बिहार विधानसभा निवडणुक-२०१५: निकाल

गौमातेचा आशीर्वाद लालूंनाच आहे हे सिद्ध झाले म्हणायचे

आपल्या संस्कृतीत दोन फार मोठी असत्यं प्रस्थापित झालेली आहेत १) आपले ज्यांच्याशी पटत नाही किंव मतभेद आहेत त्यांचा द्वेष केला पाहिजे किंवा त्यांचा बागुलबुवा उभा केला पाहीजे २) आपल्याला जो आवडतो त्याच्याशी संपूर्ण सहमत झाले पाहिजे किंवा त्यांच्या प्रत्येक कृत्याचे समर्थन केले पाहिजे.

भाजपाला दिलासा देणारी बातमी: http://maharashtratimes.indiatimes.com/nation/ldf-takes-lead-big-gains-for-bjp-in-kerala/articleshow/49704833.cms

राळहोतित भाजपचा सत्ता मिळविण्यात दारूण अपयश आलेले आहे. आता पुढील बरेच दिवस भाजपचे नक्की काय चुकले याच्यावर काथ्याकूट होत राहील. बिहारमधील जनतेने जातीयवादाला नाकारले, धर्मनिरपेक्षतेला मत दिले, मग्रूरीला नाकारले इ. निष्कर्ष काढले जातील. मोहन भागवतांचे वक्तव्य, इतर वाचाळवीरांची वक्तव्ये, दादरी प्रकरण, महागाई इ. कारणांमुळे भाजपचा पराभव झाला असे ठासून सांगितले जाईल. परंतु मी वरील कारणांशी सहमत नाही. वरील कारणांचा मतदानावर व निकालावर फारसा फरक पडलेला नाही. २०१४ च्या लोकसभा निवडणुकीतील मतांचे प्रमाण पाहिले तर असे दिसते की त्यावेळी भाजप+ आघाडीला ३५% च्या आसपास मते होती व ४० पैकी ३१ जागा मिळालेल्या होत्या. राजद (१८%) व काँग्रेस (८%) यांना एकत्रित अंदाजे २६% मते होती व ६ जागा मिळाल्या होत्या आणि संजदला अंदाजे १६% मते होती व २ जागा मिळाल्या होत्या. ३५% वि. २६% वि. १६% या तिरंगी लढतील सर्वाधिक ३१ जागा ३५% मते मिळविणार्‍या आघाडीला होत्या. आजच्या निकालात आतापर्यंत आलेल्या टक्केवारीनुसार भाजप+ आघाडीला जवळपास तेवढीच म्हणजे ३५% मते मिळाल्याचे दिसत आहे तर राजद, संजद व काँग्रेस एकत्रित असलेल्या आघाडीला एकमेकांची मते मिळून ४२-४३% मते मिळाल्याचे दिसत आहे. लोकसभेला वेगवेगळे लढणारे हे तीन पक्ष एकत्र आल्याने विरोधी मतांची एकजूट होऊन ३५% वि. ४२% या सरळ लढतीत ४२% ला ७०% जागा मिळताना दिसत आहेत. गेले दिड-दोन महिने दादरी, पुरस्कार परत करणारे साहित्यिक, महागाई, वाचाळवीरांची वक्तव्ये इ. अनेक मुद्दे विरोधात असूनसुद्धा भाजप+ आघाडीला आपली २०१४ मधील मते टिकविण्यात यश आलेले आहे. इतर विरोधी पक्षांची मते देखील टिकली आहेत. परंतु त्यांची मते एकत्रित झाल्याने व दुरंगी लढत झाल्याने त्यांना जागांचा प्रचंड फायदा झाल्याचे स्पष्ट दिसत आहे. त्यामुळे मोहन भागवत, दादरी, पुरस्कार वापसी, महागाई, वाचाळवीर इ. मुळे व नागरिकांनी जातीयवादाविरूद्ध मत दिल्याने भाजपला खूप कमी जागा मिळाल्या असे नसून विरोधी मते एकवटल्यामुळेच भाजपला खूप कमी जागा मिळत आहेत. विरोधी पक्षांची मते एकवटल्याने सत्ताधारी पक्षाचा पराभव झाल्याची भूतकाळात अनेक उदाहरणे आहेत. १९६७-६८ मध्ये लोहियांनी बडी आघाडी स्थापन करून त्यात समाजवादी, जनसंघ, लोकदल इ. पक्षांनी युती करून निवडणुक लढविल्यावर त्यांना ८ राज्यात सत्ता मिळाली होती. नंतर वर्षभरात त्यांच्यात फाटाफूट झाल्यावर १९७१ मध्ये काँग्रेसला लोकसभेत ३५३ जागा मिळाल्या होत्या. १९७७ ला ५ विरोधी पक्ष एकत्र येऊन जनता पक्ष स्थापन केल्यावर सत्ताधारी पक्षाचा पराभव झाला होता. याचीच पुनरावृत्ती १९८९ मध्ये झाली होती. नंतर आघाड्यांचे राजकारण सुरू होऊन ज्या आघाडीत सर्वाधिक व प्रबळ पक्ष ती आघाडी जिंकण्याची परंपरा १९९८ पासून सुरू झाली ती आजतगायत. तस्मात भाजपच्या पराभवामागे मोहन भागवत, दादरी, पुरस्कार वापसी, महागाई, वाचाळवीर, नितीशकुमारांचे विकास मॉडेल इ. कारणे नसून विरोधी मते एकवटल्यामुळेच भाजपला खूप कमी जागा मिळत आहेत.

