पाकव्याप्त काश्मीरमधील कांहीं भागावर चिनी नियंत्रण?

<<भारताचा झेंडा ज्या बिंदू/रेषे पर्यंत रोवला आहे त्या सीमेंतर्गत चीन नाहीना इतकेच तुर्तास आपण डोळ्यात तेल घालून बघू शकतो. >> तेही जमलेले नाहीं. अक्साईचीन तर चीनने घेतलाच आहे आणि अरुणाचलवरही दावा केलेला आहे. उद्या जर चीनने भारतावर हल्ला केला तर युद्ध करायची आणि जमल्यास युद्ध त्यांच्या भूमीवर न्यायची इच्छाशक्ती आपल्यात आहे का या प्रश्नाचे उत्तर आतापर्यंतच्या track record वरून फारसे उत्साहवर्धक वाटत नाहीं. <<"हा देश २०१५ पर्यंत पूर्ण विसर्जीत झालेला देश असेल">> राल्फ पीटर्सच्या लेखाबद्दल आपण लिहीत आहत काय? A redrawn map of South Asia, first circulated as a theoretical exercise in some American neoconservative circles, shows Pakistan truncated, reduced to an elongated sliver of land with the big bulk of India to the east, and an enlarged Afghanistan to the west. http://en.wikipedia.org/wiki/File:Ralph_Peters_solution_to_Mideast.jpg It is learnt to have sent jitters down the spine of the Pakistani elites. It has fueled a belief among Pakistanis, including members of the armed forces, that what the US really wants is the breakup of Pakistan, the only Muslim country with nuclear arms, said an article in the New York Times. असे होईल काय? आजकालच्या तालीबानच्या वझीरिस्तान आणि NWFPमधील हालचालींवरून होईलही कदाचित्.

गैरसमज करून घेण्याची गरज नाही. तुम्ही ज्याला बातमी म्हणता, तो मुळात लेख आहे असे माझे म्हणणे आहे. माझ्यालेखी बातमी आणि लेख यातील फरक महत्त्वाचा आहे. त्यावर मी भर देतो आहे. त्या लेखाची इतरांनी बातमी केली. "न्यूयॉर्क टाईम्स असे म्हणतो" वगैरे स्वरूपाची. ते मुळात त्या लेखकाचे म्हणणे आहे. हा लेख, माझे चुकत नसेल तर, ऑप-एड (संपादकीय पानाच्या समोरचे पान) पानावर आलेला आहे. लेखही नेहमीच्या स्तंभातील वगैरे दिसत नाही. लेखक कोण आहे वगैरे तपशील मी मुद्दाम दिलेले आहेत. म्हणूनच मी माझ्या मूळ प्रतिसादात त्यापुढे अलार्म वगैरे भाषा वापरली आहे. मी कुठंही तुमच्यावर श्रेय घेतल्याचा आरोप केलेला नाही. इथे पत्रकार वगैरे मुद्दे आणण्याची काहीही गरज नाही.

मुद्दा १ - सहमत. मी थोडा पलीकडेही जातो. अमेरिका, चीन यांनी पाकिस्तान एकत्र ठेवण्यापेक्षा पाकिस्तानचे विघटन खरोखरच होईल अशी स्थिती आहे असे वाटत नाही. वरकरणी असंतोष वगैरे पाहिले तर तसे वाटू शकेल. पण विघटन किंवा विसर्जन होण्यासाठी लागणारे बळ त्यात आहे असे मला वाटत नाही. कारण या देशातील इस्लामी कट्टरता हेच त्याला एकत्र ठेवणारे बळ म्हणून प्रभावी आहे. अर्थातच, या बाबीचा धोका जगाला आहेच. पण जगातल्या काही शक्तींनीच तो निर्माण करून ठेवला आहे आणि त्या पापाची फळे भोगावी लागतातच. मुद्दा २ - चीनमधील राजा-प्रजा संबंधांबाबत काही माहिती नसल्याने बोलत नाही. पण चीनमध्ये असंतोषाचा बॉम्ब फुटेल याविषयी सहमत नाही. चीनमध्ये असलेली आर्थीक समृद्धीच हा बॉम्ब निकामी करू शकते. त्यामुळे काही पाश्चात्यांच्या विशफुल थिंकिंगच्या प्रदीप यांच्या मुद्याशी सहमत. मुद्दा ३ - प्रदीप यांच्याशी सहमत.

