प्राचीन भारतः पाताळेश्वर लेणी

मस्त आहेत लेणी.... एकदम भर वस्तीत दिसतायत

धनाजीरावांच्या ख.व.त उचकपाचक करताना साडेचारच्या पाताळेश्वराच्या मोहिमेची गंधवार्ता लागलेलीच होती आणि म्हणूनच वल्लीशेठांच्या कलादालनातील कलेची प्रतिक्षा या धाग्यान्वये आता पूर्ण झाली असं म्हणायला हरकत नाही.

पुण्यात फारसं फिरणं झालेलंच नाही तेव्हा या भागाबद्दलही आम्ही चांगल्यापैकी अनभिज्ञ होतो. वल्ली आणि मिपाकर मित्रांनी या जागेची उत्तम ओळख करून दिली आहे. फोटो मस्तच आले आहेत. फोटोतले मिपाकर दिसले असते तर बहार आली असती.

गंधर्व हॉटेल आणि नॅचरल्समधील पदार्थांचे फोटो नसल्याने इनोचे २ चमचे वाचले आहेत हे इथे नमूद करतो.

वल्लीशेठ, पुण्यनगरीत आलो की तुमच्या संगत अशा ठीकाणी जाण्याचे योजत आहे. मदत करावी ही विनंती.

जय पाताळेश्वर!

:-)

पुण्यात असताना निरुद्देश्य भटकंतीत या लेणी बघितल्या होत्या. आज व्यवस्थित माहितीही मिळाली. पुन्हा पुण्यात आल्यावर या लेणी बघण्यास अवश्य जाईन.
मस्त वृत्तांत तसेच गंधर्वमधील खादाडीचे फोटो न टाकल्याबद्दल वल्ली यांचे अभिनंदन ;)

झ्याक लिवलाय हो वृत्तांत.... :-)

अवांतर-कुत्तोबा आला...चांदोबा पण आला...मग (मधल्या पारावर्चा) नागोबा गेला कुठे...? :-(

पुण्यातल्या अतिशय वर्दळीच्या आणि गजबजलेल्या भागात इतके सुंदर आणि प्राचीन ठिकाण असेल असे वाटतही नाही.
पण त्यामुळेच 'पुणे तिथे काय उणे' ही म्हण सार्थ होते म्हणा :)

वल्ली, मस्त फोटोज आणि माहिती.
अन्याशी सहमत, ते फोटो आले असते तर पंचाइत होती, इनो संपला आहे सध्या वापरून वापरून ;)

- (जाज्वल्य 'पुणेरी' अभिमान असलेला) सोकाजी

फटु आणि वर्णन मस्त रे.

पण ठरल्याप्रमाणे तु किंवा ५०फक्तने फोन न केल्याचा जाहीर निषेढ. J) J-) :crazy:

चायला भर वस्तीत अशा लेण्या एकदम विचित्रच वाटतात

किंवा अशा लेण्यांभोवती भर वस्ती कै च्या कै वाटते

असो ठिकाण सुंदरच आहे
खादाडीचे फोटो न टाकल्याबद्दल वल्ली महाराजांचा णिशेध

पहिला फोटो कुठल्यातरी अंतरिक्षस्थानाचा किंवा एटीसी चा वाटतो. वर्णन छान. कट्य्याचेही फोटो हवे होते.

मस्त रे वल्ली...
अतिशय सुरेख लेणी आहेत.
(हे प्रेमिकांसाठी तीर्थ क्षेत्र असेल असे वाटते आहे. आपल्याला काय 'अनुभव' आला?)
आम्ही यायचं जमवत होतो. नवीन आघाडी उघडण्याचे प्रयत्न ;) सुरु असल्याने दुपारी ३ ची वेळ घेण्याचा प्रयत्न केला. पण हाय रे कर्मा! आम्हाला अम्मळ लवकरच म्हणजे ११.३० ला डेक्कन भागात बोलावले गेले. १२.१५ ला कार्यक्रम आटोपला.
आता ४.३० पर्यंत काय करावे अशा विचारात तज्ज्ञ व्यक्तींशी सल्लामसलत करावी अशा उद्देशाने ५० फक्त यांना फोनवले असता ते 'बिझ्झी' असल्याचे समजले. आम्ही पामर काय बोलणार यावर?
जवळपास ४-५ शनिवार हापिसात यावे लागत असल्याने (काम करावे लागते असे म्हणालो का? म्हणालो?) मिळालेला शनिवार घरी विश्रांती करावी असा उदात्त विचार केल्या गेला आणि आज आपण काय 'मिस'लो हे समजून अम्मळ भरुन आलेले आहे. ड्वाळे पाणावले आहेत. :(

बाकी गंधर्व विषयी आम्ही काहीही वाचलेले नाही. ;)

वल्ली काका पुन्हा कदी जानार तुमी पाताळेश्वराला? आमी येनाल म्हन्जे येनाल.

ऐला.. पुण्याच्या मधोमध अशी उत्तम लेणी?

माहीतसुद्धा नव्हतं.

खूप मस्त ओळख करुन दिली आहे. धन्यवाद...

खरचं पाताळेश्वर एक अदभुत जागा आहे. जे.एम. रोड सारख्या गजबजलेल्या आणि "डेव्हलपड" ठिकाणी असे प्राचिन स्थळ असेल ह्यावर विश्वासच बसत नाहि. पाताळेश्वरात बसल्यावर पुन्हा त्या गर्दि-गजबजाटात जायचि इच्छाच होत नाहि.

