Train To DAHANU

चायना मध्ये १ म्हण आहे , तशी ती चायनीज मध्ये आहे पण मराठीतच सांगतो .
१० किलोमीटर फिरा किंवा १००० पुस्तक वाचा .
तसं हे जर खरं मानलं तर आम्हाला इंजिनिरिंगमध्ये केटी नसती लागली .कारण भटकण्यात आमची ४ वर्ष गेली . हे कॉलेज मध्ये फिरणं किंवा फिरवण ,यामुळे भले हि ५% १०% कमी का पडले असेना .. :-) अक्कल मात्र आली नि पाझाळली पण .

असो, १२ फेब्रूवारी , मोठ्या भावाच्या सासुरवाडीहून फोन आला , भावाच्या साल्याचा ( शिवी नाही आहे ;-) साला म्हणजे बायकोचा भाऊ ) साखरपुडा होता . तसं आधुनिक युगातले कुटुंब त्याला engagement म्हणतात .पण मी त्याला entertainment म्हणूनच पाहतो .( no offense please ) . ठिकाण होते डहाणू . साखरपुड्याची तारीख होतो १५ मी १४ फेब्रुवारीला :Pनिघायचे ठरवले . पुणे वेरावल एक्सप्रेसचे तत्काल मध्ये बुकिंग केले .
रात्री ७.५० ची ट्रेन होती .ऑफिसमधून लवकर निघालो ,घरी आलो , bag भरली नि पीएमटीने निघालो , सर्व पेठा बघत बघत एकदाची बस स्टेशन ला पाहोचली . थोडस खाऊन , प्लटफॉर्मवर पहोचालो . reservation list पहिली तर त्यात माझं नावच नव्हतंच.

आयुष्यातला आणखी १ धक्का .मग काय , बॅग उघडली ,तिकीट पाहिलं तर १४ फेब्रूवारी च्या एवेजी १४ मार्चचे बुकिंग झाले . चला , १४ फेब्रूवारी काही आम्हाला लाभत नाही , :-( .आता पुन्हा आमचे बाबा नि आई वर्ष ,२ वर्ष हा किस्सा सर्वांना ऐकवणार , मी किती वेंधला आहे हे परत सांगणार . असंच एकदा मी एक नात्यातली पोरगी पहिला गेलो होता , जाताना घाई घाईनेच अंगात जाकीट चढवल . त्यांचं घरी पहोचालो ,मुलगी आली , हसली पण .. :-) तितक्यात जाकीट वर लक्ष गेल, पाहिलं तर कपडे वळवताना लावायचा चाप तसाच त्याला. काय बोलणार , त्या दिवसापासून आई ,बाबाचं बोलतात , मी किती वेंधला आहे ते ! माझ्या मावस बहिणीच्या ,सासूला पण हि गोष्ट माहित आहे .

असो मूळ मुद्द्यावर येऊ या ,तिकीट तर आता नव्हतच . काय करायचं विचार चालू झाला .पहिलाच नामी पर्याय सुचला , जाणे रद्द करू या . तो मला आवडला हि पण परत आई , बाबांच्या टोमणे आठवले . दुसरा विचार केला , मुंबई ला सकाळी जाऊ या , तिथून रेल्वेने जाता येईल . मग विचार केला अरे रेल्वेनेच जायच असेल तर याच ट्रेनने जाऊ या . धावत धावत फलाटावरून ,तिकीट खिडकीवर पोहोचलो. तिथे भली मोठी रांग . मी हि जरा हिमतीने सर्वात पुढे रांगेत घुसलो .रांगेत घुसत नाही तर मागून हिंदी , मराठी शिव्या ऐकू येऊ लागल्या. २ ४ अंग्रेजी मधल्या पण होत्या .त्या non-sesnse, idiot अश्या असल्यामुळे बहुतेक त्या मुलीनेच घातल्या होत्या .त्या सर्व शिव्या या माझ्यासाठी नसून , कोण ,दुसर्याकोणा व्यक्तीला प्रेमाने बोलवत असाव्या , अस समजून मी त्या कडे कानाडोळा केला . पण शेवटी बरयाच विनवण्या केल्यावर एकाने मला तिकीट घेऊ दिली .मला त्या माणसाविषयी बरीच आस्था वाटली , चांगला माणूस वाटला. पुढच्या क्षणाला आस्था व्यर्थ झाली . तो मला म्हटला , या जगात भूतदया आपण नाही दाखवणार तर कोण दाखवणार ? भूतदया !!!! जरा मराठीचा वर्ग घ्यावा वाटला , पण फलाटावर आमची आगगाडी उभी असल्यामुळे , मी आभार प्रदर्शन करून कलटी मारली .धावत धावत येऊन गाडी पकडली . गाडी सुरूच झाली होती मी स्लीपर च्या डब्यात चढलो , आणि तिकीट तपासनिकाची वाट पाहू लागलो . ….

