कॉफी __२

Galleria Borghese (रोम), Louvre (पॅरिस), Uffizi (फ्लॉरेन्स) आणि Palazzo Massimo (रोम) आणि व्हॅटिकन मधील 'हर्माफ्रोडाइट' बघितल्या आहेत आणि त्यांचे फोटो पण काढलेले आहेत, परंतु आजवर 'हर्माफ्रोडाइट' या नावाकडे कधी लक्ष गेले नव्हते. हर्मिताज मधे पण आहे म्हणे, पण अजून योग आलेला नाही.

ही कविता दोन-तीनदा वाचली आणि ही 'हर्माफ्रोडाइट' कोण बुवा ? असा प्रश्न पडला, आणि जालावर शोध घेता बरीच माहिती मिळाली. यावर खरेतर एक लेख लिहीता येईल. प्रयत्न करेन.

कविता एकदम वेगळीच आहे, आणि कहीशी गहनही. यामुळे ती मिपाकरांच्या नजरेतून सुटलेली दिसते. अनेक आभार.
('क्रोलाईन्स' म्हणजे काय ते समजले नाही, कृपया खुलासा करावा)

Galleria Borghese (रोम) मधील हर्माफ्रोडाइट:

लूव्र - पॅरिसमधील हर्माफ्रोडाइट:

Palazzo Massimo मधील हर्माफ्रोडाइट:

कॉफी आवडली.
___________
चित्रगुप्त, पुतळ्यांच्या गाद्या झकास आहेत. एसी नसल्याने तिसरा लादीवरच तळमळत आहे.
( क्रो लाईन्स तुम्हास माहिती नाही? Crow's feet हो)

सध्या लूव्र-पॅरिसमधे असलेली ही मूर्ती फार प्राचीन असून ती १६०८ च्या सुमारास रोममधे जमिनीत सापडली होती. यथावकाश ती Villa Borghese Pinciana मधे संग्रहित करण्यात येऊन तिच्यासाठी संगमरवरी गादी बनवण्याची कामगिरी तात्कालीन प्रसिद्ध मूर्तीकार Gian Lorenzo Bernini (१५९८-१६८०) याच्यावर सोपवण्यात आली.
पुढे नेपोलियन बोनापार्टच्या काळात ती पॅरिसमधे येऊन तेंव्हापासून लूव्र संग्रहालयात आहे.
या मूर्तीचे वैशिष्ट्य म्हणजे ती एकाद्या 'स्त्री' ची नसून 'अर्धनारी' ची आहे. खालील फोटो बघा:

काॅफी_2 चा घोट घेतला आणी ग्लैबेलर लाईन्स गडद झाल्या.
अपसुकच अभिधाना कडे हात गेला आणी शब्द कोशाच्या ढिगार्यात अर्थ शोधू लागला.

हळू हळू मनाच्या कॅनव्हास वर रंग दिसू लागले आणी डोळ्यांच्या कोप-यातल्या क्रोलाईन्स मधेच थोड्याशा थरथरू लागल्या..आणी

अशाच एका शब्द चित्र पटलावर उभरू लागले.

कामात रंगून गेलेल्या माणसाइतकं देखणं दुसरं काहीही नसतं अगदी ते बर्निनीचं आखीव रेखीव शिल्प सुद्धा..
.....

खरचं, बरीच पारायणं केली तेव्हां कुठे थोडा अर्थ उलगडला. नेहमीप्रमाणेच कच्चा माल शोधत असताना असेच एक चित्र दुपारच्या रणरणत्या उन्हात एका कवीने काढले आहे त्यांचे नाव कवी अनिल. "वेळ झाली भर माध्यान्ह, माथ्यावर तळपे उन'.

या गीताचा अर्थ आणी कार्यकारण भाव समजून घेण्यास त्या पाठीमागील वस्तूस्थिती शोधून काढली. आणी नंतर फक्त शब्द निघाले "अप्रतिम".

कवीता आवडली.

भर दुपारी बारा वाजता डांबरीकरण चालू असलेल्या रस्त्यावर एका मजुरीवर काम करणाऱ्या आईची तगमग रेखाटली आहे. दुर पर्यंत कुठल्याच प्रकारचे झाड,आडोसा किवां सावली नाही. तान्ह्यास कापडात गुंडाळून रस्त्याच्या कडेला उन्हातच झोळीत टाकलयं. बारा वाजता सावली पायाखाली आली आहे आणी आई स्वताची सावली सुद्धा आपल्या बाळावर पांघरूण म्हणून टाकू शकत नाही.

इथे कवीने आई आपल्या बाळासाठी कुठपर्यंत विचार करू शकते याची परिसीमा दाखवली आहे.

कवितेतली हिच उत्कटता आणी कवीचे शब्द गीताला अजरामर करतात. म्हणून मला कविता फार आवडतात.

थोडक्यात स्पष्टीकरण इतर वाचकांसाठी.