माझा पहिला ट्रेक : चकदेव

रत्नागिरी जिल्यातील खेड हे माझे गाव. लहानपण याच गावात गेले. खेड च्या आसपास काही ट्रेकिंग locations आहेत. रसाळगड,सुमारगड,महीपतगड,चकदेव,पर्बत,नागेश्वर,चिपळूण जवळचा भैरवगड. राजांचा रायगड.कोयना back water. इत्यादी.
कारखान्यातील काही सहकार्यांबरोबर एकदा कोयनेच्या back water च्या परिसरात भटकंती आणि वस्ती केली होती. साधारण १९८८ मध्ये. तेव्हा असा काही छंद असतो हे प्रथम माहित झाले. त्या नंतर गो.नि दां च्या पुस्तकांमधून या विषयाची माहिती झाली. १९९० च्या दरम्यान गावतील काही मित्रांकडे स्वयंचलीत दुचाक्या आल्या होत्या. असेच एक दिवस कट्यावर गप्पा मारता मारता कुणीतरी चकदेव बद्दल माहिती दिली.
तेव्हा चकदेव ला जायला फक्त आंबवली गावातून वाट होती. रघुवीर घाट चा रस्ता अस्तीत्वात नव्हता. चकदेव चे गावकरी आंबवलीत यादवांच्या दुकानात येत. तेथे आमच्या एका मित्राचा मामा प्राथमिक आरोग्य केंद्रात कामाला होता. त्याच्या कडे चौकशी करायचे ठरले.त्याने दिलेल्या माहिती नुसार दुपार पर्यंत आंबवलीत पोहोचलो तर रात्री वस्तीला चकदेव गाठता येईल असे समजले.
दिवाळी नंतरच्या एका रविवारी ७/८ जण लक्ष्मी नारायणच्या देवळापाशी जमलो. आवश्यक आणि (बरेचसे अनावश्यक ) सामान घेऊन एका गाडीवर दोघे असे आंबवलीला जायला निघालो. दुपारी ३ वाजता भरत मामाकडे गाड्या लावल्या. भरत मामा ने गावातील एक शाळकरी मुलगा वाट दाखवण्यासाठी दिला. त्याने नाव सांगितले "संतोस " (संतोष ) पाठ पिशव्या,बूट सुद्धा काहीजनांकडे नव्हते. एकाने तर चौकोनी bag आणली होती. मग त्याच्या bag मधील लुंगीत त्याचे समान बांधले. सन्तोस च्या मार्गदर्शनाखाली आमची टीम निघाली. दमत भागत सूर्यास्ताच्या सुमारास शिड्यांच्या आधी जो माळ आहे तिथपर्यंत पोहोचलो. त्यावेळी आजच्या सारख्या लोखंडी शिड्या नव्हत्या. गावकरी वेल ,बांबू ,झाडांचे दोर यांच्या सहाय्याने शिड्या तयार करत. शिडी चढताना ती हलत असे. हलणारी शिडी आणि आणि दरी पाहून बाळा,शिरीष यांनी आम्ही वर येणार नाही असे सांगितले. त्यांना पटवून, भीती घालवून कसेबसे तयार केले आणि एकदाचे वर पोहोचलो.
देवळा पर्यंत जाताना पूर्ण काळोख झाला होता. सन्तोस ने पाणी आणण्या साठी मदत केली. हातपाय धुऊन चूल मांडली ,लाकडे जमा करून कांदे बटाटे रस्सा बनवला,दुसऱ्या चुलीवर खिचडी बनवली. भरपेट जेवलो .रात्री झान्जेच्या तालावर भजन/ हिंदी गाणी/कव्वाली असे सर्व झाले. देवळातच झोपलो. सकाळी चहा केला . पुजारी (पाटील) घरी घेऊन गेले. रात्रभरभजन केल्यामुळे ते खुश झाले होते. (त्यांना फक्त झांजांचा आवाज ऐकू आला असावा)
निघायची वेळ झाली तो शिरीष/बाळा ने सांगितले आम्ही शिड्या उतरणार नाही, आता आली का पंचायत?
सन्तोस पुन्हा मदतीला धावला ,त्याने दुसरी वाट आहे पण त्यामुळे खूप वळसा पडेल असे सांगितले. (आमच्या गाड्या आंबवलीत होत्या आणि त्याकाळी शिंदी रघुवीर घाटाने खोपी गावात येण्याचा मार्ग नव्हता )
शेवटी नाईलाज म्हणून आज शिंदित ज्या वाटेने उतरतो त्या वाटेने उतरून पूर्ण डोंगराला वळसा घालून एकदाचे भरत मामाच्या खोलीवर पोहोचलो.
शिरीष चे काही फोटो काही दिवसापूर्वी पाहिले आणि सर्व आठवले.
या ट्रेक पासून एखादा गावकरी बरोबर घेतला कि त्याचे नाव काहीही असले तरी आमच्या साठी तो "सन्तोस " असतो.
या ट्रेक नंतर आमच्यातील काही जणांनी हे वेड जोपासले आहे,काही जण हे वेड जोपासता येत नाही म्हणून हळहळतात, काही आम्हाला वेडे म्हणतात.
"हा छंद जीवाला लावी पीसे" हेच खरे.
त्यानंतर कितीतरी वेळा वेगवेगळ्या ऋतूत वेगवेगळ्या वाटेने वेगवेगळ्या ग्रुप बरोबर चकदेवला गेलो.
गावकऱ्यांशी मैत्री झाली. शिडी बांधणारे आजोबा आता थकलेत, बहुतेकांनी खाली घरे बांधली आहेत. शिक्षणासाठी मुले बाहेर पडली गावात म्हातारे कोतारे उरलेत, व्याघ्रप्रकल्प पण होऊ घातलाय. गाव उठेल कि काय अशी भीती वाटते.
जसा वारकर्यांसाठी पंढरी आणि पांडुरंग तसा माझ्यासाठी मात्र चकदेव कायम राहील.

सध्या चकदेवला जाण्यासाठी दोन मार्ग उपलब्ध आहेत.
१) खेड (रत्नागिरी जिल्ह्यातील ) बस स्थानकावरून आंबवली या गावी जावे तेथे यादव यांच्या दुकानात चौकशी करून शिडीच्या वाटेने चकदेव ला जाता येते.
२) खेड बस स्थानकावरून दुपारी ०४:१५ ला फक्त १ बस शिंदी या गावाला रघुवीर घाट मार्गे जाते तिने शिंदी येथे उतरून सोप्या वाटेने चकदेव ला जातायेते
खेड बस स्थानक दूरभाष ०२३५६२६३०२६.

आंबवली गावातून शिडी कडे जाणारी वाट

शिडी (अशा ३ शिड्या आहेत पूर्वी वेल,दोर ,लाकूड यापासून बनव्लेलेया शिड्या होत्या )

रघुवीर घाट हा रस्ता खेड तालुका आणि सातारा जिल्हा यांना जोडतो

मंदिरातील नंदी

शिडीचे टोक

मंदिरातील मूर्ती आणि पिंडी

पुजारी पाटील यांचे घर

चकदेव वस्तीला युथ होस्टेल अंबरनाथ कडून घर घंटी