...अजून सहाच महिने राहिलेत; शरीर-समृद्धी-संकल्प पूर्ण करा

वाह. उत्तम.

मिड इयर चेक पॉईंट केलात हे उत्तम.

चांगले संकल्प करत राहावे माणसाने, परमेश्वर काय , तथास्तु म्हणायला उतावीळ आहेच ! काशीसी जावे , नित्य वदावे !

रक्तदाब मधुमेह वगैरे तत्सम लाइफ स्टाईल विकार नसतील तर ३ ईंच पोटाचा घेर कमी करणे हे काही खुप अवघड लक्ष्य नाही. नक्कीच जमु शकेल. शुभेच्छा ! मी ध्यान शिबिराच्या १० दिवसात ३.५ किलो वजन कमी केलेले, पोटाचा घेर १-१.५ इंच कमी झालेला . फक्त १० दिवसात आणि तेही फक्त योगासने करुन !
आयुर्वेदाच्या आचार्य म्हणाल्या होत्या - आयुर्वेदानुसार सर्वात भयंकर रोग आहे -

प्रज्ञापराध !

म्हणजे तुम्हाला कळतंय की एखादी गोष्ट तुमच्या शरीराला , आरोग्याला हानिकारक आहे तरीही तुम्ही करता , करत राहता . आरबट चरबट खाणे , चिप्स , फॅक्टरी प्रोड्युस्ड मीट, मैदा , पाव , चहा, कॉफी , खंडीभर साखर घातलेले कोल्डिंक्रस, सोडा , अल्कोहोल , स्मोकिंग , तंबाखु , व्यायामाचा आळस, रात्री उशीरापर्यंत जागरणं , सकाळी उशीरा उठणे , नित्यनेम न पाळणे. वगैरे वगैरे. आपल्याला माहीती आहे हे आरोग्याला चांगले नाही पण तरीही आपण करत राहतो , हा आहे प्रज्ञापराध . प्रज्ञा अर्थात बुध्दीचा अपमान !

बस हा एक रोग टाळला तर बाकी कोणतेच रोग होण्याची शक्यता कमी होऊन जाते ! बस्स येवढं करा , बाकी आपोआप जुळुन येईल ! शुभेच्छा !

शुभास्ते सन्तु पंथानः ||

चरैवति चरैवति ||

*मीपण आहार बदल -साखर खुप कमी केलीये, मिठाई,बेकरी प्रोडक्ट बंद केली आहे.
दोनदाच जेवते- सकाळी ९ आणि संध्याकाळी ६.
रात्री ७ नंतर काहीच खात नाही.
(कधीतरी गावाला जायचं असल्यास बदल होतो.)
*आहारात दही,बदाम, शेंगदाणे,सैलड वाढवा.
*सकाळी लवकर उठा रात्री दहा-साडे दहाला झोपा.
*पोटासाठी HIIT
Burpees २० करा ,mountain climbers - ४०-६०,squat - ३०-५०,jumping jacks-१०० ने सुरूवात करा.
*४० मिनिटे चालणे- मसल्स, मसल्स रिसेप्टर अक्टिवेट राहण्यासाठी .
*योगामध्ये रोज प्राणायाम करा-अनुलोम विलोम दिवसातून ३-४ वेळा ५-१० मिनिटे!
उर्वरित सहा महिन्यांसाठी सर्वांना शुभेच्छा!

चाळीशीनंतर आहाराने पोट कमी करणे जरा अवघडच असते. व्यायामाने नाहीच हे माझे मत.

आरोग्याच्या व्याधी उपचार हे वयपरत्वे येणारे पाहुणे काही मुक्कामी राहतात तर, काही कायमचे सोबती. वाढत्या वयाबरोबर शरीर फिटनेस ठेवण्यातला उत्साह कमी होत जातो. आहारावर नियंत्रण राहात नाही वगैरे, मुळे वाढते वजन ही एक समस्या होऊन जाते. वजन कमी झाले नाही तरी चालेल, पण आहे त्यात भर पडू नये. आरोग्य विषयावर आवश्यक असते.

अधुन मधून पाच सहा किमी चालणे. पूर्वी नियमित बॅडमिंटन खेळायचो यामुळे वजन कमी होणे असे काही झाले नाही पण दिवसभर उत्साहाची फूल ब्याट्री असायची. एक दिवस पाय मुरगळला तो बरा झाला त्या नंतर, एक दिवस लांबलेल्या रॅलीत हाताचा कोपरा दुखावला महिनाभर नॉर्मल मोड मधे यायला लागले. आता अधुन-मधून चालणे इतकेच.

