इंग्रजी शब्दांचा मराठीत होणारा चुकीचा वापर

म
मराठी कथालेखक
🗣 271 प्रतिसाद
मराठीत (वा हिंदीत) बोलताना इंग्रजी शब्दांचा वापर होणे नित्याचेच आहे. पण त्यातही चुकीच्या शब्दांचा वापर पाहिला की हसावे की रडावे ते कळत नाही. आणि हा वापर इतका भक्तिभावे होतो की वाटावे हे जणू मराठीच शब्द आहेत. काही उदाहरणे देत आहे. १) Queue करीता रांग हा मराठी शब्द प्रतिशब्द न वापरता "लाईन" हा शब्द सर्रास वापरला जातो. कधी त्याचे "लायनी" असे अनेकवचन ऐकले की बोलणार्‍याची 'कीव' कराविशी वाटते. २) वीज वा वीजप्रवाह याकरिता 'लाईट' ३) Bicycle करिता 'सायकल' ४) पती/पत्नी करीता अनुक्रमे मिस्टर/मिसेस. "ते माझे मिस्टर आहेत" वगैरे, अहो सरळसोट "ते माझे पती" म्हणा ना किंवा "ते माझे हजबंड" तरी. ५) Xerox बद्दल तर बोलायलाच नको !! ६) अजून एक वेगळा प्रकार म्हणजे पाव आणि Bread हे दोन्ही शब्द व्यहवारात मैद्यापासून बनलेल्या पावाकरिताच वापरले जातात पण त्यांचा अभिप्रेत असलेला अर्थ मात्र काहीसा वेगळा हं. ७) Cinema/Movie साठी 'पिक्चर' तुम्हाला अजून असे कोणते शब्द आठवतात ? शब्दांचा हा चुकीचा वापर टाळावा निदान कमी व्हावा म्हणून काय करता येईल ?तुम्ही काही करता का ? तुम्ही निदान पुढच्या पिढीला अशा चुकीच्या वापरापासून परावृत्त करता का ?
96475 वाचन
💬 प्रतिसाद (271)
ब
बॅटमॅन Fri, 07/25/2014 - 18:50 नवीन
पगार हा शब्द पोर्तुगीज मधून आलाय असे वाचले आहे खरे.तपासून पहायला पाहिजे. बाकी उर्दू ही मिश्रभाषा आहे, ( मेनली फारसी + काही अरबी शब्द इ.इ.) + (हिंदीचे मध्ययुगीन रूप) = उर्दू. त्यामुळे एखादा शब्द उर्दूतून आला याचा अर्थ त्याचे मूळ अरबी, फारसी नैतर तुर्की असते. या तीन भाषांमध्ये चेकवले पाहिजे. अरबीचं तुम्ही जाणताच जे काय असेल ते, बाकीचं जमेल तसं पाहतो.
↩ प्रतिसाद: प्रभाकर पेठकर
अ
असंका Wed, 04/29/2015 - 14:07 नवीन
तुमच्या तपासकामात सहाय्यकारी असा एक लेख आलेला आहे.... पगार या शब्दाची जन्मकथा... इथे
↩ प्रतिसाद: बॅटमॅन
न
नगरीनिरंजन Wed, 04/29/2015 - 23:44 नवीन
बाहेरचे शब्द उसने घ्यायचेच नाही असे अजिबातच म्हणणे नसावे कोणाचेच. पण बुद्धीमांद्यामुळे स्वभाषेत वा इतर अनेक भाषांमध्ये चपखल, समर्पक आणि सुंदर शब्द असूनही फक्त इंग्रजी/हिंदीतले घासून गुळगुळीत झालेले शब्द वापरणे हा प्रकार फार वाईट आहे. वरती विक्षिप्तबाईंनी उच्चाराप्रमाणे लिहीणे वगैरे विचार मांडले आहेत, तितकं दक्ष पाहिजे प्रत्येक बाबतीत. साला प्रगत होणे म्हणजे मेंदूचा अधिक वापर करणे, कमी नाही.
