तीर्थजननी नर्मदा परिभ्रमण परिक्रमा समारोप

प्रांजळपणे केलेले लिखाण मनापासून आवडले.

>>>>परिक्रमेने आम्हाला काय दिले?खुपसारे प्रेम.स्वतः अत्यन्त प्रतिकुल परिस्थितीत जगत असतानाही अतिशय ममतेने मोठ्या आदराने जेऊ-खाऊ घालणार्‍या आसरा देणार्‍या अन्नपुर्णा.लाखोवर्षान्ची परम्परा असलेली नर्मदा खोर्‍यातील सन्स्कॄती,विविधतेने नटलेली जैविक निसर्गसम्पदा,रोज आपुलकीने भेटणारे अनेक बान्धव, मैय्याचा किनारा पवित्र करणारे साधुसन्त,मैय्याच्या प्रेमात भक्तिभावात आकन्ठ बुडालेले एकमेका सहाय्य करु अवघे धरु सुपन्थ असे म्हणणारे परिक्रमावासी,रेवा तटावरील असन्ख्य तीर्थस्थाने,घाट,आणि कुठे छोटूकली तर कुठे विशाल,कुठे सन्थ तर कुठे खळाळत वाहणारी कधी उन्च पर्वतावरुन बेधडक उडी घेणारी तर कुठे असन्ख्य धारानी धावणारी सुन्दर नर्मदामैय्या . एवढे सगळे मिळाले परिक्रमेने.
कुठल्याही गोष्टीचा बाऊ न करता कसे जगावे हे शिकलो आम्ही. >> अजून काय हवे? हेच तर शिकायचे असते. स्व विसरणे महत्वाचे. तुमची परिक्रमा पूर्ण सफल झाली म्हणायची. कधीकाळी माझ्याही आयुष्यात परिक्रमेचा योग येईल अशी आशा बाळगून आहे. मैय्याला प्रार्थना आहे. तुम्ही पुन्हा जाल तेह्वा माझ्यासाठी पार्थना कराल का? :)

व्वा मनोगत छान लिहलेय, आता पर्यंत परिक्रमेचे जवळ-जवळ सर्वच भाग वाचनिय होते.

पुढील परिक्रमेसाठी शुभेच्छा..!

सगळे भाग काही वाचले नाहीत. पण एकंदर लेखमाला छान झाली.
तुम्ही चिकाटीने परिक्रमा केलीत याचे कौतुक तर आहेच पण तेवढ्याच जिद्धीने इथे लेखनही केले तेही काही प्रतिकुल प्रतिसाद येत असताना.
धन्यवाद.

सर्व भाग वाचलेत. तुमच्या चिकाटीला दाद देते...
पुन्हा येकदा अभिनंदन..

नर्मदे हर!

तुम्ही लिहिलेल्या प्रत्येक भागातून तुमची चिकाटी दिसतेय.
तुमचे मनोगत वाचताना आनंद मिळाला. हा परिक्रमेचा आनंद आम्हाला वाटल्याबद्दल मनापासून आभार.
तुम्हाला पुन्हा पायी परिक्रमा करण्यासाठी शुभेच्छा.

वंद्नाताई
परि़क्रमेच्या पूर्तीबद्दल तुम्हा उभयतांचे अभिनंदन. परिक्रमा छानच झाली. प्रकृती अस्वास्थ्यामुळे आलेल्या अडचणींबद्दल मु़ळीच खेद मानू नका. तसे होऊनही तुम्ही नेटाने परिक्रमा पूर्ण केलीत हे मह्त्वाचे. परिक्रमेबद्दलचे मनोगत वरती सर्वांनी म्ह्टल्याप्रमाणे ख्ररेच छान झाले आहे. तुमच्या लेखमालेद्वारे आम्हालाही परिक्रमेचा आनंद मिळाला त्याबद्दल मनःपूर्वक आभार.