कांदा-लिंबू सॉरी कोमट लिंबू-पाणी जर घेतले तर, स्थुलपणा कमी होतो म्हणे, हाही प्रयोग करून पाहिला पण त्यातही सातत्याचा अभाव.
डॉक्टर मंडळींनी वजन कमी करणे, पोटाचा घेर कमी करणे, यावर सोपे-सोपे उपाय (सोपे उपाय नसतात) सांगितला पाहिजे, असे वाटते.

-दिलीप बिरुटे

थोडसं माझं सांगतो,

कंटाळा हा माझा बेस्ट फ्रेंड असला तरीही -

मागच्या वर्ष-सहा महिन्यांपासून अनेक वेळा अपार्टमेंट मधल्या सोबत त्यांना घेऊन काही अपवाद वगळता, शक्यतो दर रविवारी दहा ते पंधरा किलोमीटर चालतो आहे.

अनेक वेळा विशेषता गुरुवारी, अपार्टमेंटच्या आठ मजले पायऱ्यांनी चढणे आणि लिफ्टने उतरणे असे दहा वेळा करणे असंही करतो.‌ त्यावेळी सोबत कोणी नसतं.

हे सांगितल्यावर माझे एक यशस्वी आयुर्वेदिक डॉक्टर स्नेही म्हणाले, "कांद्या, हे अतिचंद्रमन आहे, थांबव".

---

यावर कुणी मिपाकर प्रकाश टाकू शकेल का?

वाचत आहे...

हे वाळवंटातील उंटा सारखे झाले. सर्व कष्ट वाया जात आहेत.

जीवनातील कुठल्याही क्षेत्रात शिस्त आणी सातत्य हाच मुलमंत्र.

सर्वच लिहीत बसलो तर नाका पेक्षा मोती जड, म्हणजे लेखा पेक्षा प्रतिसाद मोठा होण्याची भिती वाटते. पुन्हा म्हातारा काहीही शिकवतो असाही ठप्पा लागण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

करोना मुळे थोडा यांत्रिक बिघाड झाला आहे पण वरील मुलमंत्रा मुळे सर्व काही ठीक आहे.

पिंडे पिंडे मते भिन्न प्रमाणेच शरीर प्रकृती व इतर गोष्टी तेव्हां प्रत्येक व्यक्तीने मुलमंत्र समोर ठेवून दिनक्रम ठरवावा.

स्वतः बद्दल सांगताना एवढेच सांगेन की सत्तरी उलटणार आहे पण आज भी खडी चम्मच चाय आणी पटियाला ऑन द राॅक्स चलता है. अपने मुहं मियाॅ मिठ्ठू क्यों,खालील कवीता वाचा,माझीच रचना आहे.

किसी ने पुछा कैसे हो।
मुस्कुरा के बोला।
बढीया है दोस्त।

दोस्तों की मेहर है।
रब दी है खैर।
मस्त चल रही है।
जिदंगी की सैर ।

तडके उठता हूँ।
दाढी दुढी बनाता हूँ।
बचेखुचे बालों को ढुढंके
सवारता हूँ।

सैरसपाटा तो बहाना है।
घुटनो की वर्जीश कम आँखो की ज्यादा होती है।
कुछ खुंसट दोस्त और
जाते हुये चांद से
आँखे चार होती है।

घर आते ही गोली चलती है।
आज फिर देर हुयी
बोला हाँ आज वर्जीश
कुछ ज्यादाही हुयी।

शाम होते ही
दो पटियाले लगते है।
कभी कभार काजू कबाब सजते है।
कुछ भी ना मिले तो
जले हुये पापड भी चलते है।

रूखी सुखी खाता हूँ।
मुंछाँँ मे घी लगाके
चादर के साथ
लंबी तानके सोता हूँ।

मेहरारू की नजरे इनायत।
यहाँ सब खैरीयत है।
तबियत के साथ साथ
तरबियत भी अच्छी
चल रही है ।

मी माझे वजन, साखर इ कधी मोजत नाही. माझे नित्यजीवन व्यवस्थित आहे तोपर्यन्त मी वैद्यकीय जगाकडे ढुंकुनही पाहत नाही.
चालणे, खेळणे इ केवळ उत्साह असेल तर आणि आवड्त्या लोकांसोबत आनंद देणार असेल तर करतो.
मी आता ५० वर्षांचा आहे, आणि असे मी १५ वर्षांपासून करत आहे.

आयुर्वेदात हिरडा, बेहडा आणि आवळा अमुल्य आहेत.

