आर्किटेक्चर आणि मी !

सर्वप्रथम तुमच्या जिद्दीला सलाम...घरच्या परीस्थितीला जुळवून घेत तुम्ही तुमच्या पायावर उभे राहीलात याचे कौतूक वाटले. (तुमच्या पुढे आमचे कष्ट फारच तोकडे वाटतात). आक्रिटेक्चर या क्षेत्रासी फारसा संबंध नाही पण एकच सुचवेन की मनातली आस सोडू नका. पार्ट टाईम कोर्स करता येतो का ते पहा. कोठल्यातरी आक्रिटेक्चर फर्म बरोबर विकांताला जॉब करता येतो का ते पहा. यातून पुढचा मार्ग नक्कीच सापडेल. माझ्या माहीतीतल्या लोकांशी बोलून तुम्हाला कळवतो.

मला mechanical design engineer बनायचे आहे.कोणी आहे का मिपा वर

एकदा ठरवल्यावर आणि प्रयत्न केल्यावर सगळं कांही शक्य आहे. तंत्रशिक्षणास वयोमर्यादा नाही, हे चांगलं आहे. प्रयत्न सुरू ठेवलेत तर यश नक्की. दोन महत्वाच्या गोष्टी साम्गितल्या नाहीत. एक आपण विवाहित आहात का? असल्यास पार्टनरचं त्याबाजूने मत आणि सहकार्य आवश्यक आहे. दुसरे- तुम्ही कोणत्या गावात रहाता ते महत्वाचे. वर सांगितल्याप्रमाणे एका विशारदाकडे काम सुरू करू शकता. अर्थिक स्थितीनुसार पांच वर्षे पूर्णवेळ शिकून त्याच वेळी नोकरीही करू शकता. (मी असेच शिकलो म्हणून म्हणत आहे) दक्षिण भारतातील चारही राज्यांत दूरशिक्षणाद्वारे 'बी आर्च' करता येते. जरा गुगलून पहा. आणि अगदी सोप्पा मार्ग पाहिजे तर आपले इंदिरा गांधी मुक्त विद्यापीठ आहेच!

त्यामुळे फॉर्मल डिग्रीचा हट्ट सोडा. पहिल्यांदा एखाद्या आर्किटेक्टकडे पार्ट-टाईम जॉब बघा. तिथं कामं कशी केली जातात ते पाहा. तुम्हाला कंप्युटरची माहिती आहे तर डिजाईन सॉफ्टवेअर वापरुन काम सोपं होईल का पाहा. जिथे प्लान सँक्शन लागतं तिथे आर्किटेक्ट लागतो पण डिजाईन स्टेजला कुणीही काम करु शकतं. मग जमल्यास यथावकाश डिग्री घेता येईल. आणखी एक शॉर्ट कट आहे. एखाद्या इंटीरीअर डिझाईन ऑफिसमधे पार्ट-टाईम जॉब बघा. त्याला क्वालिफिकेशन लागत नाही पण तिथे क्रिएटिविटीला जोरदार स्कोप आहे. माझा मुलगा आर्टीस्ट आहे पण नुकतंच त्यानं एक संपूर्ण कॅफे (एक्स्टीरीअर प्लस इंटीरीअर डिजाईन केलंय), धमाल माहौल केलायं.

तुमच्या धडपडीला शुभेच्छा.

मला फ्रॉम अ स्क्रॅच प्रोग्रामिंग शिकायचे आहे, सी लँग्वेज पासून सुरुवात करावी म्हणतो, कोणी मदत करू शकेल का? मला व्यवसायभिमुख शिकायचे नाहीये सर्टिफिकेशन वगैरे नसले तरी चालेल, फक्त उत्तम प्रोग्रामर व्हायचे आहे, प्रोग्रामिंगमुळे सुस्पष्ट विचार करायला मदत होईल असे वाटते. कानिटकर ह्यांचे लेट अस सी विकत आणले पण प्रामाणिकपणे सांगता मला त्यातला काही सुधरेना. कोणी मदत करू शकले तर उपकृत होईल हेवेसांन :)

