* विवाहासाठी मानसशास्त्रीय चाचणी बाबत आवाहन*

घाटपांडेकाका, उपक्रम स्त्युत्य आहे. शुभेच्छा.
आणि सगळी माहीती जमली की सारांश येथे लिहा.

खरोखर आजच्या काळाची गरज असलेल्या या महत्वाच्या विषयाची दखल घेत, त्याबद्दल जागरूकतेने प्रयत्न करत असलेल्या घाटपांडे सरांचे कौतुक करावे तेवढे थोडेच आहे. त्यांना कार्यसिद्धीसाठी शुभेच्छा.
व्यावसायिक - धंदेवाईक मनोचिकित्सकांनी अशा बाबतीत सहकार्य करण्याची शक्यता कमी वाटते. ते होईपावेतो मिपाकरांनीच अशी चाचणी-प्रश्नावली विकसित करण्याचा प्रयत्न केला तर कसे ?

घाटपांडेकाका, तुम्हाला शुभेच्छा!!

>>> विवाहासारखा आयुष्यातील एक मोठा निर्णय घेताना वधूवरांची व्यक्तिमत्वे परस्परांशी पूरक आहेत की नाहीत हे आधुनिक विज्ञानाच्या आधारे कसे ठरवायचे?

खरोखर असे किती जणांना स्वारस्य असते? बहुतांश विवाहाचे निर्णय मुलगा मुलगी कडे प्रॉपर्टी किती, पगार किती, भाऊ बहीण किती? आईवडीलांना फाटयावर मारणार ना? या आणि अशा मुद्यांभोवती घेतले जातात.

कुंडली जुळत नाही, गुण कमी पडतात हे नकार देण्याची सभ्य कारणे आहेत, बाकी काही नाही.

खरोखर असे किती जणांना स्वारस्य असते? बहुतांश विवाहाचे निर्णय मुलगा मुलगी कडे प्रॉपर्टी किती, पगार किती, भाऊ बहीण किती? आईवडीलांना फाटयावर मारणार ना? या आणि अशा मुद्यांभोवती घेतले जातात.

-- वस्तुस्थिती जवळजवळ अशीच असते. लग्नानंतर मुलीची आई मोबाइलवरून मुलीला क्षणोक्षणी 'मार्गदर्शन' करत असल्याची उदाहरणे भरपूर असतात. हिंदी लोक ज्याला 'लव मैरिज' म्हणतात, ती पण लवकरच तुटत असल्याचीही उदाहरणे मिळतात. तिशी-पस्तिशीपर्यंत मुला-मुलींना लग्नच करायचे नसते, ते झाल्यावर अनेक वर्षे (किंवा कधीच) मूल नको असते. लहानपणी कानावर पडणारे गाणे: "देख तेरे संसार की हालत क्या हो गई भगवान, कितना बदल गया इन्सान" हे प्रकर्षाने जाणवते.
--- अर्थात हे महानगरात जास्त. ग्रामीण संस्कृती अजून जिथे टिकून आहे, तिथे हे प्रकार आढळत नाहीत, याचे एक उत्तम उदाहरण असलेल्या एका मराठी कुटुंबाशी नुक्तीच ओळख झाली आहे. असो.

प्रतिसाद दोनदा प्रकाशित झालाय. जमल्यास एक उडवावा.

बरोबर,विवाह आधीचे समुपदेशन एकदा नाही अनेकदा आवश्यक आहे.Pre marriage counseling संकल्पना पुढील काही काळात वाढीस जाईल.नाहीतर लग्नाआधी ८-१० वर्षांचे तरी रिलेशनशिप पाहिजे.

उशिरा प्रतिसादाबद्दल क्षमस्व. माझ्या वैयक्तिक कारणामुळे काही दिवस मिपावर हजेरी नव्हती. मी स्वतः व्यवसायाने डेंटिस्ट आहे आणि मानसतज्ञ म्हणूनही अधिकृत विद्यापीठातून मानसशास्त्रातील पदव्युत्तर शिक्षण घेतले आहे. मी समुपदेशक मानसतज्ञ अर्थात कौन्सिलिंग सायकॉलॉजिस्ट म्हणून म्हणून काम करते. आपल्याला माझी मदत झाल्यास मला नक्कीच आवडेल. काही यासंबंधीच्या चाचण्या माझ्याकडे उपलब्धही आहेत.. त्याही मी देण्यास तयार आहे. माहितीचा सदुपयोग व्हावा इतकीच प्रामाणिक आणि प्रांजळ अपेक्षा आहे आणि तुम्ही ती पूर्ण कराल याची खात्रीही आहे.

अशा मानसशास्स्त्रीय चाचण्यांची मर्यादा व वैधता लक्शात घेउन सुद्धा या क्षेत्रातील लोकांनी compatibility test ही विकसित केली पाहिजे असे मला वाटते. फलज्योतिष हा श्रद्धेचा भाग असूनही गाईडलाईन म्हणुन वापरला जातो तर विकसित होत जाणारे मानसशास्त्र गाईडलाईन म्हणुन का वापरात येवू नये? मी अन्य समाजमाध्यमातून यावर फीडबॅक घेण्याचा प्रयत्न करत आहे.interpersonal relationship हा डायनॅमिक मुद्दा मानला तरी व्यक्तिमत्वाचे प्रकार म्हणुन काही मूलभूत गोष्टी असतीलच ना? त्या मूलभूत चौकटी पासून किती दूर जाउ शकतात? गुण मेलन व personality tests हे सगळच मंबोजंबो असेल तर हाही जुगार व तो ही जुगार!
आयपीएच ठाणॆ व पुणे या आनंद नाडकर्णी यांच्या संस्थेत अशी compitability test आणि विवाह्पुर्व समूपदेशन आहे अशी माहिती प्रतिक्रियेत मिळाली. ती मी तपासली तर त्यात फक्त विवाहपूर्व समुपदेशन वा व्यक्तिमत्व चाचणी अशा स्वतंत्र गोष्टी आहेत

