"कर" आहे त्यालाच "डर" आहे…

हे काय आहे? शिव्यांचा कारखानाय का? कावीळ ? मला पिवळं दिसतंय?

समस्येकडे बघायचा हा दृष्टीकोन महत्वाचा आहे.

वरच्या सरंजामशाही च्या मताशी सहमत आहे. अनेक ठिकाणी लोक कोणीतरी 'राजे' निवडून देतात असेच वाटते. एकदा निवडून दिला की भगवान भरोसे. कधी 'बदल' करायचा म्हणजे वेगळ्या पक्षाचा राजा निवडून द्यायचा. रस्त्यावरचा खड्डा, एखादे ट्रॅफिक चा व्ह्यू अडवेल असे वाढलेले झाड असल्या गोष्टी महिनोन्महिने दुरूस्त होत नाहीत. पण त्यावरून शिव्या घालण्याव्यतिरिक्त सर्वसामान्य माणूस काहीही करत नाही. आणि बहुतेकांना हे दुरूस्त करायची जबाब्दारी कोणावर आहे हे ही माहीत नसते. मलाही नसायचे. आमच्या जवळच्या एका रस्त्यावरच महापालिकेचे वॉर्ड ऑफिस, तेथून सुमारे ५० फुटांवर रस्ता अत्यंत वेडावाकडा खोदलेला व नंतर तेथे मिनि-टेकड्या होतील असा भरलेला. रोज तेथून जाताना लोक गाड्या जमतील तशा वळवून एकमेकांना अडवत, किंवा उंच भागावरून कशीबशी नेत येजा करत. पण माझा अंदाज आहे की त्या वॉर्ड ऑफिस पुढे दोन मिनीटे थांबून आत जाउन त्याबद्दल तक्रार करणारे फार नसतील (नाहीतर ते इतके दिवस तसे राहिले नसते). मी ही फार भारी आहे अशा उच्चासनावरून हे लिहीत नाहीये. मी एकदा गेलो त्यांना सांगायला की ते किमान सपाट करा. आता अशा ठिकाणी एकटा नागरिक म्हणून गेलात तर कुत्रे विचारणार नाही असा समज होता. त्यामुळे मी मेम्बर असलेल्या एका "संस्थेतर्फे" तेथे गेलो (त्या संस्थेचे ट्रॅफिक बद्दलचे काम मी अधूनमधून करत होतो तेव्हा, त्यामुळे ही तोतयागिरी नव्हती). या संस्थेला ओळखणारे बर्‍यापैकी लोक आहेत. त्यामुळे त्यांनी मला काय करावे लागेल ते नीट सांगितले. पण ज्यांच्याशी बोलायचे ते तेव्हा तेथे नव्हते. त्यानंतर मी कामासाठी बाहेरगावी गेलो व तेथून जाण्याची माझी गरज काही दिवस मागे पडली, व हे कामही. नंतर काही दिवसांनी ते झालेले होते (त्यात माझा काहीच हात नव्हता, कारण बहुधा तेव्हा ती तक्रार लेखी नोंदवली गेलेली नव्हती). वॉर्ड ऑफिस, मनपाचा उद्यान विभाग वगैरे काही ठराविक विभाग आहेत जेथे ही कामे होऊ शकतात. एकदा गेलात तर लगेच होईल असे नाही. पण अशी कामे घेउन तेथे जात राहिलात तर ओळखी होतात, मग तुमची दखलही जास्त घेतली जाते (ऑफिस मधे असते, तसेच 'नेटवर्किंग' केले तर चांगले). आणि एखाद्या अशी कामे करणार्‍या संस्थेत सामील व्हा, त्याचे सभासद म्हणून जा, म्हणजे सहसा दखल घेतलीच जाते. आणि थोडी 'सर्कारी' स्टाइल सहन करण्याचा पेशन्स ठेवा :)

" सकाळी पोट चांगलं खळखळून साफ व्हायला हवे "

ह्याचसाठी जीव जळतो … का ही जीवघेणी क्रूर थट्टा ?

ह्याचं भिकारचोट वृत्तीचा कंटाळा आलाय मला. साला कष्ट करायचे मरमर करायची आपण. प्रत्यक्ष अप्रत्यक्ष करांच्या नावाखाली दबुन जायचं. महिन्याच्या दुसर्‍या आठवड्यापासुन फक्त पगाराची वाट पहायची एवढचं कनिष्ठ मध्यमवर्गियांचं आयुष्य झालेलं आहे. ह्या महिन्यात आजारी आई-बापाला दवाखान्यात न्यायचं का दुधाचं बिल द्यायचं अशीहि वेळ येते. झोपडपट्टीवाल्यांना ना टॅक्स ना वीजबील ना पाणीपट्टी ना घरपट्टी. वरनं फुकटं घरं. व्वा!!! बरं ह्यांना गरिब म्हणावं तर झोपड्या झोपड्यांवर डिशटीव्हीच्या डिश दिसतात. हातामधे स्मार्टफोन दिसतात. हातात गळ्यात गावगुंडगोफ दिसतात. दारु नशापाण्यावर उडवायला पैसा असतो. काही श्रीमंत लोकांकडे एवढा पैसा आहे की रोज दोन हातांनी उधळला तरी कमी पडणार नाही. कर मात्र किती भरतात? अगदी ते रोजगार निर्मिती करत असले तरी हे चुकीचचं नाही का?

