सगळे भाग वाचले. काहीतरी वेगळं वाचायला मिळाले. याला थोडा बहुत इतिहासाचा (किंवा महाभारत वेगवेगळ्या शैलीत लिहीले गेले त्याचा ) आधार असावा असे वाटते आहे. कदाचित अभिरांचा इतिहास असावा. एकुणच खुप रसरशीत कलाकृती.

खूपच छान लेख

वेगळे इंटरप्रिटेशन लैच आवडले. हे वारंवार वाचण्यात येईल!!!!!

आफ्टर वॉर कथा आवडली ! जर महाभारत इ.स. पूर्व १५००० ते ७००० मध्ये घडल असेल तर सुनामी ची गोष्ट खरी असायला पाहिजे…त्या काळात समुद्राची पातळी सुमारे ५० ते १०० मीटर्स ने वाढली होती. (ice एज संपत होता म्हणे) द्वारके समोरच्या समुद्रात अवशेष सापडलेत म्हणे…खरं आहे काय ?

"The Temple Fort of Dwarka, at the entrance of the Gulf of Kutch," from the Illustrated London News, 1860

जबरदस्त लेखमाला.

खूप सुंदर लेखमाला झाली. लेखनशैली अतिशय सुरेख.

महाभारताचा अभ्यास आणि हाती असणारी विविध छायाचित्रे ह्याच्या अनुषंगाने केलेला कल्पनाविलास वाखाणण्याजोगा आहे. अभिनंदन.

कल्पना विस्तार म्हणून आवडली

लेखमाला तर आवडलीच आणि त्यानिमित्ताने बॅटमन, मनिम्याऊ आणि चित्रगुप्त यांची माहितीपूर्ण चर्चाही तेवढीच आवडली. मिपावरील ज्ञानी सदस्यांचा अभिमान वाटतो.

