संकल्प मत्स्यपुराणाचा

परमेश्वराच्या पहिल्या अवताराच्या कृपेने मत्स्यपुराण लिहिण्यासाठी आपणांस लवकरात लवकर वेळ लाभो.

(शाकाहारी) अदिती

वाचनखुण साठवली आहे. लवकरात लवकर कोष्टक पुर्ण करावे.

अजून काही नावे:

हॅडॉक
ग्रूपर
रेड स्नॅपर
व्हाईट स्नॅपर
स्वॉर्ड फिश
हेरिंग

('मसल्स' ला मराठी नाव काय? आणि तो भारतात मिळत असावा?)

आणि मोरी म्हणजे कॉड नव्हे का?

लॉब्स्टरला मराठीत काय म्हणतात माहित नाही...
पण चवदार सी-फूड मधे लॉब्स्टर मला आवडतो
(मत्स्यप्रेमी) सागर

बाकी उत्तम धागा :)

ट्यूना फिश राहीला की? अमेरिकेत तर त्याचा वापर बर्‍याच पाककृतींमध्ये करतात. टुना सलाड्/सँडविच ...

- नाटक्या

फोटो (फोटो माशांचे हवेत, कोळीणींचे नव्हे!).

हे बाकी मस्त! :)

आपला,
(साधना कोळणीचा लाडका!) तात्या.

आयला सुन्या, आजच काही कामानिमित्त वांद्र्याला गेलो होतो. तिथून हायवेच्या जवळच असलेल्या 'हाय वे गोमांतक'मध्ये पोटभर जेवलो. आत्ता तेथूनच येतो आहे. तुझ्या यादीत जवळा हे नाव वाचलं. आज मी पण जवळा खाल्ला रे! हा बघ फोटू..
(चांगली थाळी समोर आली की मोबाईलवर फोटू काढून ठेवायची आमची सवय!) :)

पापलेटचं कालवण, कांद्यामिरचीवर परतलेला जवळा अन् बोंबिल! :)

आपला,
तात्या तांडेल.

तारली (सार्डिन)
पेडव्यांना सार्डीन म्हणत नसावेत. (काय म्हणतात माहित नाही.)

हलवा (ब्लॅक पाँफ्रेट)

काही राहिलेले मासे:

पाकड (काईट फिश)
टोके (डोक्याकडे चोचीसारखा भाग असणारे)
मोदकं
भिंगी
डोमा

दारूने प्रश्न सुटत नाहीत, पण दुधाने तरी कुठे सुटतात?

गोब्रा मासा!

हा मासा म्हणजे स्थूल, अति लठ्ठ पापलेटाचाच एक प्रकार. मुंबैत क्वचितच मिळतो, खूप महाग असतो..

आपला,
(स्थूल) तात्या.

वामट
मर्‍हळ
चोपडा मासा ( गंगावरी)

भारतातले मासे..
निवटि
बोय
मोदकं
करंदि
शिंगाळे ( हा आमच्या गावी मिळतो.. मुंबईला कधी पाहिला नाहि.. याच्या तोंडावर मोठे शिंग असते)

अमेरीकेतले मासे
क्वाड
बटर फिश ( पापलेटचा भाऊ )

तुझे पुराण लवकरच पूर्ण होवो ही परमेश्वराच्या प्रथम अवताराकडे प्रार्थना .

परदेशात (अमेरिकेत) मिळणारे, भारतात सहजासहजी न मिळणारे मासे
(परदेशस्थ)बेसनलाडू

स्वोर्डफीश
माहीमाही (mahi mahi) (भारतात मिळत नसावा बहुतेक किंवा मिळत असल्यास भारतीय नाव माहीत नाही.)

इतर खाल्ले जाणारे सीफूड म्हणजे स्कॅलॉप , स्क्विड , ऑइस्टर , ऑक्टोपस
कॅव्हिअर (caviar) तर सीफूडमधलं डेलीकसी समजलं जातं.

१. ब्लो-फिश (जपानी मधे "फुगु"/कोरियन मधे "बोगु") - हा विषारी असतो(अगदी प्राणघातक) पण कुशल सुशी-गुरूच्या हाती ह्याचे अलगद काढलेले पातळ/पारदर्शक तुकडे जिभेला चरचरवून(किंचित असलेल्या विषामुळे) जातात. सजावटसुद्धा भान हरपवणारी असते.
हा मासा हाताळायला परवाना लागतो. तो परवाना मिळवण्यासाठी गुरुच्या हाताखाली सरासरी २-३ वर्षे उमेदवारी करणे जरूरीचे असते. उमेदवारीचे सुरवातीचे काही महिने मासा फक्त पाण्यात स्वच्छ धुवावा कसा यात जातात. मग यथावकाश त्याचे कलात्मक काप करावे कसे, त्यातला विषारी भाग काढावा कसा यात जातात.
सर्वात शेवटी परिक्षा म्हणून स्वतः कापलेला आणि विषारी भाग काढलेला असा मासा स्वतःलाच खावून दाखवावा लागतो! (३०% परीक्षार्थी उत्तीर्ण होतात :)).

