"आपल्या बदलत्या जीवन शैलीचा हा परिणाम आहे." आणि आपल्या हिंदू संतवाणी कडे झालेले दुर्लक्ष... (आता हिंदू म्हणाल्याने काही मुद्दाम गहन विचार करणारे इथे मतांची पिंक टाकायला येतीलच... पण त्यांनी येवू नये...ही विनंती....)

थेंबे थेंबे तळे साचे...... आणि एक उत्तम घर एका गावाला सुधारून टाकते एक गांव एका राज्याला सुधारु शकते. आणि एक राज्य एका देशाला सुधारु शकते. बापूंचे वाक्य आहेच... खेड्यात जा आणि खेडी सुधारा...

आम्ही इंग्रजी हॉटेलांत जेवतो.बरेच जण खानावळीत जेवतात.

फारच थोड्या लोकांनी पाहिला असावा; थेट्रात दहा-बाराच्या वर डोकी दिसत नव्हती पहिला आथवडा असूनसुद्धा.

चित्रपताची म्हणावी तशी जाहीरात झाली नव्हती. मला वाटतं हे एक कारण असावं.

http://www.supernanny.co.uk/TV-Show.aspx ही वेबसाइट देखिल पहा. आम्हला जुळे आहेत अनि या वेबसाइटवरच्या टिप्स खुप उपयोगी पडल्या आहेत.

पि रा ताई, प्रतिसाद द्यावा कि नाही या संभ्रमात होतो. जसे मुलाला त्यःच्या सद्वर्तनाबद्दल बक्षीस द्यावे तसेच दुर्वर्तनाबद्दल शिक्षा सुद्धा द्यावी. मुलांचे मानसशास्त्र हे एका पातळी पर्यंत ठीक असते. दीड दोन वर्षाची मुले हॉटेलात आईच्या थोबाडीत मारताना पाहतो तेंव्हा आयांना किती कानकोंडे होते ते आपल्याला दिसून येते. दीड वर्षाच्या मुलाला आपण करतो आहे हे चूक आहे हे नक्की कळते.पण आक्रस्ताळे पन केला कि मनासारखे होते हे कळून आले कि ती आपल्याला पाहिजे ते करण्यासाठी तसेच परत परत करीत राहतात. एक लहानसा फोक/ छडी आणून ठेवा आणी तो आक्रस्ताळे पण करायला लागला तर प्रथम दोन वेळा स्पष्ट शब्दात सांगून पहा. (त्याने तो बहुधा सुधारणार नाही त्याने तुमचे पाणी जोखले आहे. यानंतर त्याचे हात धरून त्याला घट्ट जमिनीशी दोन ते तीन मिनिटे दाबून ठेवा याने हि त्याने ऐकले नाही तर त्या फोक किंवा छडीने एक वळ उठेल इतके जोरात मारा. आणी या वेळेस त्याला कोणतीही दया दाखवणे चुकीचे ठरेल. त्याला हि गोष्ट स्पष्ट पणे सांगणे जरुरीचे आहे कि कोणालाही चावणे किंवा ओरबाडणे खपवून घेतले जाणार नाही.त्याने परत चावले किंवा ओरबाडले तर परत एक छडी ओढा. तिसर्या छडी पर्यंत मुलाला नक्की कळून येते कि आपला आक्रस्ताळे पणा खपवून घेतला जाणार नाही. मुलगा दहा मिनिटे रडेल तर त्याला रडू द्या मुळीच सहानुभूती दाखवू नका. तुम्हाला हे झेपणार नसेल किंवा तुम्हाला रडायला येणार असेल तर तुमच्या यजमानांना सांगा. मध्येच तुम्ही कच खाल्लीत तर मुलगा तुमचे पाणी जोखेल आणी पुढच्या वेळेस आणखी आक्रस्ताळे पणा करेल. पुढच्या वेळेस मुलाने याची पुनरावृत्ती केली तर परत छडीचा वापर करण्यास कचरू नका एकदा मुलाला हे स्पष्टपणे कळले कि आई वडील भलत्याच गोष्टी खपवून घेत नाहीत कि तो आपोआप सुधारेल. हे आपल्याला जमणार नसेल तर सोडून द्या. या गोष्टीची मुलाचे आजी आजोबा असतील तर त्यांना स्पष्ट शब्दात कल्पना देणे आवश्यक आहे अन्यथा दुसरा मोठा यात पडणार असेल तर आपले प्रयत्न व्यर्थ जातील. कारण हीच गोष्ट मुलगा पुढे बाहेरच्या मुलांबरोबर करेल तेंव्हा ते ती मुले खपवून घेणार नाहीत आणी एक तर त्याच्याशी कोणी खेळायला येणार नाही किंवा त्याला मार खावा लागेल. मुलांना वेळेत शिस्त लावणे आणी कोणती गोष्ट खपवली जाणार नाही हे स्पष्ट शब्दात सांगणे अत्यंत आवश्यक आहे अन्यथा पुढे आई वडिलांना रडायची पाळी येउ शकते. वरील गोष्ट मी माझ्या स्वतःच्या आक्रस्ताळ्या मुलाला सरळ करण्यात यशस्वीपणे वापरली आहे. सुदैवाने माझ्या घरी माझी पत्नी आई आणी वडील यांच्या कडून मला पूर्ण पाठींबा होता. माझी आई एम ए बी एड आणी एका शाळेची मुख्याध्यापक होती मुलाचे मानस शास्त्र घेऊन बी ए झालेली होती. माझ्या आई वडिलांपैकी एक मुलाला रागवत असेल तर दुसरा कधीही मुलाला पाठीशी घालत नसे. आणी जरी पालकाची चूक असे तरीही मुलासमोर कधीही पाणउतारा करीत नसे. हीच गोष्ट मी माझ्या मुलांबाबत करतो. बाबा वेडेच आहेत आई वाईटच आहे असे मुलांचे सांत्वन कधीही करू नये (असे न केल्यास मुलांना आई किंवा वडिलांची किंमत राहत नाही) माझ्या आईवडिलांची एक शिस्त होती कि शिस्तीच्या वेळेस शिस्त आणी लाडाच्या वेळेस लाड त्यात सरमिसळ नाही. हा उपाय आजच्या पिढीतील नव्या आईबापाना पटेल असे नाही म्हणून मी प्रतिसाद द्यायला कचरत होतो. आपल्याला पटेल तर करा नाही तर सोडून द्या. मुलांचे मानसशास्त्र या विषयावर एखाद्याला पिंक टाकायची असेल तर टाका मी प्रतिसाद देणार नाही.कारण यावर कितीही वितंडवाद घालता येईल. मी बरोबर कि चूक हे मी माझ्या मुलांच्या बाबतीत स्वताला सिद्ध केले आहे इतरांना सिद्ध करायची मला गरज वाटत नाही