लवकरच पायी परिक्रमा करण्याची तुमची ईच्छा सफल होवो व त्यासाठी तुम्हास उत्त्म प्रकृतीस्वास्थ्य लाभो ही ईश्वरचरणी प्रार्थना!

यशोंनी म्ह्टल्याप्रमाणे आम्हालाही परिक्रमेचा योग लवकरच यावा यासाठीही त्या सर्वेश्वराचरणी प्रार्थना!

वंदनाताई तुम्ही उभयतांनी नर्मदा परीक्रमा नेटाने पुर्ण केलीत कारण नर्मदामातेने ती तुमच्याकडून करवून घेतली. तिनेच मानवी रुपात तुम्हाला मदत केली.
आमच्याही चारधाम, काशी, नेपाळ, अष्टविनायक, बाराज्योतिर्लिंगांपैकी काही असा धार्मिक प्रवास निर्विध्नपणे झाला आहे. वेळोवेळी बिकट प्रसंग सुकर होत गेल्याचा सतत अनुभवच घेतला. त्यामुळे तुमच्या भावना मी पुर्णपणे जाणू शकते. तुम्हाला तुमच्या पुढील प्रवासास अनेक शुभ कामना.

प्रथमपासुनच वाचत आलो आहे. कधी प्रतिसाद दिला कधी नाही.
वाचताना सतत वाटत होते की मी सुद्धा तुमच्याबरोबरच प्रदक्षिणा करत आहे.तुमच्या चिकाटीला सलाम.अडथळे हे येणारच प्रदक्षिणेत म्हणा की मिपावरील लेखनात म्हणा. पण जिद्दीने तुम्ही ते न डगमगता पुर्ण केलेत.
आभार.

पहिल्या भागा पासुन सगळे भाग काळजीपुर्वक वाचले आहेत. प्रतिसाद दिला नव्हता इतकेच. पण तुमच्या जिद्दीला आणि चिकाटीला सलाम. ज्या तळमळीने तुम्ही न कंटाळाता आमच्या साठी इथे सारे लिहिलेत त्या बद्दल मनापासुन आभार आणि अभिनंदन,

एकंदर या नर्मदा परिक्रमे बद्दल उत्सुकता आणि आकर्षण वाढायला लागले आहे.

तुमच्या जिद्दीला सलाम..
नर्मदे हर्र

नर्मदे हर!

वंदनाताई, खूप साधं आणि तरीही मनाला भिडणारं असं सुंदर लिहिलंय तुम्ही. सगळे भाग वाचले आणि आमचीही केवळ तुमच्यामुळे मनातल्या मनात का होईना, पण परिक्रमा झाली असंच वाट्तंय! अनेकानेक धन्यवाद!!

पहिल्यापासूनच सर्व भाग मनापासून वाचले. हे सर्व लिहिण्याच्या चिकाटीला सलाम ! पायी परिक्रमेस शुभेच्छा !
आमचाही योग लवकरच येवो ही नर्मदामैय्याच्या चरणी प्रार्थना !

आणि पुढच्या परिक्रमेसाठी शुभेच्छा!

वंदनाताई, हा शेवटचा लेख म्हणजे खरोखरच लेखमालेचा कळस आहे.
अत्यंत हृदयस्पर्शी जिवंत लिखाण.
प्रणाम त्या नर्मदामैयाला, तुमच्या जिद्दीला अन परिक्रमेला !

चांगली लेखमाला. वेगळाच अनुभव घेतलात आणि इथे सर्वांसोबत शेअर केलात. धन्यवाद....

आम्हाला परिक्रमा घडवली ते पुण्य तुम्हालाच आहे. खूप छान आणि सोप्या भाषेत लिहिलेली ही परिक्रमा प्रत्यक्षात तुमची चिकाटी आणि श्रध्दाच आहे. खूप खूप धन्यवाद. आणि पुढच्या परिक्रमेसाठी शुभेच्छापण.