किंमतीने आणि उपयुक्ततेने.

जीवनातील कुठल्याही क्षेत्रात शिस्त आणी सातत्य हाच मूलमंत्र.

-- अगदी नेमके सांगितलेत.
बाकी आता वजन कमी कसे करावे वगैरे विषयांवरील चर्विताचर्वण कंटाळवाणे वाटू लागले आहे. हल्ली सगळ्यांना सगळेच ठाऊक असते, (खरेतर गरजेपेक्षाही जास्तच) कायप्पा, तूनळीवर अशा माहितीचा भडिमार सुरु असतो. पण आपण स्वतः ते प्रत्यक्षात व्यवस्थितपणे करत रहाणे - (शिस्तशीर जीवन आणि प्रयत्नातले सातत्य) हे महत्वाचे.

कोणे एकेकाळी मीही नवीन वर्षांचे संकल्प करायचो आणि त्यात नववर्षात 'काय करायचे' ह्या खात्यात शून्य नोंदी असायच्या पण 'काय करायचे नाही' ह्या खात्यात संकल्पांची जंत्री असायची. काहीवर्षे हा पोरखेळ खेळून झाल्यावर "कुत्र्याचे शेपूट बारा काय बाराशे वर्षे जरी पाईपमध्ये घालून ठेवले तर तो पाईप वाकडा होईल पण शेपूट काही सरळ होणार नाही" म्हणतात त्याप्रमाणे 'आपण केलेले नववर्षाचे संकल्प ह्याजन्मी तरी कधीच सिद्धीस जाणार नाहीत' हा साक्षात्कार झाल्यावर 'नववर्षाचा कुठलाच संकल्प करायचा नाही' हा एकमेव संकल्प दर नववर्षी करतो, आणि आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे तो पूर्णही होतो 😀

HIIT बद्दल खरडफळ्यावर चर्चा चालू होती ..

मी HIIT नियमित करायचो आता कमी वेळा करतो कारण टार्गेट्स / व्यायाम बदललं आहे
लिहायला सोपे जावे म्हणून इंग्रजीतून लिहितोय .. माफी असावी

HIIT (My Version)
Prerequisites : This is Running version of HIIT. So have good practice of jogging / running at least 2 weeks before starting HIIT
Make sure no sourness / niggles / injuries.
If you feel any pain at any point during HIIT, stop immediately

Warm up :
Do light warm .. like half a km Jogging followed by dynamic stretching.. (Don't get exhausted here)

HIIT :
start with simple 25 Meter interval
Mark start & finish line 25 meters apart ... (on jogging track preferably .. avoid running on footpath / hard surfaces)
Run 25 mtrs as fast as you can
immediately jog back to start line
Run again ... repeat for 4 time (4 fast running + 4 jog back) ...

this is one cycle..
take 1 min rest (depends on your heart rate recovery. Heart rate should drop down to 110)
Make Shure your peak hear rate during entire cycle is at 80% at max ((220 - Age) * 80%)

Try to do at least 2 cycles on day one

Progression
First 4 weeks :
increase to 4 cycles
Reduce your cycle time to 60% of the day one time

Week 4 -8 :
Do exactly same with 50 meter

future progression :
Try same for 75 meters & eventually 100 meters

Important : Do HIIT maximum 3 times in week only
Watch your heart rate : Max & recovery time

For those over 40.. check with doctor if needed before starting (depending on health history)

अवांतर :

Bhakti,

तेव्हा डॉक्टरांनी लसीमुळे हे घडलं असंच सांगितलं होतं.

लशीच्या दुष्परिणामाबद्दल कोणीतरी सुरुवातीपासून बोंबलंत होते. पण लक्षांत कोण घेतो. जणू लस हाच विषाणू आहे : https://misalpav.com/comment/1140773#comment-1140773