आजच्या निकालात आतापर्यंत आलेल्या टक्केवारीनुसार भाजप+ आघाडीला जवळपास तेवढीच म्हणजे ३५% मते मिळाल्याचे दिसत आहे तर राजद, संजद व काँग्रेस एकत्रित असलेल्या आघाडीला एकमेकांची मते मिळून ४२-४३% मते मिळाल्याचे दिसत आहे. लोकसभेला वेगवेगळे लढणारे हे तीन पक्ष एकत्र आल्याने विरोधी मतांची एकजूट होऊन ३५% वि. ४२% या सरळ लढतीत ४२% ला ७०% जागा मिळताना दिसत आहेत. मतांची अधिकृत टक्केवारी अजून कळलेली नाही. तरीही हे आकडे खरे आहेत हे गृहित धरले तरी काही मुद्दे आहेत: १. नितीश आणि लालूंची आघाडी परस्परविरोधी मतदारांची होती. मुळात नितीशकुमार जनता दलातून बाहेर पडले त्यामागे १९९४ मध्ये त्यांनी आयोजित केलेली कुर्मी रॅली आणि लालूंच्या राज्यात सगळा फायदा यादवांचा होत होता आणि कुर्मी-कोयरींना काहीच मिळत नव्हते हे कारण होते. गेल्या २० वर्षांमध्ये ही दरी अजून वाढली होती.या निवडणुकांमध्ये यादवांनी मते महागठबंधनला दिली हे समजू शकते. पण कुर्मी-कोयरी मतदारांनी मात्र आपल्या नेत्याने त्याच यादवांशी हातमिळवणी केली याचा बॅकलॅश मात्र दिसून कसा आला नाही? २. जितनराम मांझींना बरोबर घेतल्यामुळे महादलित समाजातील मते भाजपकडे यायला हवी होती.ते होताना का दिसले नाही? मान्य आहे की मांझी हे पूर्वी मोठे नेते नव्हते.पण मुख्यमंत्रीपदावरून हटविले गेल्यानंतर मात्र आपल्याला हटविणे म्हणजे महादलित समाजाचा अपमान हे चित्र उभे करण्यात यशस्वी झालेच होते.त्यामुळे ती मते भाजप आघाडीला मिळायला हवी होती.ते का झाले नाही?