हर हर नर्मदे माई हर हर नर्मदे!!!!!!!!!!!!!!!!

खुशीताई तुमच्या अगदी पहिल्या भागापासुन ते या शेवटच्या भागापर्यंत अगदी व्यवस्थित वाचल. भावना एकच होती. तुम्ही आमच्या सारख्या आहात अन तरीही ही परिक्रमा तुम्ही पार पाडली. मनात एक सुक्ष्मशी आशा...आपल्यालाही जमेल. इतक डयबेटीस सांभाळुन या करतात तर आपल्यालाही जमु शकेल. अर्थात बाहेर पडायच तर पयात तुम्ही वर्णलेली प्रपंचाची दोरी आहे. अन तुम्ही जश्या सार्‍या जबाबदार्‍या पार पाडुन मगच स्वतःच्या इच्छेचा विचार केलात तीच एका गृहिणीची, एका मातेची भावनाही आहे. पण इतके दिवस या गोष्टी आप्ल्यासाठी नाहीत ही जी भावना होती ती तुमच परिक्रमेच वर्णन वाचुन कमी झाली. या सगळ्या जबाबदार्‍या पार पाडुन आपण अस काही अलौकिक करु शकु असा आत्मविश्वास वाटत्तो आहे.
आता तुमच्या लेखन शैलीबद्दल.
आपल वाटणार लिखाण, आलेले कडु गोड अनुभव जसेच्या तसे, फारसा स्वतःच्या मतांचा बाउ न करता लिहिलेले. खर सांगायच तर त्यामुळेच 'अन्करप्ट'. आपल्या चष्म्यातुन पहात लिखाण केल असतात तर नस आवडल वाचायला. तुमचा प्रांजळपणा ही एक फार मोठी देणगी आहे तुमची. जपा ती. सारा कडवटपणा निघुन जाईल इतरांच्या आयुष्यातला त्यामुळे.
तुम्ही लिखाणात जागोजागच्या स्थळांच वर्णन करताना ज्या तेथे प्रचलित असलेल्या दंतकथा, पुराणकथा सांगत गेलात त्यामुळे आमच्या ज्ञानात तर भर पडलीच, पण त्यामुळे लेखण रसभरीत झाल. कोणताही मोठेपणा न बाळगता आमच्या साधारणपणाला धिर देत तुमच लिखाण झालय अन ते एकमेव असाव.
शेवटी देव काय हो! आपण शोधु तेथे मिळतो. अन पावतो देखील, पण अस स्वतःचा कोष सोडुन, नेहमीचा परिसर सोडुन, इतरांवर भरोसा ठेवत पायी फिरण हे एक माझ्या दृष्टीने फार मोठी गोष्ट आहे. अश्यावेळी सारा हवाला खरोखर देवावरच नाही का? अन मग तो दिसत असेल कदाचित आप्ल्या भाबड्या मनाला, जसा तुम्ही 'नर्मदे हर' म्हंटल्यावर शेताच्या बांधाव्र तो एका कृषक कन्येच्या स्वरुपात अवतिर्ण झाला. मॉ जी बाबुजी म्हणुन तुमची तहान भागवुन तुम्हाला म्र्गस्थ करुन गेला. वेळोवेळी तुमच्या थकलेल्या अवस्थेत एखाद दुसर चुकार वाहन पाठवत गेला. तुमच्या पायाच्या जखमा पाहुन आज मुक्काम करा असा प्रेमळ धाकाचा आग्रह करुन गेला.
आज हे सार लिहिताना तुमच्या लिखाणातला प्रत्येक प्रसंग मनासमोर उभा आहे. जसाच्या तसा. इतर वेळी फारस लिहिण मला पटल नाही. ती तुमची हक्काची जागा होती कथेकर्‍याची. तेंव्हा आम्ही फक्त मान डोलावुन 'हं!' म्हणायच होत. कोणताही व्यत्यय न आणता. पण आज समारोपाला मात्र तुअम्ची खणानारळान ओटी भरल्याशिवाय कस पाठवता येइल? आपली परंपरा नव्हे ती, नाही का?
तुमच्या लिखाणान बळ आलय हे मात्र जरुर नमुद करेन खुशीताई.