↩ प्रतिसाद: बॅटमॅन
थ
थॉर माणूस Fri, 07/25/2014 - 14:34 नवीन
१) Queue करीता रांग हा मराठी शब्द प्रतिशब्द न वापरता "लाईन" हा शब्द सर्रास वापरला जातो. कधी त्याचे "लायनी" असे अनेकवचन ऐकले की बोलणार्‍याची 'कीव' कराविशी वाटते. >>> make a line किंवा stand in line असते इंग्रजीमधे, त्यातूनच हा प्रकार मराठीमधे आला असावा. लायनी वगैरे अर्धवट ज्ञानातून होणारे प्रकार आहेत. आपला मुद्दा इतर लोकांच्या दृष्टीने पहा बरं, स्वच्छ भाषेच्या मागे लागलेल्या इंग्रजासमोर उभे राहून आपण कितीही छान इंग्रजी बोलायचा प्रयत्न केला तरी एका मर्यादेनंतर आपल्या इंग्रजीने त्यालाही फेफरे येईल. :) २) वीज वा वीजप्रवाह याकरिता 'लाईट' >>> वीजप्रवाहासाठी लाईट शब्द वापरलेला मी तरी (सुदैवाने) ऐकलेला नाही. लाईट गेले म्हणतात ते दिवे गेले या अनुषंगाने असते. आणि दिवे गेले म्हणजे अर्थातच वीज गेली असेल या अर्थाने ते येत असावे. ३) Bicycle करिता 'सायकल' >>> Bicycle हा सायकलचा एक उपप्रकार आहे, शब्द मोठा होतो म्हणून तो बारीक करण्याचा प्रयत्न यापलीकडे त्यात फार चुकीचे काही नाही. मोटरसायकल म्हणता की बाईक? ४) पती/पत्नी करीता अनुक्रमे मिस्टर/मिसेस. "ते माझे मिस्टर आहेत" वगैरे, अहो सरळसोट "ते माझे पती" म्हणा ना किंवा "ते माझे हजबंड" तरी. >>> हा थोडं विचित्र आहे खरं. पण बहुतेक जुन्या काळात ही विशेषणे लग्न झालेल्या स्त्री पुरुषांसाठी वापरली जात. खास करुन मिसेस हे लग्न झालेल्या स्त्री साठी होते. त्यामानाने मिस्टर हे जास्त Generically वापरले जायचे. "हे माझे पती" म्हणणे केव्हाही योग्य. आजच्या काळात hubby जास्त चालते बरं का. ५) Xerox बद्दल तर बोलायलाच नको !! >>> हो ना, ब्रँडनेमचं क्रियापद कसं होईल बरं? आता मरीअम-वेबस्टर गुगल किंवा झेरॉक्स ला क्रियापद म्हणत असली म्हणून काय झालं? ६) अजून एक वेगळा प्रकार म्हणजे पाव आणि Bread हे दोन्ही शब्द व्यहवारात मैद्यापासून बनलेल्या पावाकरिताच वापरले जातात पण त्यांचा अभिप्रेत असलेला अर्थ मात्र काहीसा वेगळा हं. >>> मागे एकदा एक वाक्य वाचलं होतं Every bun is bread but not every bread is bun. त्यातलाच प्रकार. ७) Cinema/Movie साठी 'पिक्चर' >>> Movie म्हणजे Motion Pictures. सुरुवातीला Motion pictures जास्त प्रचलित असावा ज्यामुळे त्याचे छोटे रुप पिक्चर प्रचलित झाले असावे. सध्या मूव्ही हा शब्द जास्त ऐकायला मिळतो. इतरांनी लिहील्याप्रमाणे काही प्रमाणात न्युनगंड, काही प्रमाणात साहेबाची भाषा म्हणजे भारी असल्या प्रकारामुळे गमती घडतात. पण सगळ्याच शब्दांमागे हे कारण असते असं नाही. पम्चर, शाक अपसर हे अज्ञानातून होतं (मराठी शब्द माहिती नाही आणि इंग्रजी येत नाही). तर बर्‍याच शब्दांचे अपभ्रंश झालेले असतात. हे एका दिवसात होत नाही तर शब्दाचा अपभ्रंश व्हायला, तो प्रचलित व्हायला वेळ लागतो. तोवर त्याचा वापर गमतीशीर वाटू शकतो. जसे की फारसी भाषेतून आलेले शब्द... जेव्हा ते मराठीमधे घुसले तेव्हा गमतीदारच वाटले असतील. कित्येक शब्दांचे तर अर्थसुद्धा बदललेत मराठीत. त्यामुळे मी याचा फारसा त्रास करुन घेत नाही किंवा किव वगैरे सुद्धा करत नाही. आपणही असेच नकळत कुणाला तरी पिडत असूच की... मग कशाला लय लोड घेताय, जौंद्या की. :)
म
मराठी कथालेखक Fri, 07/25/2014 - 14:44 नवीन
२) वीज वा वीजप्रवाह याकरिता 'लाईट' >>> वीजप्रवाहासाठी लाईट शब्द वापरलेला मी तरी (सुदैवाने) ऐकलेला नाही. लाईट गेले म्हणतात ते दिवे गेले या अनुषंगाने असते. आणि दिवे गेले म्हणजे अर्थातच वीज गेली असेल या अर्थाने ते येत असावे.