गाडीने वेग घेतला ,मी हि जरा बसायला जागा मिळते का ? या साठी २ डबे पालथे घातले .
काही ठिकाणी जागा हि होती , पण वेळ रात्रीची असल्यामुळे काही वेळातच हि सर्व लोक झोपी जाणार हे हि गृहीतच होते , मी १ का डब्याच्या दरवाज्या जवळ येऊन तशरिफ टेकवली .
पाण्याची बाटली पण विसरलो होतो , ती घेतली आणि मस्त थंड हवा चेहऱ्यावर घेत पुढचा प्रवास चालू झाला .कॉलेज ला असताना मी ट्रेननेच रोज प्रवास करत असल्यामुळे दरवाज्याजवळ बसने ,काही कमी पणाचे वाटत नव्हते . साधारणत: १/२ १ तासांनी १ गृहस्थ दरवाज्याजवळ आले , त्याच्या नासिकाजन्य आणि थोडाश्या तिरसट मराठीतून हटकले ,काय दरवाजात बसलायत , वारा थंड आहे , आमच्या प्रकुतीला मानवणार नाही . अर्थात या वाक्याने , यांचे सबंध आयुष्य मुळा मुठेच्या काठी गेले असणार याची मला खात्री पटली .लोणावळ्याच्या जवळ , रात्री साधरणतः ८.३० वाजता , उन्हाच्या झळा लागणार आहेत का ? पण मी वादात न पडता , दुर्लक्षित करण्यासारखी गोष्ट ignore केली .हा 'अस्सल पुणेकरांना ' टाळण्याच्या सर्वात सोपा , न तापदायक मार्ग आहे . (please note it down ).
लोणावळ्याला शिंधी गरीब व्यापारी डब्यात चढला आणि तो पण इथेच दरवाज्यात बसला. मळकटलेला ड्रेस, दाढी वाढलेली , दिवसभर काम करून थकलेला चेहरा .तितक्यात चहा वाला आला ,नि चहा घेऊन गप्पा रंगल्या .
गप्पात तो म्हंटला , “साहेब , ये तो रोज का हि ही , बीस सालो से सुबह ६ बजे घरसे निकालना , यहा माल बेचना , मुंबईमे माल खरीदते है और यहा बेचते है" ,
"बच्चे हात नाही बटाते?" मी विचारले .
“साहब बच्चा तो कब का गुजर गया, बस बिवी और मे हु .”
पुढे मला काय विचारव काही सुचले नाही , चहाचा घोट घ्याला पेला होठाला लावला , तर चहा कधीच संपला होता . आता कोणीच बोलत नव्हते , त्या शांततेला साथ देणारी एकाच गोष्ट होती , तो ट्रेन चा एक लयीत येणारा आवाज .
कर्जत आले , तो उतरला , उतरताना म्हटला , "साहब फिर मिलेंगे" .मी मंद हसलो कदाचित स्वतःशीच म्हणालो ”हो नक्कीच" …..

जस अंबरनाथ गेले , मुंबईने स्वत:च्या अस्तीवाची जाणीव करून द्यायला सुरवात केली .दूर दिसणाऱ्या उंच इमारती , ट्रकच्या शेजारच्या झोपड्या , वस्तू लादाव्यात तश्या माणसांनी लादलेल्या लोकल , आणि या सर्वाना दरवाजात पाहणारा मी .हे सगळ मला जाम "confuse” करत , बहुतेक नेहमीच . हे सगळ कशासाठी ? हा प्रपंच कशासाठी ?
१ बालगीताच्या २ ओळी ओठात आल्या , “कशासाठी पोटासाठी , खंडाळ्याच्या घाटासाठी ", माधव जुलिअन कि पाडगावकर ? प्रश्न पडला , मी हि उत्तराच्या भानगडीत पडलो नाही .कारण पहिलच प्रश्न सुटला नव्हता , कशासाठी ?

दरवाज्या जवळ बसल्यामुळे ,बरीच मंडळी नजर ओळखीची झाली होती ,१ का ने येऊन चौकशी केली , :-) नि निघून हि गेला . गाडी ठाण्यावरून पुढे बोरावालीला जाते , १०.३० वाजून गेले होते , शक्यतो सर्व मंडळी झोपी गेली होती , एव्हाना जर माझं हि reservation असते तर मी हि माझ्या i-pod ला जवळ घेऊन झोपी गेलो असतो. पण आता मस्त गाणी गुणगुणत बसलो होतो ,शिळ हि वाजवत होतो.