येऊ दे एक स्वतंत्र लेख.. वाचायला उत्सूक आहे

समंजस भासणार्‍या प्रतिसादातून पुन्हा असेच सुचवले जात आहे की सैन्य सगळं काही योग्य तेच करीत आहे पण सरकार नावाची जी एक गोष्ट आहे ती कोणतीच गोष्ट योग्य करीत नाही म्हणून खूप प्रॉब्लेम आहेत. [सरकार नावाची गोष्ट नसती तर आज पाकिस्तान नावाचा प्रॉब्लेम राहताच ना अशी समजूत कशातून येते हे कळत नाही] वरच्या प्रतिसादातली वाक्ये पुढीलप्रमाणे सुधारून लिहिण्यास काय अडचण आहे हे सांगावे. १. आपलं सरकार, सैन्य, सैन्य अधिकारी यांच्यांकडे काही योजना आहेत शत्रूशी लढायला आणि त्या दृष्टीने त्यांचा अभ्यास सुद्धा चालत असतो (व्युह रचना वै.) २. आपलं सरकार आणि सैन्य नेहमीच सजग असतं. शत्रू काय करत आहे सीमेवर या वर सुद्धा लक्ष ठेउन आहे. (लोकाग्रहास्तव १९६२ व १९९९ चा अपवाद करायला माझी हरकत नाही. निदान १९६५ व १९७१ मध्ये तरी सरकार + सैन्य गाफील नव्हतेच. ३. सरकारला आणि सैन्याला आपल्या मर्यादेची जाणीव आहे (म्हणजेच आपल्या कमकुवतपणाची) सरकार प्रोअ‍ॅक्टिव्ह नाही असे म्हणावे तर १९७१ चे युद्ध तरी प्रोअ‍ॅक्टिव्हपणे लढले गेले होते. तसेच ८० च्या दशकातली सियाचेन मध्ये केलेली कारवाई प्रोअ‍ॅक्टिव्हली केलेली होती. संसद हल्ल्यानंतर आणि २६/११ नंतर प्रोअ‍ॅक्टिव्ह कृती करण्याचा पर्याय तत्कालीन सरकारांनी वापरला नाही ही योग्यच कृती असणार असे मला वाटते. सैन्याचे कौतुक आणि सरकारबाबत शेलकी शेरेबाजी करण्यासाठी आवश्यक अशी खात्रीलायक माहिती आपल्या कोणाकडे नाही. मग खूप काळजी वाटत असल्याचे भासवून केवळ आपल्या नावडत्या राजकारण्यांना शिव्या घालायचे साधन म्हणून आपण या गोष्टींकडे बघतो का?

आपल्या कडे अशी एक म्हण आहे! चीन वरचेवर धमकीवजा बोलत असते. मदनबाणांनी दाखवलेल्या चित्रफितीत एक चीनी उघडपणे अरूणाचलवर दावा सांगतो. चीन मध्ये धमक असेल तर त्यांनी अरूणाचलचा मुद्दा अद्यापपर्यंत यूनोत का उपस्थीत केला नाही ? असे दावे अनुल्लेखाने मारणे, उठसुट प्रतीक्रीया न देणे हे भारतीय राजकारण्यांच्या सुज्ञपणाचे लक्षण आहे. त्याच चित्रफितीत एक विष्लेशक चीन तयार करीय असलेली अक्साईचीनची मॉडेल्स वगैरे दाखवत आहे. तुम्हिकाय करता आहात ते आम्हाला ठाऊक आहे, हे चीन्यांपर्यंत पोहोचवणे एवढाच हेतू त्यात आहे. तुमच्या क्रियेला आमची प्रतिक्रीया काय हे तो विष्लेशक बोलत नाही. चीन करत असलेली घूसखोरी हे त्याच्या पोरकटपणाचे लक्षण आहे. आपले सैन्यही चीन व पाकीस्तानच्या प्रदेशात नकाशे बनवणे, वेगवेगळ्या वाटा शोधणे (ह्याला रेकी म्हणतात) ह्यासाठी घूसखोरी करीत असते. परंतू परत येताना दगडांवर भारतीय चिन्हे रंगवणे (जेणे करून सर्वांना कळावे की आम्ही येथे येउन गेलो) असले वात्रट उद्योग करीत नाही. सीमाभागात रेल्वे उभारून चीन सामग्री व सैन्य मोठ्या संख्येने जमवू शकते. परंतू युद्ध काळात ही रेल्वे कार्यरत राहील ह्याची काय हमी? कारण ६५ व ७१ च्या युद्धात रेल्वे कीती कुचकामी आहे हे भारतीय सैन्याने सिद्ध केले. पाकीस्तानातून जाणार्‍या ट्रेन बद्दले खबर्‍यांनी माहीती दिली की भारतीय एक अथवा दोन विमाने जाऊन फक्त त्या ट्रेनचे ईंजीन उडवून येत असत. ईंजीन नष्ट झाल्यामुळे ती ट्रेन व त्या ट्रॅकवरच्या मागच्या सग़ळ्या ट्रेन अडकत असत. नष्ट झालेल्या इंजीना पासुन डबे वेगळे काढणे, ती ट्रेन मागे नेणे व दुसर्‍या रुळावरुन पूढे काढणे, ह्याला काही तास लागत. मधल्या काळात खबर्‍यांनी त्या ट्रेन मध्य काही काळबेर आहे अशी खबर दीली कि मग पुढच्या सॉर्टित अख्खी ट्रेन उडवायची. चीनची तिबेट मधली रेल्वे लाईन एक पदरी आहे. ती दुपदरी करायला कीती खर्च येईल? काराकोरम हायवेतले अनेक पुल सरळ भारतीय तोफांच्या मार्‍यात आहेत. काही स्ट्रॅटजीक पुल ऐन मोक्याच्या क्षणी उडवले तरी बराच फरक पडू शकतो. चीनचा आधूनीक काळातला युद्ध अनूभव कीती? भारतीय सैन्यदलातल्या बाँबे सॅपर्स, मद्रास सॅपर्स, मराठ लाईट इंन्फट्री सारख्या रेजीमेंटना शंभर वर्षांचा इतीहास आहे. उत्तर आफ्रिका, दक्षीण युरोप व ब्रम्हदेशा सारख्या विविध वातावरणांपासुन भारतातल्या विविध भौगोलीक परिस्थीतीत आपले सैन्य लढले आहे. आपल्या संरक्षण प्रशाला सॅडहर्स्ट सारख्या संस्थांतून प्रशिक्षण घेतलेल्या थोरातांसारख्या सेनानींच्या मार्गदर्शना खाली उभ्या राहील्या आहेत. माल्कम ग्लॅडवेलच्या ब्लींक पुस्तकात अमेरीकेने केलेल्या एका युद्ध प्रयोगा बद्दले लिहिले आहे. सर्व साधनांनी युक्त अमेरिकी सैन्य विरुद्ध जेमेतेम साधने असलेला एक मध्यपूर्वेतला हूकूमशहा. ह्या युद्धात तुटपूंज्या सामग्री चा कल्पकतेने वापर करून तो हूकूमशहा मध्यपूर्वेतल्या समुद्रातले अमेरीकी आरमार काही तासात नष्ट करतो. हा भाग मुळातून वाचावा असे मी आपणा सर्वांस सुचवतो. हे सगळे लिहिताना भारतीय म्हणून आपले कुले थोपटून घेण्याचा प्रयत्न नाही. चीन सीमावर्ती भागात करत असलेले उद्योग एवढ्या जाहीर पणे का करत आहे? भारताचे मनोधैर्य खच्ची व्हावे, त्याला जरब बसावी ह्या साठी तर नाही? आपले राजकारणी तिखट प्रतिक्रीया देत नाहीत, ह्यात आपल्याला वाटत असलेल्या नेभळट पणापेक्षा वेगळे काही आहे काय? ह्या गोष्टी स्पष्ट होत नाहीत. चीन रोज आगळीक करीत असतो. रोज जाऊन त्याला कानाखाली मारण्यापेक्षा एकदाच सणसणून मारायला हवी आहे.