तसं असेल तर "लाईट गेली आहे म्हणून मिक्सर चालवू शकत नाही" अशी काही परिस्थिती तुमच्याकडे निर्माण होत नसेलच.
↩ प्रतिसाद: थॉर माणूस
थ
थॉर माणूस Tue, 07/29/2014 - 06:27 नवीन
लाईट गेले म्हणतात ते दिवे गेले या अनुषंगाने असते. आणि दिवे गेले म्हणजे अर्थातच वीज गेली असेल या अर्थाने ते येत असावे.
:)
↩ प्रतिसाद: मराठी कथालेखक
स
सोनू Fri, 07/25/2014 - 21:34 नवीन
वीजप्रवाहासाठी लाईट शब्द वापरलेला मी तरी (सुदैवाने) ऐकलेला नाही. >> लाईट गेले ना, बघ पंखा फिरत नाहीये. टी. व्ही. सुरू करून बघ लाईट आलीय का ते. असे संवाद कधीच नाही ऐकले?
↩ प्रतिसाद: थॉर माणूस
थ
थॉर माणूस Tue, 07/29/2014 - 06:40 नवीन
ते वीज गेली या अनुषंगाने येते सोनु... वीजप्रवाह गेला या पद्धतीने लाईट हा शब्द आलेला मी तरी पाहिलेला नाही असं म्हणायचं होतं मला, येतंय का लक्षात? घरात वीजप्रवाह गेला वगैरे म्हणता का तुम्ही लोक? वीज गेली असेच म्हणता ना? पुर्वी लोकांसाठी पंखे, टीव्ही, मिक्सर (आता ह्याला काय म्हणू? मिक्सर, ग्राईंडर, ब्लेंडर की फूड प्रोसेसर?) वगैरे चैनीच्या गोष्टी होत्या. घरात वीजेवर चालणारे उपकरण म्हणजे बल्ब आणि ट्यूबलाईट. वीज गेली हे कळण्याचा सोपा उपाय म्हणजे लाईट चालते का ते पहाणे त्यामुळे लाईट गेली अर्थात वीज गेली असे समीकरण रूढ झाले. पण एवढ्यावरून वीज गेली असे ठरवत नसत, लगेच शेजारच्यांना विचारलं जाई, "लाईट आहेत का हो तुमच्याकडे?". :) आजकाल हे कमी झालं असावं बहुतेक. अर्थात शुद्ध आणि सात्विक भाषेचा हट्टच धरायचा असेल तर आमची काही हरकत नाही, पण उगाच आपल्या लेखी अशुद्ध बोलणार्‍यांची कीव करायची गरज नाही इतकेच मला मराठी कथालेखक साहेबांना सांगायचे होते. असो, चालू द्या...
↩ प्रतिसाद: सोनू
भ
भिंगरी Sat, 08/02/2014 - 20:05 नवीन
तुमची लाईट गेली का?असे आमच्याकडे नेहमीच विचारणा होते शेजाऱ्यांकडून. कारण कधी कधी फक्त एखाद्या घरातीलच विद्युत प्रवाह खंडित झालेला असतो. पण एका अमराठी शेजाऱ्याकडून आपका करंट है क्या? अशी विचारणा झाली आणि माझ्या मेंदूलाच करंट लागला.
↩ प्रतिसाद: थॉर माणूस
प
प्रसाद गोडबोले Fri, 07/25/2014 - 14:36 नवीन
Queue करीता रांग हा मराठी शब्द प्रतिशब्द न वापरता "लाईन" हा शब्द सर्रास वापरला जातो. कधी त्याचे "लायनी" असे अनेकवचन ऐकले की बोलणार्‍याची 'कीव' कराविशी वाटते.