एकंदरीत फक्त अ‍ॅक्सिसचा एक्झिट पोल (अ‍ॅक्सिस : भाजप+ ६४, संजद+ १७६) निकालांच्या अगदी जवळ आहे. राष्ट्रवादी व शिवसेनेचे प्रवक्ते वाहिन्यांवर आनंद व्यक्त करीत होते. त्यांना नक्की कशाचा आनंद झालाय तेच समजत नाही कारण बिहारमध्ये दोघांनाही भोपळा मिळालेला आहे. राजदला संजदपेक्षा जास्त जागा मिळाल्यामुळे नितीशकुमारांची झोप उडणार आहे. फक्त काँग्रेसला बरोबर घेऊनसुद्धा संजदचा आकडा ९० च्या पुढे जात नाही. त्यामुळे कोणत्याही परिस्थितीत संजदला राजदची मदत लागणारच आहे. लालू आपल्या पाठिंब्याची व सर्वाधिक मोठा पक्ष असल्याची जबरदस्त किंमत वसूल करणार. आधीच्या विधानसभेत संजदकडे स्वबळावर बहुमत असल्याने नितीशकुमारांना मुक्तहस्त होता, आता मात्र त्यांची लालूबरोबर तीन पायांची शर्यत होणार आहे. मोदी सत्तेवर आल्याने हिंदुत्ववादी संघटनांना जोर चढला आहे असे बोलले जाते. त्याच न्यायाने आता लालू सत्तेत आल्याने बिहारमधील गुन्हेगार, अपहरणकर्ते, भ्रष्टाचारी यांना जोर चढणार हे नक्की. बहुमत नसल्याने व मुख्यमंत्रीपद पूर्णपणे लालूवर अवलंबून असल्याने नितीशकुमारांना ही कृत्ये निव्वळ हताश होऊन सहन करावी लागणार. राजदसारख्या पूर्ण गाळात गेलेल्या पक्षाला नवसंजीवनी देण्याची व लालूसारख्या क्षीण झालेल्या भस्मासुराला पुन्हा एकदा सामर्थ्यवान बनविण्याच्या चुकीची पूर्ण किंमत नितीशकुमारांना द्यावी लागणार आहे.

या क्षणी महागठबंधनला १७१ जागांवर आघाडी आहे. राजद ७८,संजद ७० तर काँग्रेस २३ जागांवर आघाडीवर आहे. म्हणजे काँग्रेसला बिहारमध्ये सुगीचे दिवस आले म्हणायचे तर. भाजप आघाडीला या क्षणी ६५ जागांवर आघाडी आहे. भाजप ५७, लोजप ३, रालोसपला ३ आणि जितनराम मांझींच्या हामला २ जागा आहेत. रामविलास पासवानांच्या लोजपला २०१० मध्ये लालूंबरोबर ४ जागा मिळाल्या होत्या.यावेळी मात्र तीनच जागा मिळताना दिसत आहेत. एकूणच सगळे ठोकताळे उलटेपालटे झालेले दिसत आहेत.

संजदचे अजून एक वैशिष्ट्य पुन्हा एकदा सिद्ध झाले. हा पक्ष एकट्याच्या बळावर काहीही करू शकत नाही हे या पक्षाच्या जन्मापासून दिसून आले आहे. या पक्षाचा आधीचा अवतार म्हणजे समता पक्ष. हा पक्ष जोपर्यंत एकटा लढत होता तोपर्यंत त्याला अजिबात यश मिळाले नव्हते. भाजपबरोबर युती केल्यावर त्यांचा प्रचंड फायदा झाला. २०१४ मध्ये एकट्याने लढल्यावर फक्त २ जागा मिळाल्या. तर आता काँग्रेस व राजदबरोबर युती केल्याचा फायदा झाला. म्हणजे या पक्षाला कायम कोणतातरी दुसरा पक्ष बरोबर लागतो.

राजदसारख्या पूर्ण गाळात गेलेल्या पक्षाला नवसंजीवनी देण्याची व लालूसारख्या क्षीण झालेल्या भस्मासुराला पुन्हा एकदा सामर्थ्यवान बनविण्याच्या चुकीची पूर्ण किंमत नितीशकुमारांना द्यावी लागणार आहे.>>>>>>>>>>>लालू भस्मासूर असता तर बिहारच्या जनतेने त्याला निवडून दिले असते का? याचा अर्थ श्रीगुरुजी बिहरच्या जनतेला मुर्ख समजत आहेत.... जंगलराज आले तरी चालेल पण मोदी नको ,असे जनतेला जेव्हा वाटते तेव्हा मोदींची नीती जंगलराजपेक्षा वाईट आहे असाच त्याचा अर्थ होतो.