-नाठाळ नठ्या

प्रत्येकाच्या शाररिक घडणीवर, तो ज्या परिस्थितीत आहे त्यावर त्याचे सध्याचे आरोग्य अवलंबून असते. आपण अनेक चल घटकांनी बनलेल्या जगात रहात असतो, जे हरघडी बदलत असतात व परस्परांवर परिणाम करत असतात. यातल्या कुठल्या घटकाचा परिणाम आपल्या शरिरावर काय होईल, हे सांगणं अत्यंत अवघड आहे. तरी पण आपले आरोग्य बव्हंशी मनाच्या सवयीवर अवलंबून असते, असे मानायला जागा आहे. माझेही वजन गेल्या तीन महिन्यात तीन किलोने वाढले आहे. याचे बाह्य कारण योगासने व व्यायामात नियमितपणा कमी झालाय, हे मलाही समजते. तो का झाला? तर काही बाह्य घटकांत बदल होत असल्याने अनिश्चितता होती व त्यामुळे मन स्थिर नव्हते व त्यामुळे रिलॅक्सेशनची गरज वाढली. परिणामी जागरणे, आळस वाढत गेला. व्यायाम चुकला. त्यामुळे मला वाटते की सगळ्या गोष्टीपेक्षा मनाचे संतुलन व स्थिरता जपणे सर्वात महत्वाचे आहे. त्यातून व्यायामाचे सात्यत्य व त्यामागून शारिरीक आरोग्य येईल.
माझे एक मित्र अत्यंत नियमीत ध्यान करत असत. त्यांना विचारले की त्यापेक्षा व्यायामाला का वेळ देत नाही? तर म्हणत की काय व्यायाम करायचा, किती करायचा हे शरीर सांगत असतं. ध्यान केलं मन शांत होतं व शरीर काय सांगतं ते ऐकू येतं. मग जशी जाणीव होईल, त्याप्रमाणे व्यायाम करायचा. अशाने तो यांत्रिक होत नाही. दहा बार वर्षात ते कधी डॉ कडे गेले नव्हते. दुर्दैवाने ते आज आपल्यात नाहीत. आणि त्यांनी पण उपचारांना उशीर केल्याने ते गेले की काय असं वाटतं. दोन तीन महिने होमिओपॅथी उपचार घेऊन नंतर आधुनिक वैद्यकाच्या डॉक्टरांकडे गेल्यावर समजलं की कर्करोग बराच पसरलाय. काही करता आलं नाही.

आरोग्य-समृद्धी बद्धल माझे विचार -

एखादी स्त्री वा पुरुष निरोगी आहे की नाही हे ठरविण्याचे बहुमान्य निकष काय आहेत किंवा असावेत?

1. रक्तदाब - ७०-१२० च्या मध्ये असणे
2. रक्तसाखर - १००-१५० च्या मध्ये असणे
3. स्पष्ट आवाज व उच्चार असणे
4. स्पष्ट नजर असणे
5. स्पष्ट ऐकू येणे
6. दोन-पाच मजले चढले तर फारसा दम न लागणे
7. तीस किलोचे तांदुळाचे पोते सहज उचलून नेता येणे
8. स्त्रीची मासिक पाळी व्यवस्थित होणे
9. भरपूर कामेच्छा व शक्ती असणे
10. लघवी / शौचास साफ होणे
11. पुरेशी भूक लागणे व जेवल्यावर तृप्त वाटणे
12. शांत झोप लागणे, सकाळी उठल्यावर ताजेतवाने वाटणे
13. गरज पडल्यास दोनेक किलोमीटर न थांबता धावता येणे
14. असे काही श्रम केल्यावर अल्प वेळात श्वास व हृदयगती सामान्य पातळीवर येणे
15. एकूणच सुदृढ, सक्षम, उत्साही वाटणे
16. इत्यादी
17. हे निकष दर वर्षी / दर सहा महिने / दर तीन महिने / दर महिना वगैरे अंतराने पूर्ण करता येणे

ही यादी केवळ मुद्दा स्पष्ट करण्यासाठी आहे. तज्ज्ञांनी दुरुस्त करावी.

---

रच्याक, एखादी व्यक्ती हे निकष सातत्याने पूर्ण करत असेल तर ती मद्यपान, मांसाशन, तंबाखूसेवन करत असेल तर काय हरकत आहे?

इशारा: मद्यपानाने मृत्यू येतो. तंबाखूसेवनाने वेदनादायक मृत्यू येतो.

आळस हा एक मोठा शत्रू आहे. आपण संकल्प करतो व आपल्या हातून हे होईल ना? असा विकल्प हा आळस आपल्याच मनांत जन्माला घालतो,
ह्या आळसाला हळूहळूच मारायला लागतं. आपल्याला नक्की जमेल अशी कोणतीही छोटीशी गोष्ट करण्याचा संकल्प करायचा व तो प्राणपणाने जपायचा.
सहा महिने जमलं तर मग आणखीन एका संकल्पाची जोड द्यायची व ती प्राणपणने जपायची.
काही वर्षांनी आपण जी गोष्ट ठरवतो ती करतोच असा विश्वास आपल्यालाच नव्हे तर इतरांनाही वाटायला लागतो.

हे सगळं मी आईकडून शिकलो._/\_
पण अजूनही माझ्यात सुधारणेला वाव आहेच. :)