हे तरी ठीक आहे हो ... आमचे एक मित्र पॅन्ट चे अनेक वचन पॅन्टी असे करायचे अन केवढा घोळ व्हायचा काय सांगु =))
प
प्रसाद गोडबोले Fri, 07/25/2014 - 14:38 नवीन
आणि हे घ्या पावाच्या अधिक अभ्यासा करिता http://pt.wikipedia.org/wiki/P%C3%A3o बाकी ह्या वरुन परेश रावलचा अप्रतिम डायलॉग आठवला " ये मेरे पाव है =))
↩ प्रतिसाद: प्रसाद गोडबोले
ब
बॅटमॅन Fri, 07/25/2014 - 14:41 नवीन
बाकी, इंग्रजी शब्दांचे अपभ्रंश होतात म्हणून कातावणार्‍यांना, बहुतेक भाषांतील बहुतेक शब्द असेच तयार झालेत हे माहिती आहे काय? अगदी मराठेशाहीतही आपण इंग्रजी नावांची कसली मस्त मोडतोड केलीय याचा विदा रियासतीच्या खंड ५ मध्ये आहे. उदा. मॉस्टिन, ऑस्टिन- माष्टिन, आष्टिन. एल्फिन्स्टन- अल्पिष्टन. मॅक्फर्सन- मेघफास. सार्टोरियस- सरताऊस. रॉस लँबर्ट- रासलंपट =)) =)) =)) इंग्रजीतही असे कैक शब्द सापडतील. म्यांगो हा शब्द तेलुगु/तमिऴ मधल्या मंगई या शब्दाचा अपभ्रंश आहे, मुलिगॉटॉनी हा शब्द मिळगु तण्णीर चा अपभ्रंश आहे. माँगूज़ हा मराठीतल्या मुंगुसचा अपभ्रंश आहे. खुद्द संस्कृत शब्दांचे अपभ्रंश पाहिले तर अख्खी मराठी जवळपास त्यांनीच भरलेली आहे. मग विंग्रजीच्या तथाकथित शुद्धतेबद्दल इतके गळे का म्हणून काढायचे ते समजत नाही. ना ती कुणाची मातृभाषा, ना अजून काही. गेल्या २०० वर्षांच्या फ्याडपायी आपल्या मातृभाषेला बोल का लावायचा ते समजत नाही. असो.
न
नानासाहेब नेफळे Fri, 07/25/2014 - 14:51 नवीन
ईष्टुर फाकड्याला कसे विसलात आपण?
↩ प्रतिसाद: बॅटमॅन
ब
बॅटमॅन Fri, 07/25/2014 - 14:54 नवीन
अर्र हो की नेफळेसाहेब, विसरलोच होतो. आठवण केल्याबद्दल धन्यवाद!
↩ प्रतिसाद: नानासाहेब नेफळे
अ
असंका Fri, 07/25/2014 - 15:18 नवीन
+१ इष्टुर फाकडा मीही शोधत होतो त्या यादीत.
↩ प्रतिसाद: नानासाहेब नेफळे
य
यशोधरा Fri, 07/25/2014 - 14:44 नवीन
अहो सरळसोट "ते माझे पती" म्हणा ना किंवा "ते माझे हजबंड" तरी. >> अजून सरळसोटपणे माझा नवरा अथवा माझी बायको म्हणावं की! एवढं काये त्यात!
क
केदार-मिसळपाव Fri, 07/25/2014 - 17:56 नवीन
पुन्हा तुर्की शब्द आला.
↩ प्रतिसाद: यशोधरा
ब
बॅटमॅन Fri, 07/25/2014 - 18:51 नवीन
व्युत्पत्तिकोशात बायको हा शब्द तुर्कीपासून आला असेल असे म्हणताना एक प्रश्नचिन्ह दिलेय बहुधा. अन सद्यकालीन तुर्की भाषेत तरी बायको या अर्थी 'बायको' शब्दासदृश शब्द दिसत नाहीये. पाहिले पाहिजे.
↩ प्रतिसाद: केदार-मिसळपाव
क
केदार-मिसळपाव Mon, 07/28/2014 - 13:32 नवीन
मला एका तुर्कीश मुलीने सांगितला आहे. तिला बाबा, बायको, बाझार इत्यादि शब्दाचा अर्थ कळत होता. पण "आई" ह्या शब्दाचा उगम मला मात्र अजुनही माहित नाही.