श्रीकृष्ण उवाचः हे अभीरमन्यो, मी तुला ओळखू शकलो नाही असे तुला वाटले तरी कसे? वास्तविक तुला द्वारकेत आणायचा एकमात्र उद्देशच हा होता की तुला शिक्षित करून,राज्यव्यवहाराचे धडे देऊन तुला परत तुम्हा अभीरांमध्ये पाठवावे व तुझ्या माध्यमातून तुम्हा अभीरांची अज्ञानाच्या अंधकारातून मुक्तता करावी. आता मूळात आही यादवच जरासंधाच्या सततच्या हल्ल्यांपासून मुक्त होण्यासाठी इथवर येऊन ही नगरी स्थापन केली. सतत त्रासलेल्या, गरिबीत पिचलेल्या यादवांना नव्या नगरीची ही संधी फारच मोठी वाटली. साहजिकच तुमच्यावर अत्याचार सुरु झाले. द्वारकेचा राजा वसुदेव, युवराज बलराम. मी मात्र कनिष्ठच. अर्जुनापेक्षा प्रिय मला दुसरे कोणीही नाही. साहजिकच अर्जुनाकडे, पर्यायाने पांडवांकडे माझा सततच ओढा राहिला, साहजिकच मी द्वारकेत कमी व हस्तिनापुरात व त्यानंतर इंद्रपस्थातच जास्त राहिलो, तस्मात यादवांकडून तुम्हा अभीरांवर होणार्‍या अन्यायाबाबत माझे तुम्हांकडे दुर्लक्षच झाले. अर्जुन व माझ्या मैत्रीचे हे नातेसंबंध अधिक गहिरे करण्याची माझी इच्छा होती त्यामुळेच माझी प्रिय भगिनी सुभद्रा हिचा विवाह मी इतरांशी पर्वा न करता अर्जुनाशी लावून दिला. द्वारकेच्या पाठीशी पांडवांचे प्रचंड सामर्थ्य उभे राहावे हा उद्देशही होताच पण तो तसा दुय्यमच. अर्थात सुभदेच्या बाबतीत तुझ्यावर अन्यायच झाला पण तत्कालिन परिस्थितीचा विचार करता हे शक्य तरी झाले असते का याचा विचार कर. माझ्या कोपिष्ट बंधूने तुला तेव्हाच मृत्युदंड दिला असता. एका परीने मी तुझे तेव्हा प्राणच वाचविले आहेत. राजसूय यज्ञात मी केलेल्या शिशुपाल वधाबद्दल तू मला दोष देत आहेस पण शिशुपाल आम्हा यादवांचा कट्टर वैरी होता हे तू ध्यानात घेत नाहीस. आपल्या वैर्‍याने आपला काटा काढण्याआधी आपणच त्याचा काटा काढावा हे तर समाजमान्यच आहे. जरासंधाचा जावई असलेला हा शिशुपाल जरासंधाच्या वधानंतर आम्हा यादवांना सुखाने जगू देणार नाही हे तर उघडच होते. निमित्त मिळताच मी त्याचा काटा काढला पण यात मजकडे यत्किंचितही दोष जात नाही. दोष असलाच तर इतकाच त्यासाठी मी जागा आणि वेळ चुकीची निवडली. पांडवांच्या यज्ञात व्हायचा तो अपशकुन झालाच. पण या निमित्ताने आम्हा यादवांचा दरारा वाढायलाही सुरुवात झाली. तू म्हणतोस की शस्त्रयाग केलेल्या अर्जुनाला मी युद्धासाठी प्रवृत्त केले. मला तसे करणे भागच होते. वास्तविक मी युद्ध थांबवण्याचा निकराचा प्रयत्न केला. शिष्टाईसाठी मी खुद्द हस्तिनापुरात जाऊन आलो, इतकेच नव्हे तर पांडव संपूर्ण इन्द्रपस्थासाठी आग्रही असताही मी केवळ माझ्या जबाबदारीवर पांडवांसाठी फक्त ५ गावांची मागणी केली पण सत्तांध दुर्योधन तेव्हढीसुद्धा द्यायला तयार झाला नाही. अंध राजा, हतबल भीष्म, पुत्रमोही द्रोण, मदांध दुर्योधन त्याचे कुटील सल्लागार कर्ण, शकुनी आणि दु:शासन. एकूण युद्ध अटळच बनले होते. आणि ऐन युद्धाला प्रारंभ होण्यापूर्वी माझा सखा अर्जुन हात गाळून बसला. अर्जुनासारखा प्रबल वीर जेव्हा असा शस्त्रत्याग करतो तेव्हा सैन्याचे मनोधैर्यच त्याला सोडून जाते. साहजिकच पांडवांचा पराभव तसेच त्यांचा वंशविच्छेदही दुर्योधनाच्या हातून झाला असता. तेव्हा अर्जुनाला पुनः युद्धसंमुख करणे मला भागच होते. विजय हा पूर्णपणे विजयच असतो, जरी तो कुठल्याही परिस्थितीत मिळाला तरी. प्रचंड संहार झाल्याने पांडवांना जरी वृद्ध, अपंग प्रजाच प्राप्त झाली तरी अंतिमत: विजय त्यांचाच झाला. परिक्षिताच्या रूपाने त्यांचा वंश अंकुरु लागला आहे त्याचबरोबर त्यांची प्रजासुद्धा लवकरच बहरेल. युद्दानंतर मात्र आम्हा यादवांना कोणी शत्रूच न उरल्याने आम्ही यादव मात्र कमालीचे सामर्थ्यशाली झालो. अनिर्बंध सत्ता ही नेहमीच षडविकारांना निमंत्रण देते. युद्धातल्या भीषण संहारानंतर मी सुद्धा द्वारकेतील माझे उरलेसुरले लक्ष सुद्धा काढून घेतले व हळूहळू विरक्तीच्या मार्गावर लागलो. यादवांचा विनाश अटळ होताच. त्यांच्या मरणाने ते गेले. मला त्याबद्दल यत्किंचीतही दु:ख वाटत नाही, किंबहुना मी आता सर्वच सुखदु:खांच्या पलीकडे गेलो आहे. आता माझा मृत्यु तुझ्या रूपाने माझ्या समोर उभा ठाकला आहे याची मला पूर्णपणे जाणीव आहे. माझ्या वधाच्या रूपाने तुझ्यातील खदखदता ज्वालामुखी तरी शांत व्हावा.