“बैठू क्या ?”
अरे मला हा का विचारतो ? , दरवाज्याजवळ कोणी हि बसू शकतो. हा बर्थ थोडीच आहे .
मी मागे पहिले ,
“हा बिलकुल , तशरिफ रखो " मी हि शुद्ध हिंदीत सांगितले .
त्याने हि त्याची तशरीफ टेकवली .
मी हि वळवलेली मान सरळ केली , गाणी गुणगुणणे चालूच ठेवले .
बोरावली गेले होते .

“काही खायला आहे का?”
फोन वर मी मराठीत बोललं असल्यामुळे मला मराठी येत हे त्याला समजले असावे .
पुन्हा त्याने विचारले " काही खायला आहे का ?”,
मी बागेतून गुड डे चा पुढा काढाला नि उघडून त्याचा पुढे ठेवला , त्याने न लाजता ४ , ५ बिस्कीट उचलली , मी हि चवीसाठी १ उचललं.त्याने न बोलता पुडा संपवला .त्याचे कडे काही समान दिसत नव्हते , म्हणून पाणी पण मीच दिले .
सडपातळ ,इन न केलेला आडव्या रेघांचा सदरा, प्लेन pant आणि clean shave . साधारणत: ४० वर्षाचा असेल तो इसम .धन्यावद देऊन नाव , गावाच्या गप्पा चालू झाल्या .माझा कर्मभूमी mate , म्हणजे तो पुणेकर गृहस्थ २दा डोकावून गेला .

मी विचारलं, “कुठे जायचे ",
“अहमदाबाद "
“काय एकटेच",
तो म्हंटला , “नाही , भाऊ नि वाहिनी पण आहे "
“ते कुठे आहे ",
“वो आगे सोये हुये है ",
“मग तुम्हाला झोप नाही येत आहे का", मी विचारलं .
तो म्हंटला , “नाही , माझं बुकिंग नाही आहे "
“confirm नाही आहे का?”,
“ नाही काढाल नाही आहे " तो म्हंटला .
Now I was shocked .
“काय ??”
"काय माझं general तिकीट आहे ,भाभी ने भाईला नाही सांगितलं "
मी विषय टाळायला विचारल , “बिस्कीट खाणार का ?”
तिथून थोड्या वरमलेल्या स्वरात आवाज आला . “हो ",
आणि दुसरा good day चा पुडा पुढ्यात आला .

त्याने विचारले , “ डहाणूला कशासाठी ".
“साखरपुड्यासाठी .” “मग लग्न झाले का ?”, मी बोललो .
“नाही " “ भाभी नाही म्हणते ", तो म्हंटला.
त्याला पुढे हि बोलायचे होते , पण मीच विषय बदलला ,” अजून डहाणू किती दूर ",
“बस आधा घंटा" ,तो बोलला आणि बोलण्याची गाडी दुसर्या विषयावर घसरली .
१० मिनिटांनी त्याचा भाऊ तिथे आला , हातात चपाती नि भाजी होती ,
ते हि खाली बसले , नि दोघ खाऊ लागले ,तोडफार बोलून १० १५ मिनिटांनी ते निघून गेले .
हा अजून हि चपाती,भाजी खात होता,डहाणू हि जवळ आले होते , गाडीचा वेग मंदावला , स्टेशन आलेच होते , मी पाण्याची बाटली त्याच्या हातात दिली . मला तशी आता लागणारच नव्हती , किबहुना लागली जरी असती तरी गरज त्याला जास्त होती .
रात्रीचा १ वाजून गेला होता ,स्टेशन आले मी खाली उतरलो .
तो म्हंटला "फिर मिलेंगे ",
मी परत मंद हसलो , काही न बोलता वळलो ,
“फिर मिलेंगे ??” तो खडुस गृहस्थ , तो रोज प्रवास करणारा व्यापारी किंवा हा दरवाज्याजवळ बसून भाजी पोळी खात असलेला इसम नि मी , आम्ही खरच भेटणार आहोत का ? नाही....बहुतेक ? माहित नाही .खूप सारे प्रश्न मनात होते, थोडा नियतीचा राग हि होता , पण मूळप्रश्न अजून तसाच होता , आज हि आहे , कशासाठी ?? अगदी कशासाठी ?
–
लेखणीतून ….
नावात काही नाही