↩ प्रतिसाद: बॅटमॅन
ब
बॅटमॅन Mon, 07/28/2014 - 15:08 नवीन
इंट्रेस्टिंग. बहुत धन्यवाद या माहितीकरिता.
↩ प्रतिसाद: केदार-मिसळपाव
न
नंदन Tue, 07/29/2014 - 21:20 नवीन
ह्या तुर्की शब्दाचा मुख्य अर्थ 'स्त्री' आणि संदर्भाने पत्नी असा होतो.
↩ प्रतिसाद: केदार-मिसळपाव
क
केदार-मिसळपाव Wed, 07/30/2014 - 10:06 नवीन
म्हणजे बायन वरुन बाई आला असेही असु शकते.
↩ प्रतिसाद: नंदन
ब
बॅटमॅन Wed, 07/30/2014 - 10:23 नवीन
म्हायतीकरिता धन्यवाद नंदनशेठ!
↩ प्रतिसाद: नंदन
प
पिशी अबोली Fri, 08/01/2014 - 16:28 नवीन
'आई' शब्द द्रविडियन भाषांमधून आलेला आहे.
↩ प्रतिसाद: केदार-मिसळपाव
र
रेवती Fri, 07/25/2014 - 14:46 नवीन
अगदीच सहमत आहे. पिक्चर असा चुकीचा शब्द कशाला वापरायचा? आम्ही पिच्चर म्हणतो. बायसिकलला आम्ही सायकल म्हणायचो पण आमची मुले बाईक म्हणातात. आम्हाला बाईक म्हंजे मोटरसायकल असे म्हाईत होते. अशे चुकीचे शब्द वाप्रूच नये असे सुचिवते.
प
प्रसाद गोडबोले Fri, 07/25/2014 - 14:54 नवीन
वाघ म्हणलं तरी खातो अन वाघोबा म्हणलं तरी खातो च्या धर्तीवर नवीन म्हण आहे नवरा म्हणलं तरी घाबरतो अन मिस्टर म्हणलं तरी घाबरतो *acute*
न
नानासाहेब नेफळे Fri, 07/25/2014 - 14:59 नवीन
मग हजबंडरी सुरु करायला हरकत नसावी ;-)
↩ प्रतिसाद: प्रसाद गोडबोले
न
नन्दु मुळे Fri, 07/25/2014 - 14:55 नवीन
आमच्या कोल्हापूर ला झोरॅक्स म्ह्न्टल जात
य
यशोधरा Fri, 07/25/2014 - 15:02 नवीन
कोल्लापूरचं समदं जगायेगळंच की वो!
↩ प्रतिसाद: नन्दु मुळे
ब
बॅटमॅन Fri, 07/25/2014 - 15:05 नवीन
आजवर कोल्लाप्रात नै ऐकलो बा असलं काय. (मिरजकर) बॅटमॅन.
↩ प्रतिसाद: नन्दु मुळे
अ
असंका Fri, 07/25/2014 - 15:22 नवीन
+१ मीपण
↩ प्रतिसाद: बॅटमॅन
न
नन्दु मुळे Mon, 07/28/2014 - 12:29 नवीन
विश्वास ठेवा.अर्थात ही गोष्ट १९९९ ची.
↩ प्रतिसाद: बॅटमॅन
ब
बबन ताम्बे Fri, 07/25/2014 - 15:10 नवीन
खेडयात डॉक्टरांना डाक्टर आणि एस. टी. कंडक्टरना कंडाक्टर म्हणतात.
क
कंजूस Fri, 07/25/2014 - 15:37 नवीन
मराठीत बोल्लो तर पब्लिक मारल .मोबाईल घर वगैरेची बैकसाइड .
