गडांवरील शिल्पे

अतिशय चांगले संकलन आहे. माहिती बद्दल धन्यवाद!

सही है वल्ली.... मस्तच धागा!

बाकी शरभ म्हणजे कुठला प्राणी?
आणि शिल्पांबद्दल अधिक माहिती जाणून घ्यायला आवडेल हे वे सां न लगे.

पन्हाळ्यावर (कदाचित तीन दरवज्यावर) एका ठिकाणी मुसल्मनी पद्धतीची टोपी घातलेला गनपतीबाप्पा आहे. गाईडनी सांगितले की आदिलशहाच्या काळातच हा कोरलेला आहे.

मस्त रे, सोलापुरच्या भुईकोट किल्यावर सुद्धा आहेत अशी शिल्पं, परवा लक्षात नाही राहिलं नाहीतर फोटो आणुन दिले असते,
अवांतर - रतनगडाच्या वाटेवर असलेल्या देवळात एक शिल्प पडलेलं पाहिलं होतं, त्याचा फोटो आहे, तो इथं दिलातर चालेल का ? ज्ञानी लोक अर्थ सांगतीलाच त्याचा.

अतिशय उत्तम माहिती :)

अप्रतिम रे वल्ली...
खरच सुंदर कलेक्शन केल आहेस ..
वेळो वेळी यात भर घालत जा

बाय द वेय त्या वसईच्या कुत्र्याच्या तोंडात ते हाडूक असाव अस वाटतंय ;)

अजून काही प्रकाश-चित्रे असतील तर टाका...

अप्रतिम!!

छान... मी ही टाकेन काही.....

फोटो आणि माहिती उत्तमच!

ग्रेट संकलन व माहिती...या बाबतीत आंम्ही गडकरींच्या हेरणार्‍या नजरेचा/दृष्टीकोनाचा अनुभव कसब्यातल्या त्या देवळात त्या दिवशी घेतला होता.एखादे शिल्प त्या मागची ऐतिहासिक पौराणिक कथा अशा मार्गानी त्याचा वल्लींचा असलेला अभ्यास ग्रेटच आहे... :-)

वल्ली साहेब, अतिशय मस्त लेख व फोटो.

फोटो व त्यांची माहीती अतिशय उत्तम

वल्ली साहेब , अतिशय सुंदर लेख व फोटो

ग्रेट आहेस.. आम्हाला (मला) तर ही शिल्पे / मूर्ती आजुबाजूला असूनही बर्‍याचदा दिसतही नाहीत. लक्षातच येत नाही.

नुसते सरळ किल्ल्यामधे किंवा मंदिरात जाऊन परत यायचे हीच पद्धत...

आसपासची ही देखणी कलाकुसर नजरेस पडणे, म्हणजे त्याला खास नजर हवी, आणि ती तुझ्याकडे आहे... मान गये..

वा: !
बर्‍याच ‍प्रतिमा/चिन्हांची नवी ओळख झाली.
परिचित देवांच्या मूर्तींचे फोटो नसतील तरी चालेल.

इंडियाना जोन्सचे हे आर्काइव्ह्ज पहाताना डॅनपंत ब्राऊन ह्यांची आठवण झाली ;-)

मस्त संकलन, फोटो ही छान आहेत.
:)

चांगले संकलन.
क्र. १८ मधे कलश / शिवलिंग नसावे. केवळ डिज्जाईन असावे असे वाटले.

मस्त... :) :)

वल्लीजी छान कल्पना आणी मस्तच संकलन...

गेली अनेक वर्ष भटकताना अशी अनेक शिल्प बघण्यात आली आहेत...

हे माझ्याकडून काही फोटो...

१. किल्ले त्रिंबक (ब्रम्हगिरी) चढताना लागणारे - बहुधा नाथपंथीय - शिल्प

२. किल्ले हरीहर वरील शिवपिंडी आणी पाऊले

३. कुर्डूगडावरील मल्लीकार्जून शिल्प

३. त्रिंगलवाडी किल्ल्याच्या पायथ्याच्या असलेल्या लेण्याच्या छतावरील शिल्प

४. त्रिंगलवाडी किल्ल्याच्या दरवाज्यात असलेले १०-१२ फुटी हनुमान शिल्प

५. अशेरीगडावर असलेले पोर्तुगिज कालीन शिल्प

६. अशेरीगडावरील वाघदेव, चंद्र आणी सुर्य प्रतीमा असलेले शिल्प

अजूनही बर्‍याच शिल्पांचे फोटो आहेत... शोधतो आता.