पावसाळ्यात हि लेणी विशेष दिसते, पावसाच्या पाण्यामुळे लेणी छान धुवुन निघतात आणि मस्त गर्द काळ्या दिसतात. (म्हणजे इतर वेळेस प्रदुषणामुळे त्या धुळिने माखलेल्या असतात आणि म्हणुन जरा भुरकटलेल्या असतात. ) जोराचा वा खुप पाऊस आला कि त्या संपुर्ण पाण्याखालीहि येतात :)

तेथिल जंगली महाराजांच मंदिर हि छान आहे, जुन्या पद्धतीचं.

धन्यवाद वल्ली!

फोतो आवडले. फोटो नं ७ व ८ ब्लेक एन्ड व्हाईट मधे करुन पहा बर.

बर्‍याच वर्षान्पूर्वी गेलो होतो . . . पण इतके निरीक्शण मात्र केले नाहि.... छायाचित्रे छान आली आहेत आणि वर्णन पण झकास.....

उत्सुकता : : हे संत्रारसगुल्ले नागपूरला कूठे मिळतात ? मी तर कधिच ऐकले किन्वा बघितले नाहित... अम्हास्नी फकस्त सन्त्राबर्फि ठाउक आहे... ती पण आनन्द भन्डारची... एकदम बेस्ट...

पुण्यात हे ठिकाण आधी बांधले गेले आणि मग त्याच्या आजूबाजूला शहर झाल्यने ते मधोमध आले हे नमूद करु ईच्छीतो :)

नेहमी प्रमाणेच सुंदर फोटु आणि माहिती... :)
शंकराच्या त्रिशुळा प्रमाणेच त्याचे धनुष्य ही तितकेच महत्वपुर्ण आहे,त्या धनुष्याचे नाव पिनाक आणि म्हणुन त्याला (शंकराला) पिनाकपाणी या नावाने ओळखले जाते. रामाने शंकाराचे असेच एक शिवधनुष्य मोडल्याचा रामायणात उल्लेख आहे.

चार फोटो माझ्याकडुन,

मला तर पाताळेश्वर लेणी ही त्याकाळच्या वास्तुविशारदमहाविद्यालयाची लॅब किंवा ट्रेंनिंग सेंटर वाटली, बरेच प्रकार एकाच ठिकाणी वेगवेगळ्या लेव्हलचे करुन ठेवलेले आहेत अगदी पार भिंतितल्या कोनाड्यापासुन ते ह्या खालच्या पायांपर्यंत.

ही अखिल भारतातल्या लेण्यांमधलं लेटेस्ट आणि सरकारी पद्धतीनं झालेलं कोरीव काम.

आणि कामाच्या ठिकाणी मौजमजेची सोय ही काय आजच्या आयटि कंपन्यांची आयड्या नाय, इथं लेण्यात पण ही सोय होती केलेली.,

एकुण काय कामाच्या ठिकाणी मौजमजा करणे हा माणसाचा अस्तित्वसिद्ध हक्क आहे हे सिद्ध झालेले आहे.

वल्ली फारच छान आणि संकलीत करून ठेवावी अशी माहीती. पूण्यात आलो की वेळात वेळ काढून जायचंच अशी खूणगाठ आत्ताच शेंडीला बांधून ठेवतो. आणि फारच उद्बोधक अशी माहीती आहे. धन्यवाद हो वल्लीशेठ :)

सुंदर ठिकाण. माहित नव्हते. आता पुण्य नगरीत गेलो की नक्की पाहिन

धन्यवाद

अमोल केळकर

मस्त ठिकाण, पाहिलय! माहिती बाकी आता कळाली!
:)

हा ड्यांबिसपणा आहे. हल्कटपणा आहे.
हर्षद राव ती संत्रा मिठाई आणली हे आताच समजते आहे. आम्ही येण्यापूर्वीच ती संपवली गेली हेही समजले .
त्या पातालेश्वराला भेट देणार्‍या सर्व भुतावळिचा निषेध.

मस्त फोटो आहेत. इकडे बसून खूपदा सबमिशन केलय, कधी कधी अभ्यास (करायचा प्रयत्न ) केला आहे.
आत मस्त गार आणि शांत वाटतं, मस्त चाफ्याचं झाड आहे. मॉडर्न कॅफे, पांचाली, सुरभी जवळ आहेत :)

हल्लीच पाताळेश्वरला जाऊन आले. तेव्हा मोबाईलवर संध्याकाळी ६.३० नंतर फ्लॅश न वापरता फोटो काढले आहेत त्यामुळे क्वालिटी इ काही बघायचं नाही.

आता वल्लीशी बोलताना हा धागा आहे म्हणाला. २०११ मधे मी आतासारखी "मिपा पीडित" नसल्याने हा धागा वाचला नव्हता. मात्र आता वाचला. जास्त माहिती हवी आहे. संध्याकाळी उशीरा गेल्यामुळे आतील अर्धवट कोरीवकाम पण नीट दिसले नव्हतेच. ५० ने दिलेला फोटो फाशांच्या खेळाच्या पटासारखा दिसतो आहे. ते काम जुने आहे की आता कोणी केलेले?

पुण्यात भर वस्तीत असे नयनरम्य ठिकाण आहे तर !

वार्तापत्र आवडले.

प्राचीन पुण्यातील मंदीरांबद्दल चर्चा चालू आहेच तर खालील चित्रातील देवते बद्दल कुणाला अधीक माहिती देता येईल ?

खालील रचना हेमाडपंती शैलीतच मोडते का ? पुणे जिल्ह्यात हेमाडपंती शैलीची मंदीरे कोणकोणती आहेत ?

छायाचित्र संदर्भ विकिमीडिया कॉमन्स