उपहारगृहातला सुशी/साशीमीचा मुख्य हा एकूणच अतिशय आदराच्या स्थानी असतो. त्यात फुगु माशाच्या साशीमीचा गुरु तर अजून वरचा!!
आपण तेथे गेल्यावर पहिल्यांदा त्याला रामराम घालयाचा. त्याच्या बरोबर घोटघोट बियर नाहीतर साके (तांदूळापासून बनविलेली दारू) घ्यायची. मग त्यालाच विचारयचे "काय बाबा, आज काय खाऊ?" तो तुमच्या साधारण आवडी निवडी, त्यादिवशीचा "बाजार", दिवसाची वेळ ह्याचा अंदाज घेउन स्वतः ठरवतो की कुठली सुशी/साशिमी सयुक्तिक. मग धीरे धीरे एकेका सुशीचा आनंद घेत चवीने २-३ तास जेवण चालते(सुशीचे जेवण जर पटकन उरकले तर सुशी-गुरूचा तो अपमान होतो :)).

एकूण काय, सुशी आणि साशीमी हा प्रकार भारतीय संगीताच्या फार जवळ जातो. त्यासाठी करावी लागणारी दीर्घ उमेदवारी, ख्याल गायकी ढंगाने जाणारे ते जेवण, पंचेद्रियांना सुखवणारी ती सजावट, माशाची चव, तुमच्या एखाद्या जवळच्या सहचर्‍या/मित्रा/मैत्रिणीबरोबर बरोबर निवांत गप्पा मारत आणि जोडीला उत्तम दर्जाची साके/वारूणी यांचा आस्वाद घेत ते केलेले जेवण ..अहाहा... स्वर्ग याहून वेगळा नसतो!
(सौजन्यः अनुभव स्वतःचे + काही मजकूर विकीपीडीयातला)
छायाचित्र सौजन्यः गुगल सेवा

२. यलो-क्रोकर(गुलबी/चिम-जोगी) - हा पापलेट सारखाच श्वेतमांसाचा मासा पण अजून चविष्ट. कोरियात हा उत्तम दर्जाचा आणि महागडा मासा "चुसक" (आपल्या दिवाळी सारखा सुगी नंतर येणारा सण)च्या वेळी भेट देतात (तळहाताएव्हढ्या आकाराच्या ७ माशांची किंमत असते ३,५०० रु. फक्त!!)
समुद्र काठच्या खार्‍या थंड आणि दमट हवेत तो काही महिने "वाळवतात" त्याची खुमारी अजूनच वाढते(त्याचे सूप खल्लास लागते पण त्याची पाकृ. पुन्हा कधीतरी).
परवाच मी तो आणला (नशीब जोरावर होते म्हणून स्वस्त मिळाला !!)
छायाचित्र सौजन्यः स्वतः

हां हां म्हणता बराच विदा गोळा झाला. आता याचे संकलन, पृथःकरण, वर्गिकरण आदि करून संकल्पित कोष्टकाचा पहिला रकाना (माशांची नावे) पूर्ण करण्याचे काम लवकरच सुरू करतो.

राहिला प्रश्न कोष्टकातील दुसरा रकाना (फोटो) आणि तिसरा रकाना (पाकृ) यांचा.

फोटोचा मूळ हेतू हा नवागताला बाजारात मासे ओळखणे सोपे जावे हा असल्यामुळे, फोटो हे कच्च्या माशांचे हवेत.

पाकृंबद्द्ल - सविस्तर पाकृ स्वतंत्रपणे द्याव्यात. येथे फक्त त्यांची नावे (आणि दुवे) संकलित करण्याचा विचार आहे.

Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

खार्‍या पाण्यातील
घोळ
बोईट
बिळज
शार्क (मुशी)
ढोमा
निवटे
बला
वाकटी
कालेट
कडकड्या
हेकरु
खरबी
कांटा
शिवल्या
खुबे
खुबड्या
कालव
पालकं
कोलिम

गोड्या पाण्यातिल
चिवणे
अजुन आठवुन सांगते.
तुम्हाला मत्स्यपुराण लिहण्यासाठी शुभेच्छा. अजुन काही मला माहीती हवी असल्या मला देण्यासारखी असली तर नक्की देईन.

अजुन आठवले
राणी मासा - हा गुलाबी रंगाचा असतो.
पिळसा - हा सापासारखा असतो.
भाकस - हा एका पुढे साधारण माशासारखा असुन ह्याची पाठ काळपट आणि चपटी असते.

गोड्या पाण्यातील अजून एक चवदार मासा खदरा काटे कमी असतात नदी मध्ये मिळतो. एकदम चविश्ट.