शब्द नाहीत. या मुलीच्या चेहऱ्यात एक दर्द लपलेला दिसतोय... बास्स, तीच प्रतिक्रिया समजा या लेखनावर.
एक प्रश्न आहेच - या छायाचित्राची खरंच आवश्यकता आहे का? मला नाही वाटत... ते नसल्यानं लेखनात खोट नसती आली. ते आल्यानं लेखनात भर नाही पडली. माझ्यासह चार नजरांमध्ये तो चेहरा पक्का रुतून बसणार आता. ते दुखणं सोसणं आलं. :(
मोडकसाहेब,
याबद्दल तिला कल्पना दिली आहे. 'तेरे बारेमे लिखना है इसलिये तेरे साथ फोटू निकालना है' असं तिला सांगितलं आहे..
जबाबदारी माझी!
वाटल्यास तिला फोन करून खात्री करा. व्य नि ने तिचा मोबाईल नंबर कळवू का? :)
असो, प्रतिसादाकरता धन्यवाद मोडकगुरुजी!
तात्या.
तात्या,
परवानगीचा मुद्दाच नाही. ती तुम्ही घेतली असावी असा अंदाज होताच. तोच बरोबर ठरला. रोशनीच्या वेळीही छायाचित्रावरून चर्चा झाली होती. अर्थात, मी ती केली नव्हती, पण तेव्हाच्या तुमच्या उत्तरावरून परवानगी हा मुद्दा नाही हे ध्यानी होते.
माझा मुद्दा वेगळा आहे - अशी छायाचित्रे टाकावीत का? या मंडळींच्या या ओळखी अशा व्यक्त कराव्यात का? तुमच्या याच लेखात मिपाच्या एका सदस्याचा उल्लेख आहे. त्याची प्रायव्हसी आपण जपतो, त्याचा तो अधिकार आहे. तसाच अधिकार याही मुलीचा आहे असे माझे मत आहे. मुलीचाच नव्हे केवळ, तिची आई, आजी, मावशी, आत्या... कोणीही असो, त्यांचाही आहे. त्या दृष्टीने मला ते छायाचित्र केवळ अवांतर वाटते. मी म्हटले तसे, त्याने लेखनात ना भर पडते, ना ते नसल्याने खोट येते. त्यांची एक विशिष्ट परिस्थिती आहे. आणि म्हणून तर त्यांची प्रायव्हसी अधिक महत्त्वाची मानली पाहिजे आपण. लेखनाची संवेदनशीलताच हरपते असे छायाचित्र आल्यानं.
या विषयावर मला वाद करायचा नाही. परवानगी वगैरे मुद्दे माझ्या डोक्यात नाहीत हेच फक्त स्पष्ट करायचं आहे.
मी म्हटले तसे, त्याने लेखनात ना भर पडते, ना ते नसल्याने खोट येते.
माझ्या मते लेखनात भर पडते. असो, तरीही आपला मुद्दा विचार करण्यासारखा आहे.. मनापासून धन्यवाद.
विचाराअंती ठरलेच तर चित्र काढून टाकीन..
तात्या.
फोटो पाहून तितका अंदाज येणार नाही, परंतु प्रत्यक्षात ती खूप रेखीव आहे, सुरेख आहे!
देव रुप देवुन किती मोठी किंमत वसुल करतो हे तरी निदान कळाले.
-----!
तात्या.
याबाबतीत खरंच देवाचे आपल्यावर लाख लाख उपकार आहेत असे वाटते.. Thank GOD for giving us birth at right and dignified place - worth to call a HOME !
चांगल्या घरात जन्माला येणे, चांगले सुशीक्शीत, सुसंस्क्रुत अम्मी- अब्बु (ज्यांच्या साठी ईज्जत-आब्रूच सर्व काही ) देवाच्या क्रुपेने मिळणे यालाच नशीब म्हणतात की काय ?
पण हीच्या आज्जीवर खरंच चीड येत आहे अन बापावरही ...
अपने नाजायज ख्वाहीशोंकी तर्जुमानी ईतनी गिरी हुई हद् तक कोई मां कैसे कर सकती है ?? या प्रश्नांनी फक्त परेशान ही नहीं हैरान कर दिया ! ती बाई खरंच तिची सख्खी आज्जी आहे की सावत्र.. की पोरी उचलून आणून धंद्याला लावणारी ???
यह क्या जगेह हैं दोस्तों ??....
यह कौनसा दयार (घर) है ??
हठे - निगाह (Horizon) - तक जहां ..
गुबार (धुळ ) ही गुबार है !! :-(
फोटो च्या बाबतित श्रावण मोडक यांच्याशी पुर्णतः सहमत कारण ... तात्या ,सगळेच तुमच्या सारखे भावूक , संवेदनशील असते तर त्यांचे जग खरच थोडेसे सुंदर झाले असते
जाने-अनजानेमें उठेंगी कई निगाहें .. खरीदार की तरह ... :-(
~ वाहीदा
यात्रीशी सहमत ...
