Skip to main content

बेस्ट दिन विशेष - मुंबईतील बेस्ट सेवेचा इतिहास (स्थापना ते 1947)- भाग 1

लेखक साहित्ययात्री यांनी बुधवार, 19/08/2026 00:46 या दिवशी प्रकाशित केले.

मुंबईतील ट्रॅम सेवा 

 

तारीख होती नऊ मे 1874. मुंबई शहरातले बरेच नागरिक ठेवलेले कपडे घालून रस्त्यावर उभे होते. टन टन आवाज करत जाणारी घोड्याने ओढल्या जाणाऱ्या ट्रॅम चा मुंबईच शुभारंभ होत होता. कुलाबापासून क्रॉफर्ड मार्केट पर्यंत आणि बोरीबंदर पासून पायधूनी मार्गे काळबादेवी असे टदोन ट्रामचे  फाटे त्या दिवशी सुरू झाले. आणि मुंबईत सार्वजनिक  परिवहन वाहतुकीची सुरुवात बॉम्बे ट्रॅमवे कंपनी ह्या कंपनीद्वारे झाली.सुरुवातीला सामान्य मुंबईकरांना ट्रॅम मधून प्रवास करण्यास खूप भीती वाटे. पण मग हळूहळू ट्रॅम ला मुंबई करांची पसंती मिळू लागली. 

मिपा खरडफळा

लेखक कांदा लिंबू यांनी मंगळवार, 18/08/2026 10:23 या दिवशी प्रकाशित केले.

मिपाच्या खरडफळ्यावर अनेकदा अत्यंत छान चर्चा रंगतात. एखाद्या विषयावर सविस्तर माहिती, अनुभव, संदर्भ, किस्से मतमतांतरे आणि कधी कधी मुख्य धाग्यापेक्षाही अधिक उपयुक्त चर्चा खरडीतून पुढे येते. विशेष म्हणजे, अनेक खरडी अगदी सहज, अनौपचारिक वातावरणात लिहिल्या जात असल्यामुळे त्यातला माहितीचा ओघही छान असतो आणि भाषाही बहुतेक वेळा संयत असते.

पण खरडफळ्याची एक अडचण आहे, खरडी कायमस्वरूपी जतन होत नाहीत. काही काळानंतर त्या मागे पडतात आणि नंतर त्या पुसल्या जातात. त्यामुळे एखाद्या चर्चेतून निर्माण झालेली एखादी उत्कृष्ट, माहितीपूर्ण आणि अभिनिवेशरहित खरड पुढे शोधूनही सापडत नाही.

कर्वेतले दिवस ४: एडव्हान्स्ड ओरिएंटेशन व्हिझिटस आणि इतर गमती

लेखक मार्गी यांनी सोमवार, 17/08/2026 19:20 या दिवशी प्रकाशित केले.

✪ चुकवू नये असं अभ्यासाचं वातावरण 

✪ संशोधनाची सुरूवात 

✪ वेगळं काम करणार्‍या संस्थांना दिलेल्या भेटी 

✪ परिसंवाद आणि सादरीकरण 

✪ सिनियर्सकडून मिळणारं प्रोत्साहन 

✪ गॅदरिंगचा जल्लोष आणि नवीन सापडलेल्या कला! 

✪ वस्तीमधलं फिल्ड वर्क, रिपोर्ट लिहीणं आणि फॅकल्टीजसोबतच्या कॉन्फरन्सेस 

✪ "तू मुलांसोबत सध्या काम करू नकोस." 

गेम चेंजर योजना : आर्थिक समावेशन आणि गरिबी निर्मूलनाची नवी क्रांती

लेखक विवेकपटाईत यांनी सोमवार, 17/08/2026 09:33 या दिवशी प्रकाशित केले.
गेल्या दशकात भारताने आर्थिक समावेशन (Financial Inclusion) आणि गरिबी निर्मूलनाच्या क्षेत्रात अभूतपूर्व प्रगती केली आहे. पूर्वी देशातील एक खूप मोठा वर्ग बँकिंग आणि औपचारिक वित्तीय व्यवस्थेपासून पूर्णपणे दूर होता. गरीब, मजूर, छोटे शेतकरी, रस्त्यावरील विक्रेते (फेरीवाले) आणि ऑटो चालक आपल्या दैनंदिन आर्थिक गरजांसाठी सावकार, अनौपचारिक भिशी किंवा कमिट्यांवर अवलंबून असत. सावकारांच्या चक्रवाढ व्याजाच्या जाळ्यात अडकल्यामुळे गरिबीचे हे दुष्टचक्र पिढ्यानपिढ्या चालत राहायचे.

चल कही दूर निकल जाये ....(अंतिम)

लेखक विजुभाऊ यांनी रविवार, 16/08/2026 18:52 या दिवशी प्रकाशित केले.

माझे ही उत्तर तेच. विसरेन कशी. सुहास डोळा मिचकावत म्हणते. दॅट वॉज द टर्निंग पॉईंट.

म्हणजे?

सांगते. पण अगोदर तू सांग तू काय केलेस त्या नंतर  सांगते . 

मागील दुवा चल कही दूर निकल जाये ....(५) | मिसळपाव

चल कही दूर निकल जाये ....(५)

लेखक विजुभाऊ यांनी रविवार, 16/08/2026 18:47 या दिवशी प्रकाशित केले.

कोणीतरी मला हातावर थापटी मारतंय. मी भानावर येतो.

ए... काय झाले..... कुठे हरवलास? सुहास मला विचारतेय.

 

मागील दुवा चल कही दूर निकल जाये.....(४) | मिसळपाव

मॉडेलचा झगा

लेखक मनस्विता यांनी शनिवार, 15/08/2026 21:59 या दिवशी प्रकाशित केले.

मागच्या रविवारी आमच्या Art Kitty चे एक वर्कशॉप होते. Art  kitty नावाप्रमाणेच गप्पा-गोष्टी, खाणं-पिणं आणि कला असं सगळं एकत्र असतं. तर तेव्हा काही तरी विषय निघाला आणि आमच्या मॅम म्हणाल्या की त्या पुण्यातील चित्रकारांच्या ग्रुपमध्ये आहेत आणि शुक्रवारी त्यांना पोर्ट्रेट drawing साठी एक मॉडेल हवा/हवी आहे. मी म्हटलं की तुम्हाला तर जरा सुरकुतलेला चेहरा असलेले लागतात ना? जेवढे जास्त बारकावे टिपायला तेवढे तुमच्यासाठी आव्हानात्मक. तर म्हणाल्या 'नाही, नाही असं काही नाही'. आणि मला विचारलं की तुम्ही येता का मॉडेल म्हणून? मी पण बिनधास्त लगेच हो म्हणाले. 

भारताला स्वातंत्र्य मिळालं म्हणजे नेमकं काय ?

लेखक गामा पैलवान यांनी शनिवार, 15/08/2026 02:56 या दिवशी प्रकाशित केले.

लोकहो,

भारताला दिनांक १५ ऑगस्ट १९४७ इंग्रजांच्या शासनापासून स्वातंत्र्य मिळालं. तर हे स्वातंत्र्य म्हणजे नेमकं काय, याविषयी माझ्या मनांत थोडाबहुत संभ्रम आहे. या विषयावर चर्चा व्हावी म्हणून हा लेख लिहितो आहे. स्वातंत्र्यासोबत फाळणीही झाली. त्यामुळे तिचा विचारही आपोआप होणार. तर मुद्द्याला हात घालूया.