सुन्दर प्रतिसाद :)

आधि पासुन वाचत आलो. मधे प्रतिसाद देने जमले नाहि. खुप सुन्दर समरोप केलात तुम्हि. मधे मधे विनाकरन खोचक प्रतिक्रिया मिलाल्या, त्याकदे लक्श दिले नाहित ते खुपच चान.
याच रविवारि कराड ला कुन्ते आले होते. त्यान्चे अनुभव कथन ऐकले नि आता तुम्चा समारोप, खुपच चान योग जुलुन आला. तुम्च्या पुढच्या परिक्रमेसाठी शुभेच्छा.

तुमच्याकडून भविष्यात सुद्धा असे चांगले संकल्प पार पडावे अशी आशा करतो.
आपल्या आयुष्याचा आपण कसा वापर करावा व ते कसे व्यतीत करावे हे प्रत्येक व्यक्तीवर अवलंबून असते.
तुम्ही उत्तमरीत्या ते व्यतीत करत आहात हे नक्की.

सर्व भाग वाचायला मिळाले नाहीत, पण परिक्रमा पूर्ण केलीत त्याबद्दल अभिनंदन,,,,,सुरवातीचे भाग दिसत नाहीयेत
बाकी पुन्हा एकवार अभिनंदन
Hats off

खुशि ताइ, तुमचे खुप खुप आभार.
मला खुप दिवसानपासुन नर्मदा परिक्रमा या विशयि वाचन (मराठितुन) करावेसे वाटत होते.
खुप खुप शोधले गूगल तेव्हा मिसळ्पाव.कोम सापडले.
तुमच्या मुळे मला खुप मोलाचा धागा मिळाला आणि नर्मदा परिक्रमा या बद्दलचा तुमचा प्रवास खुप काहि देउन गेला,
अस वाटतय माझि पण परिक्रमा पुर्ण झालि.
खुप खुप धन्यवाद

खुशि ताइ, तुमचे खुप खुप आभार.
मला खुप दिवसानपासुन नर्मदा परिक्रमा या विशयि वाचन (मराठितुन) करावेसे वाटत होते.
खुप खुप शोधले गूगल तेव्हा मिसळ्पाव.कोम सापडले.
तुमच्या मुळे मला खुप मोलाचा धागा मिळाला आणि नर्मदा परिक्रमा या बद्दलचा तुमचा प्रवास खुप काहि देउन गेला,
अस वाटतय माझि पण परिक्रमा पुर्ण झालि.
खुप खुप धन्यवाद

हुर्रे .. झाली परिक्रमा

नुकताच खुशीताईंचा संदेश आला होता. २५ ऑक्टोबर ते २५ मार्च या काळात त्यांनी पायी चालून परिक्रमा पूर्ण केली आहे. खुशीताईंचे यासाठी खास अभिनंदन!!

अभिनंदन.

ग्रेट आहेत या बाई. मला आता थोड्याश्या अंतरासाठी रिक्शा करताना लाज वाटेल! :( ;)

आज पुन्हा एकदा सगळे भाग वाचून काढले ! जरा आत्मविश्वास आला आहे. अर्थात ८ दिवसाचीच परिक्रमा करणार आहे पण तयारी मात्र खूप करावी लागत आहे !
मैय्याचे इच्छा जशी असेल तसे होईल....

विटेकर,
परिक्रमा केल्यानंतर नक्कीच एक लेख येऊ द्या.

११/११/११ ला सकाळी ११वाजुन ११ मिनिटानी ओम्कारेश्वर नगरपालिकेतुन सर्टीफिकेट घेउन परिक्रमा सुरु केली.आज २७ जानेवारी २०१२ परिक्रमा पुर्ण करुन येथे बसलो आहोत.