छोटेसे आणि छानसे स्फुट आवडले असेच म्हणतो .
मस्त लिहले आहे तुम्ही ...
------
छोटा डॉन
एखादा "प्रण अथवा रिझॉल्युशन" म्हणजे काय ? जास्त काही नाही, मस्त गाजावाजा करुन ८ दिवसातच पहिली पाने पंचावन्न करणे.
आता आमचा "लेखन न करण्याच्या" प्रतिज्ञेचेच पहा ना ... ;)
तात्या
आज बरेच दिवसांनी पुन्हा एकदा अस्वस्थ व्हायला झालं.
त्या शिवाय करू तरी काय शकतो?
सालं, कधीकधी अशावेळी स्वतःचाच राग येतो.
शक्य झालं तर तुमच्या या शबनमला सांगा तुझ्या पोरीला नको टाकू या धंद्यात शिकव, मोठी कर दुसरीकडे सेटल करण्याचा प्रयत्न कर.
तात्या, या विषयावरचे तुमचे लिखाण नेहमीच थोडे अस्वस्थ करून जाते. पण मग जगात सगळेच सापेक्ष असते असेही वाटते. नेहमीप्रमाणे चांगले मुक्तक.
अवांतरः फोटो टाकायला त्या व्यक्तीची हरकत नसेल तर मनाई नसावी.
बिपिन कार्यकर्ते
तात्या,
तुम्ही पाहिलेल्या दुनियादारीतली पुन्हा एका कोणाची तरी दर्दभरी कहाणी. असे लेखन वाचल्यावर काय प्रतिक्रिया लिहावी ते कळत नाही.
अनंतछंदी प्रमाणेच म्हणतो ''शक्य झालं तर तुमच्या या शबनमला सांगा तुझ्या पोरीला नको टाकू या धंद्यात शिकव, मोठी कर दुसरीकडे सेटल करण्याचा प्रयत्न कर''
-दिलीप बिरुटे
तात्या साला ग्रेट काम, ग्रेट काम करतोयस तू.. बाजारात जाऊन त्यांच्या समस्या समजावून घेऊन विम्याचं महत्त्व पटवून देतोयस.. त्यांना पैसा वाचवायला, पुढचा विचार करायला प्रवृत्त करतोयस.. डबल ढक्कन सारख्यांना पोटाला आणि डोक्याला काम देतोयस.. मानलं!
बाकी लेखावर प्रतिक्रीया काय देऊ, भावना पोहोचल्या रे ! !
हे विशेष. जोवर नुसती घृणा आहे, तोवर असे काही चांगले करता येत नाही.
आधी कीव, मग करुणा, मग कार्य जर व्हायचे असेल, तर घृणेने बाजूला होणे आवश्यक आहे.
अनुभवकथन हृदयस्पर्शी आहे.
तेरा जबाब नही तु तर ग्रेट !! काय लिहीले आहेस तुला एकदा भेटायलाच हवे असे आता वाटू लागले आहे.काँग्रेस हाऊस म्हणजेच बंबई संगीत मंडळ (ती पाटी आम्ही पाहून आहोतच) समोरच कॉंग्रेस हाऊस नावाचा बार आहे थोडे पुढे केनेडी पुलापाशी बरेच कुंटण खाने आहेत (जहा हर रात जिस्म का सौदा होता है)
बरे तो मिपा सदस्य कोण होता ते नाव सांगितले असतेत तर बरे झाले असते.तो तिथे का गेला? कारण काय? त्याला तरुणाला सांगा एकटा दुकटा तेथे जाऊ नकोस म्हणून .
आपला
थोडीफार मुंबई माहीत असलेला
विकि
साला काही ही म्हणा पण पोरगी आहे नैचरल ब्युटी....
कोण म्हणणार तिला पाहुन कि ती वैश्या आहे ते...
तात्या तुम्हाला पाहुन खरच वाट्ते की खरच आयुष्य जगणे ईतके सोपे असु शकते काय?? साला ना जास्त पैश्याचे लालच ना काय??
जे आहे ते समोर उघड्या पुस्तकाप्रमाणे....
--(रोशनी ची आतुरत्तेने वाट पाहणारा)नि३.
अवांतर : लिहा आरामान तात्या लागु द्या तुमचा मुड काहि फीकीर नाही
ईतके दिवस वाट पाहीली काही दिवस आणखी सही...
नथ उतरवणे वगैरे शब्द ऐकून 'किशोर शांताबाई काळे' यांच्या कोल्हाट्याचे पोर याची आठवण झाली. त्यात पण चिरा उतरवणे वगैरे शब्द आहेत.
सुंदर लेखन तात्या..
पुण्याचे पेशवे
एरवी सगळे कागद सारखेच. फक्त कागदाला अहंकार चिकटला की त्याचे सर्टीफिकेट होते.