आर्कीटेक्चर हे शिक्षण कला आणि तंत्र ह्यावर जास्त अवलंबून असते. हौशेने चित्र काढणारे खूप जण असतात. चित्रकला महाविद्यालयात ५ - ५ वर्षे शिकवतात ते काय शिकवणार असेच वाटते. पण अनुभवाने सांगतो ती ५ वर्षे कमी पडतात. चार नॉर्मल लोकात चांगला चित्रे काढणारा असणे अन आपल्यासारख्या सगळ्या चित्रं जमणार्‍यातच राहून शिकणे ह्यातला फरक तेथे कळतो. आपल्या कलेचा कस लागतो. आर्कीटेक्चरचे तसेच आहे (जेजे चे आर्कीटेक्चर आणि आर्ट हे म्हणून संलग्न आहे.) तुम्ही एमसीए केले आहे, सॉफ्टवेअरचे अन अ‍ॅप्लिकेशनचे ज्ञान आहे. त्याचा तुम्हाला फायदा होईल. चारपाच वर्षे आर्थिक स्थितीला हँडल करु शकत असाल तर अवश्य शिका. ह्यातले कॉन्स असेकी, लग्न, करीअर, स्थिरता हे सारे तुमच्या सध्याच्या वयातच गाठून येते. ह्या वेळेत असा धाडसी निर्णय घेणे म्हणजे ह्याचा परिणाम ज्या कुणा आप्तेष्ट, कुटुंबिय ह्यांच्यावर होईल त्यांना कल्पना देऊन, डिस्कस करुन ठरवणे. एक सुवर्ण मध्य म्हणजे थ्रीडी (मॅक, माया) प्रायव्हेट इन्स्टिट्युट्मध्ये शिकून थ्रीडी रेंडरिंग, वॉकथ्रु, प्लान्स अशी फ्रीलान्स कामे करणे. एखाद्या आर्कीटेक्टबरोबर अ‍ॅटॅच्मेंट घेऊन कामे मिळू शकतात. पैसाही मजबूत मिळतो. आपला स्वतःची नोकरी सांभाळून फावल्या वेळात करण्यासरखा हा व्यवसाय आहे.

ए. एम आय ई सारखे आर्किटेक्टची पण मला वाटते परिक्षा/मेंबरशिप असते. आताही असेल. ती सरकारमान्य आहे. कृपया चौकशी करावी. मला वाटते ती परिक्षा आपल्या सारख्या लोकांसाठीच आहे...

मी पहिली ते ११ वी शाळेतील सर्वात हुशार विद्यार्थी होतो. पण अचानक ११ वी च्या परीक्षेत गणिताचा पेपर अवघड गेला व एकदम सरासरी ७८ वरून ६८ वर आली. ( त्याकाळी ८२ टक्के वाला मुलगा पहिल्या पन्न्नसात येत असे. सबब ७८ टक्के हा स्कोर हुशार विद्यार्थ्याचाच. मी काहीतरी वेगळे करायचे म्हणून व थोडीफार चित्रकला बरी म्हणून पुण्याला अभिनव मधे नाव घातले. त्यावेळी महिन्याची फी कॉलेजची रूपये ५० व रहाण्याजेवण्याचा महिन्याचा खर्च ५० होता. २५ पैशाला अप्सरा पेन्सील मिळत असे इम्पिरियल पेपर ५० पैसे. शिकवायला काही हुशार शिक्षक होते पण त्यांची खाजगी प्रॅक्टीस फार चाललेली आहे असे चित्र नव्हते. ( डफ्फड वकील न्यायाधीश होतो असे म्हणतात ). इथे हुशारांना धन्दा मिळत नसे. त्यावेळी ५ वर्ष सलग पास होणे हे दुरापास्त होते. एकूण ३७ विषय ५ वर्षात शिकावे लागत. त्यामाने बी ई सिव्हील हा कोर्स फारच साधा असे. जवळ जवळ आठवड्याला दोन ते तीन या दराने सबमिशन करावी लागत. मी तो कोर्स दोन वर्षानंतर सोडून दिला. कारण २ र्‍या वर्षाला मी एकाच विषयात ५ मार्काने नापास झालो( अप्लाईड मेकॅनिक्स) .त्या अभ्यासक्रमात ५० टक्के ला पासिंग होते. व सर्व विषयात कमीत्यकमी ५० टक्के तरच वर्ष सुटणार असा कडक नियम. नो ए टी के टी.. ७५ टक्के उपस्थिती नसेल तर परीक्षेतला परवानगीच नाही. व कोणत्याही तासाला रॅन्डम रोलकॉल असायचा. एक तास अबसेण्ट म्हणजे एक दिवस अबसेंट. आता मी ज्या स्थितीला आहे त्यापेक्षा माझे त्या कॉलेजमधील वर्ग मित्र यांनी फार मोठे मैदान आयुष्यात मारले आहे असे नाही. या क्षेत्रात डिझाईनचे बक्शिस ब्राह्मण अर्किटक्टला पण कामाचे टेडर मराठा आर्किटेक्टला याचा अनुभव अनेक वेळा घेऊन माझ्या एका मित्राने प्राध्यापकी स्वीकारली. मोठमोठ्या गाजलेल्या डोक्टरला मोठा व्यवसाय पुढे अपोपाप मिळत जातो तसे इथेही आहे. माझ्या त्याच मित्राला मोठी कामे मिळण्यासाठी जवळ जवळ १९८० ते २००८ इतका काळ वाट पहावी लागली. एकाच आयुष्यात जी डी आर्क, एम ई. व एल एल बी अशा तीन क्षेत्रातील पदव्या असलेल्या या मित्राची आता कोठे कीर्ती होऊ लागली आहे. आता बरेच आर्किटक्ट इन्टेरिअर डेकोरेटर होऊन होतात. यात पैसा मिळतो. पण पाच वर्षे जर घासायची तर ती इन्टेरिअर साठी का.... ? असा प्रश्न आहे. आजची काही डिझाईन पाहिली की याना कुणी पास केले असा प्रशन पडतो. अर्थात बिल्डर च्या लेखी वास्तुविदाची किंमत शून्य असते. केवळ सहीचा धनी.