असे प्रकार अनेक ठिकाणी बघायला मिळतात. तरीही काही लोक विचारतात की "कोण हातपाय न हलवता तुमच्या कष्टांवर मजा करतोय". असो.

खरं आहे आपण म्हणता ते, तुमच्या-आमच्या सारख्या कायदेपालन करणाऱ्या लोकांना, अशी अनधिकृत बांधकामे व त्याला मिळणारा राजाश्रय, पाहून, व्यथित व्हायला होते. तुमच्या या मुद्देसूद प्रतिक्रियेच्या ताजमहालाला, माझ्या सारख्याकडून विटा लावणे म्हणा हव तर, पण तुमच्या प्रतिक्रियेत अनधिकृत बांधकामाचे जे योग्य उदाहर आलेले आहे, तो फक्त ऐक प्रकार आहे डी-ग्लाम अनधिकृत बांधकामाचा. त्याला पुरवणी म्हणून मी खाली ग्लामराइस्ज्ड अनधिकृत बांधकामाच्या उदाहरणाचे फोटो दाकावीत आहे. . . . . . . . .

प्रश्णचिन्ह राहिलयं प्रतिसादात :)

प्रश्न असा आहे कि करायचे कोणी आणि कुठून सुरवात करायची. सगळ्या चर्चेत एकाच मुद्द्याला धरून कीस पडला जातो आणि मग त्याला प्रत्त्युतर म्हणून तुम्ही कसे असे होतंय. म्हणजे गरीब झोपडट्टी विषय आला कि सुशिक्षित कसे करतात असे होतंय. खरी गोची आहे कि आहेत ते कायदे लोकांनी पाळावेत किंवा त्याची अमलबजावणी कशी करायची. इथेच खरी गोम आहे. कारण कायदे पाळायला लागले तर राजकारणी आणि बाबू लोकांची वरकमाई बंद होईल. बर ह्यांच्या जीवावर चालणारी अनेक दुकाने आहेत. म्हणजे बघा आरटीओ. तुम्हाला पटो अथवा न पटो एजंट गाठला कि काम होते. मग एजंट वाले लोक मारणार त्यांचा ह्याला विरोध. सुशिक्षित काय कमी आहेत का.एकेकाळी धनकवडी म्हणजे सुशीक्तींची झोपडपट्टी ह्या नावाने प्रसिद्ध होती. कारण तिथे सगळे नियम धाब्यावर बसवूनच बांधकामे झाली आहेत. त्यामुळे तुम्ही म्हणता आहात त्यात तथ्य आहे पण लगाम कोण घालणार? सुरवात कुठून करायची. आता सगळेच सोकावले आहेत. जॉ उठतो त्याला आरक्षण पाहिजेल अथवा फुकटात काहीतरी मिळाले पाहिजेल. कारण बाकीच्यांना मिळते आहे. हे सगळे विचित्र आहे आणि जॉ त्यातल्यात्यात नियम पाळतो त्यालाच तुम्ही बोल लावायला लागलात कि तुम्हाला लोक असेच बोलणार.

हा राजधर्म न पाळण्याचा परिणाम आहे. राजा कालस्य कारणम्. आणि लोकशाहीत जनताच राजा आहे. राज्याच्या समस्येच्या गंभीरतेच्या प्रमाणात राजाची जबाबदारी वाढते. आपल्या लोकशाहीत जनतेला मालकीहक्कांबाबत तोडीफार (बरिचशी चुकीची) कल्पना आली आहे, पण राजधर्माच्या बाबतीत बोंब आहे. राजकारण्यांचा भ्रष्टाचार, गुंडागर्दी, मनगटशाही, बेदरकारपणा वगैरे समस्या म्हणजे शक्तीचं एक प्रकारचं प्रकटन आहे. त्यात न्युसेन्स व्हॅल्यु भरपूर आहे कारण त्यामागे सामर्थ्य आहे. त्याला उतारा म्हणुन त्याहुन मोठं सामर्थ्य प्रकट झालं तरच हा प्रकार थांबेल. अन्यथा हात चोळत बसण्यापलिकडे काहि करता येत नाहि.

चांगले आहे पण मी का सोडायची? जेंव्हा आपले नेते आणि त्यांची कुटुंबे फुकटात सरकारी खर्चाने राहणार. ह्यांना सगळे द्यायचे आणि आपण मात्र सोडायचे हे काही पटत नाही. तसे असेल तर सगळ्या यच्चयावत पुढारी लोकांची हि नको ती सबसीडी बंद करा. इतकेच आहे तर मोदी ह्यांनी आधी आपल्या सरकारातील मंत्र्यांना सांगावे आणि नुसते सांगू नये तर ते अमलात आणावे. शेवटी लोक लीडरला फॉलो करतात. थोडाकाळ लोक सोडतील पण बाकीचे फुकटात रहात असतील तर ह्याचा काहीही फायदा नाही.

तुम्हाला कळलंय सामान्य नागरिकांना काय म्हणायचंय...