https://archive.org/search?query=subject%3A%22%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A4%… या लिंकवर
अनिल भागवतांच्या विवाह अभ्यास मंडळाची पुस्तके आहेत तीच मला तशी महत्वाची वाटली अनिल भागवतांच्या जीवनसाथ या 12 पुस्तकांचा मालिकांचा दस्तऐवज खूपच महत्वाचा आहे.. त्यात टेस्ट नाहीये पण चाचपणी करण्यास प्रश्नावली आहे.
मानवी नात्यांची गुंतागुंत तर्कबुद्धी व विवेकाच्या आधारे सोडवणे खरच कठीण काम आहे. कदाचित भविष्यात ए आय च्या मदतीने व्यक्तिमत्वे एकमेकांशी जुळतात की नाही? हे भारतीय पार्श्वभूमीवर सांगणारी प्रणाली तयार होईल.मानवी नातीच जिथे वेगाने बदलत आहेत तिथे कशा कशाचे अंदाज बांधणार असा प्रश्नही पडतोच.

पत्रिका पाहून विवाह करतात , बहुतेकजण . हे तितकेसे खरेही नाही. कारण मी स्वता पाहिलंय पत्रिकेचा आग्रह हा काही मुलांकडे ढाली सारखा म्हणून करतात ,कारण, काही मुलिकडचे लोक मुलगी पहाण्याचा फारच आग्रह करतात व पिच्छा सोडत नाहीत पण मुलगी किंचितही आम्हाला असलेल्या अपेक्षांची उदा.__नोकरी करणारी ,पदवीधर, कमीतकमी बांधेसूद अति लठठ व अति बारीक मुलगीही असते. तसेच व्यंग असलेली पण थोड्या बर्या नोकरीवर खपवू पहाणारेही असतात मुलगा दिसण्यात गोरा भरलेल्या अंगाचा मध्यम उंची बरयापैकी छान दिसणारा असला तरी त्याची घरची परिस्थिती , राहणीमान सरासरी चार लोकांसारखे नसल्यास व्यंग व दिसण्यात काळया कुरुप. मुलीही चांगलया दिसणयरया मुलाला. खपविणस पण घरदार घाणेरडे , जबाबदारी असलेल्या मुलाला खपविणयास बघतात , त्यासाठी पत्रिकेच्या कुबड्या बाळगावया लागतात.महणजे पत्रिका जमत नाही हे उत्तर द्यायला वाईटपणा न येता व उगाच कशाला लोकांचया मुली पहायला जायचे हे त्रास वाचावालाही पत्रिका व फोटो ठेवून जा सांगायला बरे पडते. हा अगदी जवळच्या नात्यातील अनुभव आहे.

पत्रिका पाहून विवाह करतात , बहुतेकजण . हे तितकेसे खरेही नाही. कारण मी स्वता पाहिलंय पत्रिकेचा आग्रह हा काही मुलांकडे ढाली सारखा म्हणून करतात ,कारण, काही मुलिकडचे लोक मुलगी पहाण्याचा फारच आग्रह करतात व पिच्छा सोडत नाहीत पण मुलगी किंचितही आम्हाला असलेल्या अपेक्षांची उदा.__नोकरी करणारी ,पदवीधर, कमीतकमी बांधेसूद अति लठठ व अति बारीक मुलगीही असते. तसेच व्यंग असलेली पण थोड्या बर्या नोकरीवर खपवू पहाणारेही असतात मुलगा दिसण्यात गोरा भरलेल्या अंगाचा मध्यम उंची बरयापैकी छान दिसणारा असला तरी त्याची घरची परिस्थिती , राहणीमान सरासरी चार लोकांसारखे नसल्यास व्यंग व दिसण्यात काळया कुरुप. मुलीही चांगलया दिसणयरया मुलाला. खपविणस पण घरदार घाणेरडे , जबाबदारी असलेल्या मुलाला खपविणयास बघतात , त्यासाठी पत्रिकेच्या कुबड्या बाळगावया लागतात.महणजे पत्रिका जमत नाही हे उत्तर द्यायला वाईटपणा न येता व उगाच कशाला लोकांचया मुली पहायला जायचे हे त्रास वाचावालाही पत्रिका व फोटो ठेवून जा सांगायला बरे पडते. हा अगदी जवळच्या नात्यातील अनुभव आहे.

पत्रिका जुळणे किंवा न जुळणे, हे दोन्ही बाजूंनी सेम असायला पाहिजे ना! म्हणजे पत्रिका जुळत नाही असं कारण एका पक्षाने दिले, तर खरोखर पत्रिका जुळते की नाही हे दुसऱ्या पक्षाला माहिती असतेच की!

यात वस्तुनिष्ठता नसते. अधिक माहिती साठी आपण माझे यंदा कर्तव्य आहे? हे पुस्तक जरुर वाचावे.