क
कपिलमुनी Fri, 07/25/2014 - 16:07 नवीन
डायवर = ड्रायव्हर किन्नर = क्लीनर मोसम = मोशन :)
अ
अत्रुप्त आत्मा Fri, 07/25/2014 - 16:33 नवीन
काही विंग्रजी शब्दांना (कायमचे ;) ..) मराठी रूप दिलेला... हा आमचा- रायगड मराठी विभाग (मूळ शब्द ओळखा..पण त्यासाठी मूळ- ओळ- खा! Image removed. ) डी...म पडताय ना लाइट?... बल - बदला(य)ला झाला हो...त्याचा! मो..टार चालत नाय??? फेस .. उडाला असल...बग!!!! किती पेप्श्या खाशील मेल्या...सर्दी ह्वैल नाय तं काय!? शिग्रेटी कमी फुक हां... मेल्यां लगिन झाला ना इतक्यात! ===================== क्रमशः ;)
↩ प्रतिसाद: कपिलमुनी
क
कपिलमुनी Fri, 07/25/2014 - 16:09 नवीन
आमच्या सांगलीकडे दनलाप म्हणजे दणकट .. पूर्वी Dunlop Tyres फार चांगले चालायचे त्यामुळे हा शब्द आला .. दनलाप चप्पल हाये गडी लै दनलाप.. :)
क
कपिलमुनी Fri, 07/25/2014 - 16:10 नवीन
आमच्या सांगलीकडे दनलाप म्हणजे दणकट .. पूर्वी Dunlop Tyres फार चांगले चालायचे त्यामुळे हा शब्द आला .. दनलाप चप्पल हाये गडी लै दनलाप :)
ड
डॉ सुहास म्हात्रे Fri, 07/25/2014 - 16:34 नवीन
अरे, अरे, अरे... अडवा घोडं, थांबा थोडं. सद्या इंग्लिशमध्ये आहेत ते सगळे शब्द मूळचे इंग्लिशमधले आहेत हा समज फर्फार चुकीचा असू शकतो. मूळ इंग्लिशशी बर्‍यापैकी नाते सांगू शकेल अशी जगातली एकुलती एक भाषा वेल्समध्ये मृतप्राय होत असलेली एक अत्यल्पसंख्य उपभाषा आहे. चारशे वर्षांपूर्वीपर्यंत खुद्द इंग्लिश राजेरजवाडे इंग्लिश भाषा वापरणे गावंढळपणाचे लक्षण समजत असत आणि इंग्लंडचा सगळा राज्यकारभार फ्रेंचमधून चालत असे. वसाहतीच्या कालखंडात आणि नंतरही इंग्लिशने भारतिय भाषांकडून अनेक शब्द उचलले आहेत. योगा (योग नै बरं का), कर्मा (कर्म माझे !), गुरु, इ शब्द (विदेशी आणि भारतिय) गोरे इंग्लिशमध्ये कित्ती कित्ती कौतुकाने वापरतात हे काय सांगायला पाहिजे आहे काय? ;) इंग्रजांनी जगभरातून केवळ आर्थिक संपत्तीच लुटली असे नाही तर अगदी आफ्रिकन भाषांसह अनेक भाषांची शब्दसंपत्ती लुटून नेऊन इंग्लिशला शब्दसंपन्न केले आहे. येथे इंग्लिश्ने आत्मसात केलेल्या १४६ भाषांमधिल शेकडो शब्दांची अनुक्रमणिकेसह (अल्फाबेटीकल) यादी सापडेल. डिक्शनरी.कॉम प्रमाणे सद्याच्या इंग्लिशमध्ये ८०% (होय, ऐशी टक्के) शब्द उसनवार घेतलेले आहेत. शास्त्रिय परिभाषा जमेस धरली तर ते प्रमाण ९०% पर्यंत वर जाउ शकेल. यामुळे ला इंग्लिशला उसनवार भाषा (बॉरोव्ड लँग्वेज) म्हटले जाते. इंग्लिशची ही उसनवारी अजूनही सतत चालू आहे *. मात्र संवादासाठी जगात सर्वात जास्त वापरली वापरली जाणारी भाषा असल्याने हल्ली ती शब्द उसने घेण्याबरोबरच जगभरच्या भाषांना शब्द उसने देण्याचे काम प्राधान्याने करते आहे. ऑ कोणत्याही दोन भाषांमधिल देवाणघेवाणीचा आवाका आणि त्याच्या प्रवाहाची दिशा त्या भाषांमु़ळे होणार्‍या तौलनिक आर्थिक, सामाजिक व राजकिय फायद्यांवर अबलंबून असतो... त्यांत भाषाशास्त्रींच्या अथवा भाषाभिमान्यांच्या काळजीने फारसा बदल पडत नाही, असाच अनुभव आहे. तेव्हा, प्रयत्न कौतुकास्पद आहे पण, भौतीच दिलपे मत लेना भाय. ये सब पापी पेटका सवाल है ना ;) ====== * : हा छोटा दुवा मुळातूनच वाचावा. कारण, कुछ धक्के अच्छे होते है । नक्की मूळ इंग्लिश वाटणारे शब्द प्रत्यक्षात कोठून आले हे सत्य त्रिफळाचित करून जाते ('विकेट घेऊन जाते' असे म्हणण्याची इच्छा मोठ्या कष्टाने आवरली आहे हे नम्रतेने नमूद करत आहे ;) .
