही पुरूषांशी वडील, नवरा, भाऊ, दिर, सासरा, काका, मामा अशी विविध नाती आहेत आणि दुर्दैवाने त्यातल्या काही नात्यांचा अनुभव चांगला नाहीय, तरीही मला एकुण पुरूषजमातीबद्दल आदराची भावना आहे, कारण माझे वाईट अनुभव हे त्या त्या पुरुषाचे व्यक्तीगत दुर्गुण होते, सगळेच पुरूष तसे नसतात हे मला माहित आहे.