छान लेख. आधीच्या लेखाच्या लिंकस द्या न . एकच प्रश्न आहे . एवढ्या लवकर परिक्रमा पूर्ण झाली?
म्हणजे बस ने केली होती का?

अभिनंदन....

नमामि देवी नर्मदे नमामि देवी नर्मदे
वदीय पाद पंकजम् नमामि देवी नर्मदे

नर्मदा परिक्रमेविषयी माहीती हवी आहे. म्हणजे करायची झाल्यास साधारण काय काय तयारी लागेल, कितपत खर्च येईल,किती दिवस लागतील. विटेकर,खुशी किंवा अन्य जाणकार लोकांना विनंती की यावर माहीती द्यावी.

खुशीताईंच्या नर्मदा परिक्रमेचे सर्व लेखांची लिंक देत आहे जरुर वाचा .
http://www.misalpav.com/user/17536/authored

भटकंतीचे लेख शोधतांना हा समारोपाचा धागा वाचला .त्याअगोदरचा भाग ४६ हा अंक पाहून खडबडून जागा झालो .
लगेच सर्व भाग शोधून प्रथम मोबाईलमध्ये साठवले आणि आज ते एकादमात अ पासून ज्ञपर्यंत प्रतिसाद आणि खुशीताई तुम्ही न चिडता दिलेली उत्तरेही वाचून काढली .

यानंतर २०११ची परिक्रमा ताप आल्यामुळे नीट झाली नाही ती पुन्हा २०१२-१३ ला पूर्ण केलीत .अभिनंदन .

मला अभिप्राय द्यायला शब्द सुचत नाहित अशी अवस्था झाली आहे .

लिखाणातून तुमचे व्यक्तिचित्र पूर्णपणे डोळयांसमोर उभे राहिले .मिपाकटट्यांवर एकमेकांना भेटून जे साध्य होणार नाही ते काम तुमच्या लेखणीने केले आहे .

मध्यप्रदेशातील आदरातिथ्याचा अनुभव आम्हीही घेतला आहे .

भारतातल्या नर्मदा आणि कावेरी या दोन नद्या धार्मिक संदर्भाँत गंगेपेक्षा भाव खाऊन आहेत .कृष्णा ही दक्षिण भारतातील गंगा आहे .

तुम्हाला ,कुटुंबियांना ,हितेच्छुकांना सर्वाँना वर्षोँवर्षे शुभेच्छा !

@तथास्तु
धन्यवाद. लिंक्स दिल्याबद्दल. वाचतेय.

भारतातल्या नर्मदा आणि कावेरी या दोन नद्या धार्मिक संदर्भाँत गंगेपेक्षा भाव खाऊन आहेत .कृष्णा ही दक्षिण भारतातील गंगा आहे .

एकदम सहमत . नर्मदा हि भगवान शंकरांच्या तापोसामार्थ्याने निर्माण झाली असल्यामुळे ती शिवकन्या आहे. एक कथा वाचलेली आठवते . एकदा नारद नर्मदेच्या काठाने फिरत चाललेले असताना त्यांना १ काळी गाय नर्मदेच्या पाण्यात उतरताना दिसते. आणि बाहेर येते तेव्हा ती पांढरी शुब्र झालेली असते. त्यांना आश्चर्य वाटते आणि ते जेव्हा चौकशी करतात तेव्हा कळतं कि ती गाय म्हणजे गंगा आहे. वर्षातून एकदा ती स्वताला पवित्र करून घेण्यासाठी नर्मदेत डुबकी मारते. हि दंतकथा असू शकते पण नर्मदेच महत्व अधोरेखित करते.
क्रिष्णा तर प्रभू दत्तात्रेयांच्या सानिध्यामुळे आणि त्यांच्या स्पर्शामुळे पावन झाली आहे.