ड
डॉ सुहास म्हात्रे Fri, 07/25/2014 - 16:37 नवीन
मूळ भाषांतून इंग्लिश्मध्ये येताना बर्‍याच शब्दांची बर्‍यापैकी मोडतोड झालेली आहे... हेही नमूद करण्याजोगे आहे. वेंजॉय ;)
↩ प्रतिसाद: डॉ सुहास म्हात्रे
क
केदार-मिसळपाव Mon, 07/28/2014 - 15:02 नवीन
विलाज नाही त्याला.
↩ प्रतिसाद: डॉ सुहास म्हात्रे
म
मैत्र Fri, 08/01/2014 - 08:43 नवीन
खूप शब्द आहेत की इंग्रजीने घेतलेले.. मला फक्त juggernaut - जगन्नाथ (पुरीच्या रथ यात्रेवरून आलेला) शब्द माहीत होता. तो रथ ओढण्यामुळे जो प्रचंड जोर - momentum येतो त्याचा संदर्भ इंग्रजांनी घेतला होता. Guru / Pandit हे आता बर्‍यापैकी रुळले आहेत आणि बर्‍याच आंतरराष्ट्रीय नियतकालिकांत सर्रास दिसतात. पण तरीही भाषेचे मूळ व्याकरण चांगले सांभाळले आहे.
↩ प्रतिसाद: डॉ सुहास म्हात्रे
ह
हुप्प्या Fri, 07/25/2014 - 16:59 नवीन
एखाद्या भाषेने दुसर्या भाषेतून शब्द उसने घेतले तर त्याला लुटून नेणे म्हणणे कितपत योग्य आहे? असे केल्याने मूळ भाषेतले ते शब्द नष्ट होतात का? मला नाही वाटत. इंग्रजीने मराठीतून मुंगुस नेले म्हणून मराठी माणसे तो प्राणी दिसताच डोके खाजवू लागतात का की माझ्या पणजोबांपर्यंत ह्याला काय म्हणतात ते ठाऊक होते पण शिंचे इंग्रज आल्यापासून तो शब्दच गायब झाला आहे? असो. पण इंग्रजीचे पावित्र्य जपण्याची अनाठायी उठाठेव उच्चभ्रू भारतीयांनी थोडी कमी करावी. एखाद्या सासूने सुनेकडे घराण्याचे कुळाचार जपण्याची जबाबदारी द्यावी आणि जबाबदार सुनेने ती अगदी डोळ्यात तेल घालून पार पाडावी तसे इंग्रजांनी आपल्याला इंग्रजी भाषा दिली आहे आणि ती कसोशीने जपली पाहिजे असे मानणे हे एक खूळ आहे. ते सोडावे.
↩ प्रतिसाद: डॉ सुहास म्हात्रे
ड
डॉ सुहास म्हात्रे Fri, 07/25/2014 - 18:46 नवीन
"लुटून नेणे" हा वसाहतवादाच्या संदर्भाबरोबर सहज आलेला शब्दप्रयोग होता. शिवाय सगळी चर्चा जरा उपरोध्/विनोदाच्या अंगाने चालली आहे. माझ्याही प्रतिसादात बर्‍याच स्मायल्या आहेत :) शिवाय, मी कधी म्हटले आहे की इंग्लिश्ची मोडतोड करू नये ? किंबहुना, शब्द एका भाषेतून जाताना बदलणे हे दोन भाषांतील फरकामुळे बर्‍याचदा होते. तुमच्या प्रतिसादाच्या 'एक्झॅक्ट सेम' वेळेवर दिलेला माझा हा दुसरा प्रतिसाद वाचला तर माझे मत अजून 'क्लियर' होईल ;) तेव्हा मी अगोदरच म्हटल्याप्रमाणे, दिलपे मत लो, वेंजॉय द धागा ;)
↩ प्रतिसाद: हुप्प्या
ड
डॉ सुहास म्हात्रे Fri, 07/25/2014 - 18:51 नवीन
...तुमच्या प्रतिसादाच्या 'एक्झॅक्ट सेम' वेळेवर दिलेला माझा हा दुसरा प्रतिसाद वाचला तर माझे मत अजून 'क्लियर' होईल. (मिपाच्या चालू-बंद मधे वरची लिंक माझ्या प्रतिसादात मागे राहून गेली... ती येथे आहे.)
↩ प्रतिसाद: डॉ सुहास म्हात्रे
ह
हुप्प्या Fri, 07/25/2014 - 19:41 नवीन
शब्द लुटणे ह्याविषयीचे स्पष्टीकरण मान्य. भाषा जपण्याबद्दलचा सल्ला तुम्हाला नव्हता. लेखाच्या लेखकाला होता. अमुक एका शब्दाऐवजी तमुक शब्द वापरला तोही इंग्रजीत म्हणून त्याची कीव करण्याची भाषा लेखक करतो आहे हे जरा मनोरंजक वाटले. इंग्रजीचे जन्मस्थान असणारे इंग्लंड, तिथलेही लोक इंग्रजीच्या अधोगतीबद्दल इतके दक्ष नसतील असे काही वेळा वाटते. बाटगे जास्त कडवे असतात अशा अर्थाची एक म्हण आठवली. पण निदान आठवडाभर तरी ती तशीच्या तशी उद्धृत करणे उचित नाही. ;-).
↩ प्रतिसाद: डॉ सुहास म्हात्रे
ड
डॉ सुहास म्हात्रे Mon, 07/28/2014 - 20:24 नवीन
इंग्रजीचे जन्मस्थान असणारे इंग्लंड, तिथलेही लोक इंग्रजीच्या अधोगतीबद्दल इतके दक्ष नसतील असे काही वेळा वाटते. ते इतके दक्ष अजिबात नाहीत हे स्वानुभावावरून सांगू शकतो... काहिंचे इंग्लिश उच्चार ऐकून इंग्लंडच्या राणीला चक्कर येईल... अर्थात "क्विन्स इंग्लिश" बोलणार्‍यांचे प्रमाण मराठी माणसांत पुणेरी मराठी बोलणार्‍यांइतकेच असावे, कारण भाषा दर २० किलोमीटरवर बदलते या नियमाला इंग्लिशही अपवाद नाही.
↩ प्रतिसाद: हुप्प्या
ह
हुप्प्या Fri, 07/25/2014 - 16:47 नवीन
अमेरिकेत रांग ह्या अर्थी क्यू हा शब्द सहसा वापरत नाहीत. क्यू हा शब्द त्या अर्थाने ब्रिटनमधे वापरला जातो. अर्थाने तिथे लाईन हा शब्दच वापरला जातो. कुणी वापरला तर अमेरिकन लोक गोंधळात पडतात. क्यू हा बिलियर्ड्स वा पूल खेळताना टेबलावरील चेंडूला ढकलायची काठी ह्या अर्थी जास्त प्रचलित आहे. अर्थात त्याचे स्पेलिंग वेगळे आहे पण बोलताना स्पेलिंगपेक्षा उच्चार जास्त महत्त्वाचा असतो. तस्मात, क्यू न म्हणता लाईन म्हणणार्‍यांची कीव करणार असाल तर तमाम अमेरिकन लोकांची कीव करण्याची तयारी ठेवा!
स
सोनू Fri, 07/25/2014 - 21:46 नवीन
माझ्यामते त्यांचा आक्षेप लाईन ला नसून लायनी या बहूवचनाला आहे.
↩ प्रतिसाद: हुप्प्या
ड
डॉ सुहास म्हात्रे Fri, 07/25/2014 - 16:59 नवीन
गोरा साहेब तेच करतो हो, 'मुंबई'चं 'बॉम्बे' करतो, 'खडकी'चं 'किरकी' करतो, 'कोलकाता'चं 'कॅलकत्ता' करतो, 'हरी'चं 'हॅरी' करतो, 'योग'चं 'योगा' करतो, वगैरे वगैर... आणि आम्ही कौतूक करतो *sad* मग, जरा करूद्याना आपल्या लोकांना विंग्लिश्ची तोडफोड... तेवढाच आपला रिव्हेंज ;)