---- मगाशीच प्रतिसाद टंकला होता पण प्रकाशित करताना मिपा गंडले ------

वल्ली,एकदम भन्नाट लेख गड्या,आणी फोटो तर मस्तच.....शब्द कमी पडतायेत....

लेख, फोटोंचं संकलन भन्नाटच.

मनोजने टाकलेले फोटो पण मस्त आहेत. मनोज, तुम्ही लिहिलेली किल्ल्यांची नावं पण नेहमीच्या ऐकण्यातली नाहीत. त्यांच्याबद्दल आणखी लिहा. फोटो आहेत म्हणजे तुमच्याकडे आणखी माहिती असणारच!

अप्रतिम संकलन ! :)
शरभाचे शिल्प बरेच वेळा दिसत आहे, त्या बद्धल माहिती असल्यास जाणुन घ्यायला आवडेल. :)

माझ्या मते ही सर्व विजय चिन्हे आहेत आणी हिंदू मायथॉलोजिकल (मराठी शब्द माहीत नाही :( ) आहेत...
गंड-भेरुंड ही मराठ्यांची शिवकालीन निर्मिती. जे जे किल्ले शिवकालात बांधले किंवा दुरुस्त केले त्या किल्ल्यांवर हे आढळते.
शरभ चिन्ह हे त्याहून जुने आणी व्याल ह्या कल्पीत प्राण्याचे चिन्ह तर अती-प्राचिन... माझ्या मते व्याल असा कोणी प्राणी नाही तर हे संपूर्ण इमॅजिनरी चिन्ह आहे. व्यालचे शिल्प असेल तर तो किल्ला निश्चित १५०० किंवा त्याहून प्राचिन समजावा...सह्याद्रीतील फारच थोड्या किल्ल्यावर हे चिन्ह बघायला मिळते.. तोरणा किल्ल्याच्या भट्टी गावात उतरण्यार्‍या आणी आता बुजलेल्या चित्ता दरवाज्यावर व्यालाचे शिल्प बघायला मिळते त्यामुळे तोरणा किल्ला तेवढा प्राचिन आहेच...

वल्ली आदि जाणकार अधीक माहिती देऊ शकतील

वॉव वल्लीशेठ!

मस्त विषय आणि भन्नाट संकलन.

बी मनोज रावांचा प्रतिसादही झकास!

मान गये, आपकी पारखी नजर और आपका कॅमेरा, दोनोंको..... :-)

वल्लीशेठ, फोटोज आणि माहिती दोन्ही सुरेख..
मनोजजींनी दिलेली माहितीपण मस्तच.. धन्यवाद !

वाह वल्ली!

मला वाटतेय असा गडावरिल शिल्पांच्या अभ्यासाचा हा पहिलाच प्रयत्न असावा. असाच व्यासंग वाढवा. शुभेच्छा!

एक सांगु का? तुमचा कॅमेरा इतिहास पकडतो. अन तो तसाच ठेवा, उगा इतिहासात सौंदर्य कशाला? इतिहास खुद्द सुंदर आहे!

वल्लीदा तुमची गड, लेण्या ह्यांवर आधारीत अशी लेखमाला नक्कीच ईतिहासाच्या विद्यार्थ्यांना फारच उपयुक्त आणि मोलाची ठरेल यात तिळमात्र शंका नाही.

उत्क्रुष्ट संकलन आणि तेवढेच स्पष्ट फोटो यामुळे फार जवळून पहाताना खूप मजा येतेय. प्रत्यक्ष गडावर जाता नाही आले तरी तुमच्याकडे असलेल्या संकलनातून बरेच काही घेण्यासारखे आहे :)

वा छान संकलन आणि फोटोही छान.

निशब्द मित्रा !

अतिशय छान आणि वेगळा वाटणारा धागा !