Since 1984
निशब्दः ,
तात्या, सुन्न झाले. खरेच बरेच प्रश्ण पडले. तुम्हाला ह्या विषयची माहीती आहे वाचून एक प्रश्ण विचारल्याशिवाय रहावत नाही,
ह्या 'बायकांनी' स्वताचे असे आयुष्य काढले असते तरीही त्यांना स्वताच्या मुलींना तेच करायला भाग कसे पाडतात? निव्वळ पैसा म्हणून?
का काहीच मार्ग नाही म्हणून?
शबनम ला कधी विचारले का की, तिला तिच्या मुलीने काय करावेसे वाटते?
खूपच प्रश्ण पडलेत.....
तात्या, हा भाग वाचून मग रौशनी पण अगदी पटापट वाचून काढली. पाच नंतर इतर भाग कुठे आहेत रौशनीचे.
हमने उनको भी छुप छुप के आते देखा इन गलियोमे..! ह्या गाण्याबद्दल लेख असेल असे वाटले होते.
पण असे काही वाचले की वाईट वाटते.
जितक्या काही अश्या मुलींच्या सहवासात तात्या तुम्ही आहात त्यांना आर्थीकसाक्षरता, गुंतवणूक, पैशाचे नियोजन शिकवून, चांगली मदत/ मोठे काम करत आहात.
तुमच्या कार्याबद्दल बोलणं आमच्यासारख्या 'मी आणि माझं' या मर्यादित वर्तुळात रहाणा-यांना अशक्य आहे!
ती सुंदर निष्पाप पोर तिच्या आईच्या मार्गावर जाऊ नये, एवढीच देवाजवळ प्रार्थना!
क्रान्ति
ध्यानम् मूलम् गुरुमूर्ति, पूजामूलम् गुरु पदम्
मंत्र मूलम् गुरुवाक्यम्, मोक्षमूलम् गुरुकृपा
अग्निसखा
छान हृद्य व्यक्तीचित्र.. अस्वस्थ करणारं!!
मलाही फोटो अनावश्यक वाटला..
विषेशतः तुम्ही जेव्हा व्यक्तीचित्र लिहिता तेव्हा ते थेट डोळ्यासमोर उभं असतं अश्यावेळी वेगळ्या चित्राची गरज नाही असे मला वाटते.
ऋषिकेश
------------------
बुद्धीसाठी लोह वाढवणारी औषध घ्यायला लागल्यापासून "डोकं गंजलं तर!" ही भिती वाढली आहे
तात्या,
तुमचा हा लेख वाचुन अस्वस्थ झाले..
बाहेरच जग किती भयानक आहे आणि आपण किती सुरक्षित वातावरणात वाढलो आहोत याची जाणीव झाली...
बाकी लेख खुप छान झाला आहे..
आणि तुम्हाला मनापासुन __/\__
-स्मिता
उत्तम सल्ला आणि चांगला लेख.
सुदैवाने अभिजात संगीत या एकाच गोष्टीचे मनमुराद व्यसन असल्यामुळे आजतागायत कधी पाय घसरला नाही, कधी वाहवत गेलो नाही. असो..!
जियो!
Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.
तात्या,
रौशनीसारखेच शबनमही अस्वस्थ करुन गेली, तिची मुलगी तरी ह्या धंद्यात न यावी अशी प्रार्थना पण प्रत्यक्षात काय परिस्थिती असेल ..
मलाही फोटो अनावश्यक वाटला, फोटो असल्या किवा नसल्यामुळे तिच्या कहाणीतला दर्द कमी ,जास्त होत नाही. लागायची ती ठेच लागतेच.
स्वाती
छान लेख, तात्या. अस्वस्थ करून गेला. फोटो पाहिल्यावर तर अजूनच काळजात चर्र झालं . ह्या सुंदरतेला शापित सौदर्य म्हणावे का?पैश्याचं महत्व पटवून देण्याचं आणि पैसा कशाप्रकारे गुंतवावा ह्याची माहिती देण्याचं उत्तम काम आपण करीत आहात.
एखादी सत्यघटना वाचल्यावर त्यातील व्यक्तीरेखा प्रत्यक्षात कशा दिसत असतील , कथा वाचताना आपल्या डोळयासमोर एक चित्र उभे राहते ते तसेच वास्तवात असेल का? असे प्रश्न उभे राहतात. चित्रामुळे त्यांची उत्तरे मिळाली.
साला...
आपली दुनीयाच बरी आहे. "कॉग्रेस हाऊस " म्हट्ल्यावर मला वाट्लं तुम्ही राजकीय पक्षाच्या आरामगृहाबद्दल लिहीलय , आणि राजकारणी लोक हे करतातच...असही वाटून गेलं....
आपली पोहोच इतकीच...तरीही तात्यांच कौतुक करायला पाहीजे...अशा दुनीयेत राहुन शील सांभाळणे काय खायचं काम नाय...
तरीही अशी वेळ दुश्मनावर पण येऊ नये....तिच्यामारी आमचं पापभीरू मन....
वाटाड्या...
प्रतिक्रिया
नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी