नक्की किती पैसे पुरेसे?

तुम्हाला १०% व्याज कुठे मिळते? तुम्ही हे पैसे एखाद्या पतसंस्थेत ठेवले आहेत का? असल्यास त्वरित काढून घ्यावेत व नॅशनलाईज्ड बँकेत ठेवावेत हा माझा सल्ला आहे.

तुमचे सध्याचे वय पाहता हे पुरेसे नाही असे सांगावेसे वाटते. कारण खर्च वाढत जाईल आणि एफडीवरील व्याज तेवढेच (वा कमी) होईल.

@उ.ख - तुमच्यावर जबाब्दारी काय आहे ते महत्वाचे आहे. त्याचा काही उल्लेख नाही त्यामुळे काहीही जबाबदारी नाही असे धरुन चालू. पहील्या प्रथम करायची गोष्ट म्हणजे आरोग्य विमा काढा. नाहीतर एका दुखण्यात तुमची गंगाजळी काही लाखानी कमी होइल. आरोग्य विम्याच्या हप्र्याचे पैसे तुमच्या महीन्याच्या खर्चात पकडा. आता तुमच्या प्रश्नाचे उत्तर - तुमची मिळकत १६५०० आणि आत्ताचा खर्च १००००. ४-५ वर्षात तुमचा खर्च तुमच्या मिळकती पेक्षा जास्त होइल. त्यामुळे २० लाखाची गंगाजळी कमी आहे. ८० वर्षाचे आयुष्य धरले तर ५० लाखापेक्षा जास्त असणे गरजेचे आहे.

तुमचा प्रश्न फार अवघड आहे.कारण पुरेसे म्हणजे नेमके किती याचे उत्तर कुणाला देता येत नाही. आपली जीवनशैली व मानसिकता यावर बरच काही अवलंबून आहे. आपला नम्र स्वेच्छानिवृत्त

१. कुठेही अरबट चरबट ठिकाणी गुंतवणूक करू नका. एफ.डी. तच ठेवा. २. "पाना"चा खर्च बंद करा. ३. अजून तुम्ही नॉर्मल रिटायर्मेंट वयापेक्षा दहा वर्षे तरी दूर आहात. दुसरी नोकरी मिळते का ते पहा. ४. त्याशिवाय शेती फायदेशीर होईल का ते पहा. त्याशिवायएखादा साईड बिझनेस (एजन्सी, दुकान वगैरे) सुरू करता आले तर पहा.

मी आणि माझ्या नवर्‍यानेही स्वेच्छानिवृत्ती घेतली आहे. मात्र आमचे सेव्हिंग आणि २ फ्लॅट्स याव्यतिरिक्त आम्हाला डीए - लिंक्ड पेन्शन असल्याने वाढणार्‍या खर्चाची आपोआप काळजी घेतली गेली आहे. तसेच इन्कम टॅक्स वाचवण्यासाठी सक्तीचे सेव्हिंग करावे लागते. त्यामुळे आता आहेत ते पैसे तसेच राहतील आणि खर्च वाढतील अशी चिंता नाही. तुमची शेती कसली आहे ते लिहिले नाही. पण कोकणातके खेडेगाव म्हणजे आंबे, काजू, फणस, मिरी इ उत्पन्न घेणे शक्य आहे त्यातून तुम्ही बिझी रहाल शिवाय अधिक उत्पन्न नक्की मिळेल.

आरोग्यावरचा व शिक्षणावरचा खर्च सोडल्यास जीवन म्हणजे फक्त अन्न वस्त्र व निवारा . त्यामुळे या पाच गरजांचा विचार जर तुमच्या १६ हजारात होत असेल तर काहीच समस्या नाही. पण भारत देशात आता पुन्हा काही स्वस्त होणे कठीण खास करून अन्न व उर्जा. अर्थशास्त्रात गरज ,आराम व चैन अशा तीन पायर्‍या खर्चाच्या सांगितलेल्या आहेत. जास्त खादाडी करू नका. कपडे सण आला म्हणून घेउ नका तर फाटले की घ्या. कपडे खरेदीत निसर्गाशी संबंधित वस्तू खरेदी ला प्राधान्य द्या. उदा. रेमंडची प्यान्ट न घेता त्यांचे ब्लँकेट घ्या. आवश्यक तेवढीच जागा पुरेशी असते. सेकंड होम चा भानगडीत पडू नका. आहे त्या जागेचा वापर घनफुटाचा विचार करून करा चौरस फुटाचा नव्हे. येता जाता देणे घेणे करण्याची फॅशन बोकाळली आहे. तिला आवर घाला. देणे घेणे म्हणचे एकमेकांच्या अर्थ व्ययवस्थेत लुडबूड करणे. त्यापेक्षा तुला केमेरा घ्यायचा तर तो तुझ्या पसंतीचा तू घे. मी एकाच्या जागी मला आवडतात म्हणून डझनभर कपडे घेतो. ही पॉलिसी अधिक योग्य.

पेँशन नसणाऱ्यांना 'पैसे पुरतील का?' हा प्रश्न नेहमीच सतावतो. ९५टक्के जनता विनापेंशनवालीच आहे त्यामुळे उगाच डोक्याचा भुसा पाडण्यात काही अर्थ नाही. १)मेडिक्लेम ताबडतोब चालू करा एक लाखासाठी २८००रू अंदाजे वार्षिक हप्ता बसेल. २)स्टेट बैंक अकाउंट धारकांना १००रू भरून एक लाखाचा {फक्त}अपघात विमा मिळतो २००रूपयात २लाखाचा.

तुम्ही पैशाचे आराखडे बांधल्याशिवाय अर्ली रिटायरमेण्ट घेतलच कशाला ? काहि खास कारण असेल तर गोष्ट वेगळी. पण साधारणपणे माणुस गरजेपुरता पैसा जमल्याची खात्री झाल्याशिवाय रिटायनेण्टच्या भानगडीत पडत नाहि.

तुम्ही रीटायरमेंट घेतलीत ती काही विचार करुनच घेतली असेल त्यामुळे तो विषय आता जावु द्या. मुख्य म्हणजे अपघात , आरोग्य विमा ताबडतोब काढुन घ्या. तुम्ही एमएनसी कंपनीत काम केल्यामुळे विमा कंपनीच्या अटी वगैरे वाचुन मग स्वःताला योग्य असा विमा काढावा हे तुम्हाला सहज शक्य होईल. एजंट वर डोळे झाकुन विश्वास टाकु नका. आणि कृपया अगदी कितिही जवळच्या माणसाने कुठलीही 'झटपट फायदा' देणारी स्कीम आणली तरी त्या फंदात पडु नका ही सुचना. नंतर लोक हात वर करतात. तसेच मिळालेली फंडाची रक्कम ही बोनस मानुन सध्याचा मासिक खर्च भागवण्यासाठी नवा उत्पन्नचा पर्याय शोधा. शिकवण्या घेणे उत्तम. अजुन १० वर्षे तरी तुम्ही स्वतःचा मासिक खर्च स्वतः कमवावा आणि फंडाच्या रकमेला शक्यतो वापरु नये. मिळणारे व्याज पुन्हा गुंतवावे. एक व्यक्ती एकदा मला म्हणाली " अगर ईनकमिंग रेवेन्यु न हो तो बडे बडे खजाने खाली हो जाते है..." मिपावर हा विषय मांडलात म्हणुन आपुलकीने लिहिले. कृपया राग मानु नका. तुम्ही चुकुनही आर्थिक हाल अपेष्टा भोगु नये म्हणुन हे लिहिले.

तुम्हाला मुले किती आहेत? त्यांचे शिक्षण, लग्न, कर्ज इ. जबाबदार्‍या आहेत का? सद्यपरिस्थितीत तुम्ही फक्त दोघेच असला तरी महिना रू. १६,५०० खूपच कमी आहेत. सद्या सुरक्षित गुंतवणूक फक्त मुदत ठेवीतच आहे. एचडीएफसी सारख्या बँका ८.७५% इतके व्याज देतात. त्यामुळे महिना रू. १६,५०० ऐवजी रू. १७,५०० व्याज मिळू शकेल. शेतीतून काही उत्पन्न मिळविण्याचा प्रयत्न करा. जर एखाद्या विषयाचे चांगले ज्ञान असेल (इंग्लिश, गणित, संस्कृत इ.) किंवा एखादी कला ज्ञात असेल तर शिकविण्याचे क्लासेस सुरू करण्याचा प्रयत्न करा.

मिपाकर भरवशाचे आहेतचं. पन कॄपया अश्या खासगी आर्थिक गोष्टी मिपासारख्या ऑनलाईन फोरम ला टाकणं टाळा. मिपावरचे लेख अकाऊंट नसतानाही वाचता येतात. त्यामधुन पुढे काही गैरप्रकार घडायची शक्यता असते. पतसंस्थांच्या नादाला लागु नका. झक्कास राष्ट्रीयकृत बॅंकेत एफ डी करा. व्याज कमी मिळेल पण साठवलेला पैसा सुरक्षित राहिल ह्याची हमी. मिळालेल्या पैश्यामधल्या रक्कमेतुन एखादा छोटा व्यवसाय सुरु करता येतोय का पहा. जसं की स्टेशनरी, किराणा माल वगैरे. कुठल्याही भामट्यावर विश्वास ठेऊन पैसे भिशी वगैरे मधे गुंतवु नका.

करायचाच तर त्यात फार आर्थिक गुंतवणुक नसावी. यशस्वी व्यवसाय करण्यासाठी ' व्यावहारिक चातुर्य' खास करुन लागते. कधी कधी आहेत ते पैसे पण जातात. मिपाकरांनी केलेल्या ईतर सुचना लो रिस्क कॅटॅगरीतील आहेत. त्याचा जरुर विचार करावा. शुभेछा.

एक जनरल प्रश्न विचारतो - समजा एखाद्या व्यक्तीचा/कुटुंबाचा मासिक खर्च क्ष रुपये आहे (ज्यात दरवर्षी १०% वाढ अपेक्षित आहे). अन्य कुठल्याही जबाबदार्‍या नाहीत. सदर व्यक्ती/कुटुंब फक्त आणि फक्त मुदत ठेवींवरच (त्याही राष्ट्रीयकृत बँकांच्याच) विश्वास ठेवते. अन्य स्त्रोत त्यांना जोखमीचे वाटतात. तर, सदर व्यक्ती/कुटुंब यांना पुढील ३० वर्षांपर्यंत पुरेल इतके व्याज सुटायचे असल्यास किती रक्कम FD त ठेवावी लागेल. आकस्मिक आपत्ती खर्च यात समाविष्ट नाही. माझ्या तोंडी हिशोबानुसार जर क्ष = रुपये २०००० असतील तर, एक कोटी तरी असायला हवेत. कुणी काटेखोर हिशोब दाखवेल काय?

एफ.डी वरच पूर्ण विसंबून राहणे धोक्याचे ठरेल. बरोबर काहीतरी जोडधंदा व्यवसाय हवाच. आज समजा एफ.डी वर दर महिन्याला १६,५०० व्याज येत असले आणि खर्च १०,००० असला तर सध्या महिन्याला ६,५०० रूपये शिल्लक येतील.एफ.डी दर वर्षी रिन्यू करत असाल तर पुढच्या वर्षी व्याजाचे दर कमी झाले असल्याची शक्यता बरीच जास्त असल्याने दर महिन्याला १६,५०० पेक्षा कमी व्याज येईल आणि याउलट खर्च दर वर्षी वाढतच जातील. तेव्हा पुढच्या वर्षी दर महिन्याला शिल्लक कमी पडेल. एक उदाहरण द्यायचे झाले तर १९९२-९३ च्या सुमारास बँकेत ५ लाख रूपये एफ.डी मध्ये असणे हे नक्कीच बर्‍यापैकी सुखवस्तू असल्याचे लक्षण होते.समजा त्यावेळी १०% व्याजाने दर वर्षी ५०,००० व्याज येत असेल तर पहिली २-३ वर्षे व्याजावर आरामात राहता येणे शक्य होते. जर खूपच काटकसर केली तर १९९८-९९ पर्यंतही दर वर्षी ५०,००० मध्ये राहता येणे शक्य होते.पण नंतर ते नक्कीच कठिण झाले. तेव्हा कोणत्याही काळात भरपूर पैसे एफ.डी मध्ये असणे समाधानाची गोष्ट असली तरी नुसत्या व्याजावर फार काळ राहता येत नाही.एक्सेलमध्ये थोडी आकडेमोड करून समजले की ६% भाववाढीचा दर आणि ८% व्याजाचा दर असेल तर पुढील ३० वर्षांपर्यंत नुसत्या व्याजावर राहण्याची तरतूद करण्यासाठी सध्याच्या वार्षिक खर्चाच्या किमान २९ पट इतके पैसे एफ.डी मध्ये हवेत (आणि दरवर्षी शिल्लक राहिलेले पैसे परत ८% ने एफ.डी मध्ये गुंतविले पाहिजेत). तेव्हा इतर अनेक सदस्यांनी सांगितल्याप्रमाणे जोड उत्पन्न मिळेल असा काहीतरी व्यवसाय/शेती इत्यादी बघाच.