तुमचं बरोबर आहे की आज कालच्या पालकांना हे पटणार नाही. मलाही पटले नाही. म्हणजे मला मुद्दा पटलाय पण उपाय नाही. मी माझ्या मुलाला छडीने मारु शकणार नाही. अर्थात मी त्याला पाठीत धपाटा घालणे हा प्रयोग केलाय. मग त्याला ओरडणे आणि त्याच्याशी न बोलणे. त्याने बोचकारलं तर हातावर फटका मारणे इ. पण मुळात त्याची बुद्धी (जी एरवी महा स्पीड्ने चालत असते) ती ह्या वेळेला का चालत नसेल? त्याला हे लक्षातच येत नाहीये की समोरचा ओरडतोय तर ते करायच नाही. त्याला समजेल अशी शिक्षा कोणती? त्याला शिक्षा केलीच पाहीजे ह्या मताशी मी पण सहमत आहेच. कारण जे चांगलं असेल त्याला लग्गेच "वा वा वा" करुन आम्ही त्याची पाठ थोपटतो. तर तो उत्साहाने ती गोष्ट करतो. आता असच काही करुन त्याला हे ही समजावायचे आहे की चुक केली की शिक्षा मिळते. पण छडीचा उपाय माझ्याचाने होणार नाही. कादाचित नवरा करु शकेल. मग मला ते पहावणार नाही. आणि तुमचं हे ही अगदी बरोबर आहे की त्यानी आमचं पाणी जोखलय. आणि त्यने अजुन पब्लिकली ह्युमिलिएट करणे वगैरे सुरु केलं नसलं तरी ह्या मार्गाने लवकरच सुपुत्र श्रीमुखात भडकावुन देतील अशी चिन्हे दिसत आहेत.

किंवा निसर्गाने फक्त शिक्षाच करण्यासाठी निर्माण केलेल्या भागावर... बाकी वरच्या प्रतिसादाशी हजार वेळा सहमत. मारू नये वगैरे मानसशास्त्र एका मर्यादेपर्यंतच ठीक आहे. असो ज्याचा त्याचा प्रश्न.

मुलांना शिस्त लावण्यासाठी त्यांना मारणं हा "क्विक फिक्स" असतो. मारल्याने मुलांच्या मनात भीती निर्माण होते आणि ती गोष्ट पुन्हा करावयास मुलं धजावत नाहीत. परंतू असं केल्याने मुलं त्या कृतीच्या परीणामांपासून अनभिज्ञ राहतात. तसेच कृती आणि तिचे परीणाम यांची सांगड घलणं शिकण्याची संधीही मुलं गमावतात. याला पर्याय हाच की मुलांना त्यांच्या कृतीचे भले-वाईट परीणाम समजावून सांगणं. मुलांना विश्वासात घेऊन हे केलं की मुलंही समजून घेतात. समजावल्यानंतरही मुलं समजत नसतील तर त्या छोटया मुला किंवा मुलीला बालरोगतज्ञाकडे नेणे उत्तम.

लालयेत् पञ्चवर्षाणि दशवर्षाणि ताडयेत् | प्राप्ते तु षोडशे वर्षे पुत्रे मित्रवदाचरेत् || खरे तर मारण्याची फारशी गरज पडू नये इतपत धाक असला तरी बास. पण हा धाक असणे आणि पोराला कुत्र्यागत जखडून ठेवणे यात तारतम्याने फरक केला पाहिजे.