शिवाय अश्याच डोंगराळ प्रदेशात तालीबानने आपल्या भूभागाचा वापर करुन अमेरीकन सैन्याला तोंड दिले आहे त्यापासुनही शिकण्यासारखे आहे. नुस्ते भरभक्कम तळ, बांधकाम करुनच युद्धासाठी आवश्यक तयारी होते असे नाही.

काळेकाकांनी हा तिरकस प्रतिसाद माझ्यासारख्या "शेरेबाजी करण्याइतकी माहिती नाही" असे म्हणणार्‍यांना उद्देशून लिहिलेला असावा. माझे म्हणणे "आपले सरकार नेभळट वगैरे अजीबात नाहींय्! मला खात्री आहे कीं कधी ना कधी ते नक्कीच ठोस पाऊल उचलेल" असे म्हणण्यासाठीचीही माहिती माझ्याकडे नाही असे असते.

काळे काका या विषया बद्धल तुम्ही कोणा कोणाला पत्र पाठवले आहे? / पाठवणार आहात?

माझ्या मतें दुसर्‍यांना दोष न देता स्वतःपुरती कृती करावी. "तो करतो मग मी कां नाहीं?" यात गुंतू नये. माझा मोठेपणा म्हणून सांगत नाहीं, पण अमेरिकेने जेंव्हां आपल्यावर आर्थिक निर्बंध घातले तेंव्हांपासून त्यांनी ते निर्बंध उठवेपर्यंत मी एकही अमेरिकन आणि जपानी गोष्ट खरेदी केली नाहीं. अगदी 'कोका-कोला'सुद्धा कटाक्षाने प्यालो नाहीं. गाडीसुद्धा कोरियन ह्युंदाइ आहे. मारुतीच्या व्यवस्थापनालाही पत्र लिहून निर्बंध उठवेपर्यंत फक्त काळ्या गाड्या बाजारात आणायची विनंतीही केली होती. (उत्तर आले नाहीं किंवा सूचना पाळली गेली नाहीं हे दुर्दैव!) माझ्या मतें प्रत्येकाने आपला-आपला 'खारोटी'चा वाटा उचलावा. दुसर्‍याकडे बोट अजीबात न दाखविता आपल्या हातात आहे ते इमाने-इतबारे करावे. पहा पटतेय् का!